Czwartkowe spotkanie ministrów finansów państw strefy euro zakończyło się bez porozumienia ws. pomocy dla Grecji. Szef Rady Europejskiej Donald Tusk zwołał na poniedziałek nadzwyczajny szczyt przywódców państw strefy euro w tej sprawie.
"W rozmowach między Grecją a instytucjami dokonano zbyt małego postępu, co oznacza, że nie mamy porozumienia" - powiedział w czwartek w Luksemburgu po spotkaniu ministrów finansów państw strefy euro szef eurogrupy Jeroen Dijsselbloem.
Zastrzegł, że wygasający z końcem czerwca program pomocowy dla Grecji może być jeszcze wydłużony, ale wcześniej musi zostać osiągnięte porozumienie z Atenami. "Wciąż jest możliwe znalezienie porozumienia i przedłużenie programu przed końcem miesiąca, ale piłka jest po stronie greckiej" - oświadczył.
Jak wyjaśniał, chodzi o "praktyczny punkt widzenia". W scenariuszu, w którym doszłoby do porozumienia przed 30 czerwca, wypłacenie transzy przed końcem miesiąca byłoby nie do zrealizowania. Takie działanie muszą bowiem zatwierdzić niektóre z parlamentów państw strefy euro.
Jest bardzo prawdopodobne, że przed zwołanym na poniedziałek szczytem "19" dojdzie do kolejnego spotkania ministrów finansów strefy euro. Dijsselbloem przypominał, że szefowie resortów finansów zawsze przygotowują spotkania przywódców państw strefy euro.
Sam Tusk w oświadczeniu podkreślił, że nadszedł czas na pilną dyskusję ws. Grecji na najwyższym politycznym poziomie.
"To, co możemy zrobić na spotkaniu eurogrupy i co mogą zrobić liderzy, w bardzo dużym stopniu zależy od strony greckiej, ich dodatkowych wiarygodnych propozycji, które powinny być przedstawione w nadchodzących dniach. W przeciwnym razie nie wiem, jak moglibyśmy osiągnąć porozumienie, które będzie zrównoważone dla wszystkich stron" - oświadczył przewodniczący eurogrupy.
Dijsselbloem zaznaczył, że "centralnym scenariuszem" jest uzyskanie porozumienia z Grecją i utrzymanie jej wewnątrz strefy euro. "Jeśli to nie będzie możliwe, jesteśmy przygotowani na inne możliwości" - dodał.
Obecna na spotkaniu szefowa Międzynarodowego Funduszu Walutowego Christine Lagarde podkreślała, że instytucje reprezentujące pożyczkodawców przedstawiły Grecji bardzo rozsądne propozycje i wciąż czekają na konkretny ruch ze strony Aten.
Zaznaczyła, że MFW pożycza pieniądze 188 krajów - tych bogatych, ale również tych biednych - i dlatego porozumienie z Grecją musi być wiarygodne. Zapewniła, że Fundusz jest elastyczny podczas rozmów z państwami, którym pożycza środki. "W każdym przeglądzie, który robiliśmy w Grecji w ciągu ostatnich pięciu lat, zawsze wykazywaliśmy elastyczność. Będziemy kontynuować nasze działanie w taki sposób" - oświadczyła.
Lagarde wyraziła nadzieję, że władze w Atenach wykorzystają kilka następnych dni na przygotowanie odpowiednich działań, tak by mogło dojść do porozumienia. Nie wymieniając z nazwiska ministra finansów Grecji Janisa Warufakisa, krytykowała jego podejście, mówiąc, że potrzeba przede wszystkim wznowienia dialogu, "tak jak pomiędzy dorosłymi ludźmi".
Komentarz eksperta
Krzysztof Kolanygłówny analityk Bankier.plTrzy scenariusze dla Grecji
Czas dla Grecji dobiega końca. Jeśli do końca miesiąca Ateny nie dostaną od europejskich podatników kolejnych miliardów euro, to… będzie ciekawie. Póki co wiadomo niewiele, a za kilka dni liczba zmiennych niewiadomych może jeszcze wzrosnąć.
„Kwestia grecka” przypomina układ równań, praktycznie z samymi niewiadomymi. Znane są tylko fakty: Grecja do 30 czerwca powinna oddać 1,6 mld euro Międzynarodowemu Funduszowi Walutowemu, a kasa państwa jest pusta. Dany jest także harmonogram spłat i wartość nominalna greckiego długu. I to właściwie wszystko.
Cała reszta jest grą. Grą dyplomatów, polityków oraz zabawą z rachunkiem prawdopodobieństwa i mnożeniem mniej lub bardziej przewidywalnych scenariuszy. Postanowiłem zaryzykować i przygotować dla Państwa możliwe rozwiązania greckiego dramatu. Poniższy schemat nie wyczerpuje wszystkich ewentualności, które mogą nam zafundować politycy i technokraci z Aten, Brukseli i Frankfurtu.
Czytaj dalejWarufakis mówił z kolei na osobnej konferencji, że Grecja potrzebuje reform, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy zmiany w systemie emerytalnym, ale nie podwyżek podatków czy obniżek świadczeń dla najuboższych.
Szef greckiego ministerstwa finansów poinformował, że jego kraj chce zamienić zobowiązania względem Europejskiego Banku Centralnego (EBC) na dług wobec Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego (EMS), czyli pośrednio innych państw strefy euro.
Grecja miałaby dostać kredyt z EMS, aby wykupić i umorzyć obligacje, które obecnie są w księgach EBC. Warufakis wskazuje, że obecne zobowiązania wobec EBC wykluczają Grecję z programu zakupu aktywów rozpoczętego przez frankfurcki bank, co jest "paradoksem", gdyż program ten ma na celu przeciwdziałanie deflacji, a ta jest najgłębsza właśnie w Grecji. Taki ruch, wraz z pakietem reform, mógłby, zdaniem greckiego ministra finansów, zakończyć kryzys.
Szef Europejskiego Funduszu Stabilizacji Finansowej (EFSF) Klaus Regling poinformował, że kierowana przez niego instytucja ma do wypłacenia ostatnią transzę pomocy dla Grecji w wysokości 1,8 mld euro oraz dodatkowo 10,9 mld na pokrycie kosztów rekapitalizacji banków. Przypomniał, że środki te nie będą dostępne po wygaśnięciu programu pomocowego.
Tusk zwołuje szczyt w sprawie Grecji
Obecny program pomocowy dla Aten kończy się 30 czerwca. Grecji grozi niemal natychmiastowa niewypłacalność, jeśli szybko nie otrzyma pieniędzy, jednak - w opinii rządu Aleksisa Ciprasa - gdyby kraj przystał na warunki MFW, a jego dług nie zostałby zrestrukturyzowany, to na dłuższą metę nie byłby w stanie zrównoważyć swych finansów. W tym miesiącu Grecja powinna zwrócić MFW ok. 1,6 mld euro, a latem - oddać 6 mld euro EBC.
Z Luksemburga Krzysztof Strzępka i Filip Dutkowski (PAP)
stk/ fdu/ jhp/ mc/
