Kiedy powstają przychody i koszty z tytułu różnic kursowych od własnych środków lub wartości pieniężnych w walutach obcych i według jakich kursów należy je wyceniać?
Odpowiedź
Przychody lub koszty z tytułu różnic kursowych od własnych środków pieniężnych w walucie powstają przy każdej wypłacie tych środków z rachunku bankowego oraz na skutek wyceny aktywów na dzień bilansowy.
Uzasadnienie
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. - o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) - dalej u.o.r. - stanowi w art. 30 ust. 2, iż w trakcie okresu sprawozdawczego operacje wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia, odpowiednio po kursie:
kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, z którego usług korzysta jednostka - w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,
średnim ustalonym dla danej waluty przez NBP na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs - w przypadku pozostałych operacji.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 u.o.r., do księgowania poszczególnych operacji na rachunku bankowym należy więc zastosować:
* kurs kupna, stosowany przez bank, z którego usług korzysta jednostka, dla: - sprzedaży waluty bankowi (zamiana na złotówki),
- wpłaty waluty na rachunek bankowy z kasy walutowej,
- otrzymania na rachunek bankowy zapłaty należności (wpływy od odbiorców zagranicznych),
- odsetek naliczonych przez bank od środków posiadanych na rachunku,
* kurs sprzedaży, stosowany przez bank, z którego usług korzysta jednostka, dla:
* zakupu waluty od banku,
* pobrania waluty z rachunku bankowego do kasy,
* dokonania z rachunku walutowego spłaty zobowiązań (zapłata dostawcom, opłaty bankowe za prowadzenie rachunku, odsetki bankowe od debetu).
Ponieważ przepisy nakazują stosowanie odrębnych kursów dla księgowania wpływu i wypływu środków z rachunku walutowego, niezbędne jest wyliczanie różnic kursowych za każdym razem, gdy dokonywana jest wypłata z rachunku walutowego.
Przy wyliczaniu różnic kursowych należy zastosować jedną z metod - na przykład LIFO (ostatnie weszło, pierwsze wyszło) lub FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło - chyba najbardziej popularna) i opisać ją w polityce rachunkowości jednostki.
Przepisy prawa bilansowego przewidują jeszcze jeden moment naliczenia różnic kursowych od środków pieniężnych w walucie: jest to dzień bilansowy. Wyceny takiej dokonuje się po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez NBP Oczywiście wycena na dzień bilansowy nie powoduje powstania różnic kursowych z punktu widzenia podatku dochodowego.
Małgorzata Niedźwiedzka
Autorka współpracuje z Vademecum Głównego Księgowego, Wolters Kluwer Polska, www.wolterskluwer.pl
Źródło:
