NSZZ „Solidarność” zaapelował do klientów o przesyłanie paragonów ze sklepów otwartych w niedziele objęte zakazem handlu. Związek chce zgromadzić dowody naruszania przepisów i złożyć wniosek do Prokuratora Generalnego o podjęcie działań wobec sieci handlowych.
Związek chce, aby klienci przesyłali zdjęcia paragonów z wybranych sklepów na adres e-mail lub numer telefonu wskazane przez Sekcję Krajową Pracowników Handlu NSZZ „Solidarność”.
– Prosimy klientów, związkowców, ale też wszystkich Polaków o pomoc w dostarczaniu nam dokumentów łamania ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Coraz więcej sieci łamie w tej chwili tę ustawę – powiedział PAP przewodniczący Sekcji Krajowej Pracowników Handlu NSZZ „Solidarność” Alfred Bujara.
Jak zaznaczył, zgromadzone paragony mają posłużyć jako materiał dowodowy przy składaniu zawiadomienia do prokuratury. Związek chce, aby działania wobec sieci handlowych były prowadzone w całym kraju.
Bujara ocenił, że część przedsiębiorców świadomie decyduje się na otwieranie sklepów w niedziele, ponieważ sankcje za naruszanie przepisów są – jego zdaniem – zbyt niskie. Jak powiedział, za naruszenie przepisów przedsiębiorca może zostać ukarany grzywną w wysokości 300 zł, a w przypadku ponownego wykroczenia koszty mogą sięgać 3 tys. zł.
– Inni mówią: nas też stać na zapłacenie 300 zł czy 3000 zł kary. (...) Sądy mogą orzec karę dla takiego przedsiębiorcy, który notorycznie łamie ustawę, a więc który co niedzielę się otwiera; mogą orzec karę do miliona złotych lub na 15 lat pozbawić dany podmiot prowadzenia działalności – powiedział.
Przewodniczący wskazał, że ustawa przewiduje wyjątki od zakazu handlu, m.in. dla placówek działających w zakładach kultury, sportu i rekreacji. Jego zdaniem niektóre sieci niewłaściwie wykorzystują te przepisy. Powołał się przy tym na orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące stosowania wyjątków od zakazu handlu.
– Instrumenty są, tylko musi być wola państwa, organów państwa. Tutaj mam na myśli Państwową Inspekcję Pracy, z którą rozmawiamy, Ministerstwo Rodziny, jak również prokuraturę – powiedział Bujara.
Dodał, że związek nie jest w stanie samodzielnie kontrolować sklepów w całym kraju, dlatego liczy na pomoc klientów. Paragony mają dokumentować zakupy dokonane w placówkach otwartych w niedziele.
Bujara zapowiedział również, że w przyszłości „Solidarność” przyjrzy się także sieciom Żabka.
– „Żabkami” też się zajmiemy, bo tutaj się kłania przede wszystkim ustawa o franczyzie – dodał.
Jego zdaniem problem dotyczy nie tylko jednej sieci, ale całego systemu franczyzowego w Polsce. Wskazał, że kwestia ta jest już przedmiotem prac i dyskusji w Sejmie.
Ustawa wprowadzająca stopniowo zakaz handlu w niedziele weszła w życie 1 marca 2018 r. Od 2020 r. zakaz handlu nie obowiązuje jedynie w siedem niedziel w roku: ostatnie niedziele stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, w niedzielę przed Wielkanocą, a po nowelizacji również w trzy kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie.
W ustawie ograniczającej handel w niedziele przewidziano katalog 32 wyłączeń. Zakaz nie obejmuje m.in. działalności pocztowej, jeśli przychody z tej działalności stanowią co najmniej 40 proc. przychodów ze sprzedaży danej placówki. Ponadto nie obowiązuje w cukierniach, lodziarniach, na stacjach paliw płynnych, w kwiaciarniach, w sklepach z prasą ani w kawiarniach.
Za złamanie zakazu handlu w niedziele grozi od 1000 zł do 100 tys. zł kary, a przy uporczywym naruszaniu przepisów – kara ograniczenia wolności.
1 lutego 2025 r. weszła w życie nowela przewidująca ustanowienie 24 grudnia dniem wolnym dla wszystkich pracowników, w tym pracowników placówek handlowych, dla których dotąd – zgodnie z ustawą o ograniczeniu handlu w niedziele i święta – Wigilia była dniem roboczym do godziny 14. Nowela przewiduje również, że w grudniu pracownik handlu nie będzie mógł pracować w więcej niż dwie niedziele.
Pod koniec grudnia 2024 r. prezydent Andrzej Duda zdecydował o skierowaniu ustawy o wolnej Wigilii do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Zastrzeżenia dotyczą wprowadzenia trzeciej, dodatkowej niedzieli handlowej w grudniu dla pracowników handlu. (PAP)
jms/ joz/
