Wiceszef MSZ Ignacy Niemczycki w debacie nad nowym unijnym budżetem powiedział, że jeśli Polska miałaby wybierać między niesprawiedliwymi nowymi opłatami a wyższymi składkami państw, to opowiedziałaby się za wyższymi składkami. Minister z Niemiec Gunther Krichbaum domagał się cięć m.in. w polityce spójności.
O nowym unijnym budżecie na lata 2028-2034 we wtorek w Brukseli dyskutowali ministrowie państw UE odpowiedzialni za sprawy europejskie. Była to ostatnia okazja do wymiany zdań przed ogłoszeniem kompromisowej propozycji budżetu przez sprawującą prezydencję Irlandię. Dokument przygotowany przez Dublin ma stać się podstawą porozumienia między przywódcami państw UE. Pomimo dużych podziałów pomiędzy unijnymi stolicami na temat wielkości budżetu, w Brukseli nadal planowane jest zakończenie prac nad tzw. siedmiolatką do końca tego roku.
„Wolimy wyższe składki”. Stanowcze oświadczenie polskiego dyplomaty
Niemczycki, który reprezentował Polskę w tej debacie, powiedział, że priorytetami dla Warszawy są polityka spójności na rozwój regionów, wspólna polityka rolna, a także mobilność wojskowa.
- Jeśli zależy nam na ambitnych wieloletnich ramach finansowych (WRF), potrzebujemy środków zapewniających dodatkowe dochody do budżetu UE. Te nowe zasoby własne muszą jednak dostarczać „świeżych” środków, a nie jedynie przenosić na szczebel unijny fundusze pochodzące już z budżetów krajowych. Chcielibyśmy również, aby zasoby te nie miały charakteru regresywnego, ponieważ takie rozwiązanie stanowiłoby obciążenie dla mniej zamożnych państw członkowskich - podkreślił Niemczycki.
Jak zaznaczył, dlatego właśnie Polska sprzeciwia się wprowadzeniu zasobu własnego opartego na systemie handlu uprawnieniami ETS. - Stanowiłoby to nieproporcjonalne obciążenie dla mniej zamożnych państw członkowskich - uznał.
Gdyby konieczny był wybór między niesprawiedliwymi, regresywnymi nowymi zasobami własnymi a wyższymi składkami (państw członkowskich - PAP) opartymi na DNB (dochodzie narodowym brutto - PAP), Polska opowiedziałaby się za wyższymi składkami opartymi na DNB - zadeklarował wiceminister spraw zagranicznych.
Wiceminister spraw zagranicznych Niemiec Gunther Krichbaum zwrócił uwagę na sytuację „państw, które będą finansować” unijny budżet. - Budżet Niemiec znajduje się pod ogromną presją. Prowadzimy szeroko zakrojone działania na rzecz Ukrainy - dowodził.
Spójność i rolnictwo kontra nowe technologie. Batalia unijnych stolic o priorytety
Dlatego - jak podkreślił Niemiec - trzeba jasno określić, na jakich celach chcemy się skoncentrować w budżecie UE. - Gdybyśmy mieli dziś tworzyć UE od nowa, inwestowalibyśmy środki w nowe technologie, konkurencyjność i sztuczną inteligencję, aby nie pozostać w tyle za Chinami i USA - uznał. - To właśnie na te cele powinniśmy przeznaczać środki - dodał.
- Oznacza to konieczność ograniczenia wydatków w tradycyjnych obszarach, jeśli chcemy stworzyć nowe możliwości w innych dziedzinach - podkreślił Krichbaum. Tradycyjnymi obszarami budżetu UE są polityka spójności i WPR.
Komisarz ds. budżetu Piotr Serafin zwrócił uwagę, że niczym nowym są wezwania części państw członkowskich do cięć. - Nowością jest jednak fakt, że mówimy obecnie o cięciach w budżecie, który został gruntownie zmodernizowany. Nasza propozycja w większym niż kiedykolwiek wcześniej stopniu koncentruje się na konkurencyjności, obronności i bezpieczeństwie, a więc na kwestiach, z którymi pojedyncze państwo członkowskie często nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie - podkreślił.
W ocenie komisarza „między stolicami trwa rywalizacja o przedstawienie takich danych, które wykazałyby największy wzrost ich wkładu krajowego”. - Nie jest to zbyt pomocne. Istotne jest natomiast wypracowanie wspólnego zrozumienia co do rzeczywistych liczb i przedstawienie ich w sposób jak najbardziej obiektywny, tak aby pozostawić jak najmniej miejsca na kreatywną księgowość - powiedział Serafin.
Komisja Europejska w lipcu 2025 r. zaproponowała, by nowy budżet wyniósł 1,76 bln euro w cenach z 2025 r. (1,98 bln euro w cenach bieżących). Miałby to być największy budżet w historii UE, ale uwzględniając inflację jego udział w unijnym dochodzie narodowym brutto (DNB) wzrósłby tylko z 1,1 do 1,26 proc.
Niemczycki: Są przepisy UE, co do których nie ma pewności, czy powinny zacząć obowiązywać
- W UE przyjęto szereg przepisów, co do których nie ma pewności, czy powinny zacząć obowiązywać - przyznał we wtorek w Brukseli wiceszef MSZ Ignacy Niemczycki. Polska wraz z sześcioma innymi krajami UE zaapelowała o przegląd unijnego prawa pod kątem jego wpływu na konkurencyjność gospodarki UE.
Niemczycki, który bierze we wtorek udział w posiedzeniu unijnych ministrów ds. europejskich, przyznał, że Polska chce uproszczenia unijnego prawa. Podkreślił, że nie chodzi o kwestionowanie zasadności już przyjętych regulacji, ale przyjrzenie się temu, czy powinny one funkcjonować w obecnym kształcie. - One (przepisy - PAP.) zostały przyjęte, zagłosowała za nimi Rada, zagłosował Parlament. Tyle że dyskutując o tym, jak ma się dzisiaj europejska gospodarka, po prostu musimy do niektórych kwestii podejść inaczej - powiedział.
Według Niemczyckiego UE powinna przyjrzeć się zarówno nowym regulacjom, jak i tym, które już obowiązują. Przyznał, że przegląd całego unijnego prawa może być trudny, ale jego zdaniem możliwe jest przeanalizowanie najważniejszych przepisów, zarówno tych obowiązujących od lat, jak i przyjętych niedawno.
Minister zaznaczył jednak, że przegląd nie będzie możliwy bez Komisji Europejskiej. - To wymaga bardzo silnej determinacji ze strony Komisji - podkreślił.
Wspólna inicjatywa Polski, Niemiec i pięciu innych krajów ws. uproszczenia unijnego prawa
Polska wraz z Austrią, Czechami, Danią, Niemcami, Włochami i Słowacją przedstawiła dokument, w którym zaproponowała uproszczenie unijnego prawa i ograniczenie obciążeń administracyjnych dla firm. Siedem państw chce m.in. systematycznego przeglądu przepisów, aby ustalić, czy nadal są potrzebne, czy też należy je zmienić, uprościć lub uchylić.
Ministrowie omówili propozycję we wtorek podczas posiedzenia Rady ds. Ogólnych (GAC) w Brukseli. Do inicjatywy odniósł się komisarz UE ds. finansowych Valdis Dombrovskis, który zapowiedział, że Komisja dokładnie przeanalizuje propozycje siedmiu państw i z zadowoleniem przyjął fakt, że tak wiele państw przyłączyło się do inicjatywy.
Dombrovskis podkreślił, że Komisja już prowadzi działania zmierzające do ograniczenia biurokracji. Według niego 12 przedstawionych przez KE pakietów upraszczających, tzw. omnibusów, wraz z innymi działaniami zaproponowanymi w 2025 r. przyniesie europejskim przedsiębiorstwom i administracji co najmniej 17 mld euro oszczędności na kosztach administracyjnych.
Komisarz skrytykował jednak tempo i kierunek prac nad częścią propozycji. Jak powiedział, w negocjacjach dotyczących m.in. chemikaliów i gotowości obronnej państwa członkowskie osłabiły lub wycofały część propozycji KE dotyczących zniesienia obciążeń. Ostrzegł, że do podobnej sytuacji może dojść przy negocjacjach ws. przepisów o bezpieczeństwie żywności i pasz oraz przepisów cyfrowych. Dodał, że także Rada i Parlament Europejski powinny przyjrzeć się temu, czy wprowadzane przez nie zmiany do projektów Komisji nie dokładają kolejnych obciążeń.
Dombrovskis zapowiedział też dalsze działania przeciwko tzw. gold-plating, czyli nakładaniu przez państwa członkowskie, przy wdrażaniu unijnego prawa, dodatkowych krajowych wymogów wykraczających poza wymagania UE. Komisja ma zaproponować w tej sprawie odrębny pakiet; jego przygotowanie zapowiedziała już przewodnicząca KE Ursula von der Leyen.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana, Magdalena Cedro
mce/ kj/ dafa/
