Porozumienie o szerokiej wymianie jeńców, spór o powojenne gwarancje bezpieczeństwa i twardy opór ze strony Moskwy — tak wyglądał bilans pierwszych od lutego rozmów delegacji Ukrainy, Stanów Zjednoczonych i Rosji w Abu Zabi. Wołodymyr Zełenski zaznacza, że kluczem do godnego pokoju pozostaje twarda postawa USA i włączenie do stołu Europy, podczas gdy negocjatorzy z Kijowa mówią o „jednej z najtrudniejszych rund w historii.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył po zakończeniu negocjacji trójstronnych w Abu Zabi, że Europa powinna być reprezentowana na wszystkich etapach działań dyplomatycznych oraz że konieczne jest, by Stany Zjednoczone miały silną pozycję i wywierały wpływ na Rosję, by zakończyła ona wojnę.
„Priorytetem Ukrainy jest jak najszybsze zakończenie wojny poprzez zawarcie godnego pokoju. Uważamy, że Europa powinna być reprezentowana na wszystkich etapach rzeczywistych działań dyplomatycznych” – napisał Zełenski w serwisach społecznościowych.
Konieczne jest, aby Stany Zjednoczone miały silną pozycję i w ten sposób wywierały wpływ na źródło tej wojny, czyli Rosję, aby zakończyła ona swoją wojnę – podkreślił.
Po wysłuchaniu sprawozdania ze spotkań w Abu Zabi z Amerykanami i Rosjanami, a także z koordynacji działań z obecnymi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich partnerami europejskimi prezydent zaznaczył, że osiągnięte zostało ważne porozumienie o przygotowaniach do kolejnej wymiany jeńców.
„Po drugie, strony omówiły swoje stanowiska w sprawie gwarancji bezpieczeństwa. Konieczne jest, aby pierwszym krokiem było zakończenie tej wojny oraz zapewnienie Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa. Po trzecie, omówiono szersze formaty dalszych działań z udziałem Europejczyków” – napisał.
Zełenski poinformował, że w środę spotka się w Dublinie z przedstawicielami prezydenta USA Donalda Trumpa, Stevem Witkoffem i Jaredem Kushnerem.
„Następnie (po zakończeniu rozmów w Abu Zabi – PAP) przedstawiciele USA udadzą się do Rosji. Po tych rozmowach ponownie skoordynujemy nasze stanowiska i ustalimy, jakie kolejne kroki będą możliwe. Spotkamy się z nimi jutro w Dublinie” – powiadomił prezydent Ukrainy.
Przewodniczący ukraińskiej delegacji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, szef Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy Rustem Umierow ocenił, że rozmowy pokazały, że negocjacje mogą był kontynuowane.
„W ciągu tych dwóch dni strony mogły bezpośrednio przedstawić swoje stanowiska, między którymi nadal istnieją istotne rozbieżności. Przed nami jeszcze wiele trudnej pracy, ale istnieją możliwości kontynuowania procesu negocjacyjnego” - napisał w komunikatorze Telegram.
Ukraiński negocjator: Trójstronne rozmowy w Abu Zabi należały do najtrudniejszych
Runda trójstronnych negocjacji, która odbyła się 10 i 11 listopada w stolicy Zjednoczonych Emiratów Abu Zabi, należała do najtrudniejszych, a przedstawiciele Rosji przyjechali z bardzo restrykcyjnymi wytycznymi – ocenił w środę członek ukraińskiego zespołu negocjacyjnego Dawyd Arachamija.
- Przede wszystkim dziękuję wam, chłopaki, za to, co zrobiliście. Myślę, że ten proces… można śmiało powiedzieć, że był jednym z najtrudniejszych. Uważam, że Rosjanie przyjechali z bardzo, bardzo rygorystycznymi wytycznymi i niezwykle trudno było złagodzić ton dyskusji – powiedział Arachamija na briefingu po rozmowach w Abu Zabi, cytowany przez ukraińską agencję Interfax-Ukraina.
Arachamija ocenił, że stronie amerykańskiej udało się „uporządkować” rozmowę poprzez przedstawienie obu krajom wizji sytuacji po zakończeniu wojny, co „otworzyło dialog i pozwoliło nam rozpocząć bardziej produktywną pracę”.
Jednocześnie uznał samo spotkanie za sukces, przyznając: - Jeszcze sześć miesięcy temu myśleliśmy, że do wiosny w ogóle nie uda nam się wznowić trójstronnych negocjacji.
Parlamentarzysta osobno podkreślił, że osiągnięcie porozumienia w sprawie wymiany „tak dużej liczby osób jest wielkim sukcesem”.
Udział Europejczyków w różnych formatach rozmów w Abu Zabi przyniósł efekty
Istnieje propozycja, by Europejczycy uczestniczyli w przyszłych rozmowach o Ukrainie, ich udział w różnych formatach rozmów w Abu Zabi przyniósł efekty - powiedział w środę rzecznik niemieckiego rządu, cytowany przez agencję Reutera.
Jak przekazał rzecznik, strona niemiecka czeka na reakcję Rosji na propozycje dotyczące przyszłych rozmów o Ukrainie.
Odnosząc się do możliwej rozmowy prezydenta Rosji Władimira Putina z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem, rzecznik stwierdził, że może się ona odbyć po tym, gdy w Abu Zabi osiągnięto ogólne porozumienie w sprawie przyszłych negocjacji dotyczących Ukrainy.
- Osiągnęliśmy teraz w Abu Zabi porozumienie co do ogólnych zarysów. To porozumienie jest teraz przekazywane prezydentowi Rosji. I na tej podstawie mogą nastąpić rozmowy - powiedział rzecznik na konferencji prasowej, zapytany, czy Merz jest gotów rozmawiać z Putinem.
Rzecznik rządu RFN podkreślił też, że Stany Zjednoczone są tak samo zainteresowane pokojowym rozwiązaniem dla Ukrainy, jak Europa.
Wtorkowe negocjacje w Abu Zabi zakończyły się po południu i trwały około czterech godzin. W środę w stolicy ZEA odbyły się rozmowy rosyjsko-ukraińskie, które trwały około dwóch godzin, a także kolejna runda rozmów z przedstawicielami państw europejskich.
Jednocześnie cytowany przez agencję Reutera Putin podkreślił w środę, że jest otwarty na kontakt z Unią Europejską, w tym z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem.
Zełenski w parlamencie: Ukraina i Europa potrzebują lepszego systemu obrony powietrznej
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, przemawiając w środę w parlamencie Danii, podkreślił konieczność lepszej obrony powietrznej przed rosyjskimi atakami. Jego zdaniem przyszłością jest ukraińsko-europejski projekt Freyja, mający być odpowiednikiem amerykańskiego systemu Patriot.
Zełenski wygłosił przemówienie w Folketingu jako pierwszy zagraniczny przywódca w historii. – Dla mnie to ogromny zaszczyt – powiedział, dziękując parlamentarzystom i Duńczykom za wsparcie.
Zaapelował o zwiększenie zdolności do zestrzeliwania rosyjskich rakiet. – Widzimy, jak działa Rosja na Morzu Czarnym, stwarzając zagrożenie daleko wykraczające poza granice Ukrainy, a co, jeśli spróbują zrobić to samo na Morzu Bałtyckim? Kto wtedy obroni interesów Europy? – pytał.
Według Zełenskiego Ukraina i Europa stoją przed historyczną szansą, aby „pozbawić Rosji zębów”. – Rozpoczęliśmy już prace nad naszym projektem obrony przeciwrakietowej, Freyja – przypomniał.
Freyja to system antybalistyczny, w którym oprócz Danii uczestniczą również Francja, Niemcy, Włochy, Holandia, Norwegia, Szwecja oraz Wielka Brytania. Przedsięwzięcie ma być koordynowane z Kopenhagi, gdzie jak zapowiedział we wtorek Zełenski, w ciągu miesiąca zostanie otwarte biuro.
W Danii na południu Półwyspu Jutlandzkiego powstaje już fabryka paliwa rakietowego ukraińskiej firmy Fire Point, zaangażowanej w projekt Freyja. Wcześniej Dania jako pierwsza zdecydowała się na finansowanie produkcji broni dla Ukrainy na jej terytorium, co następnie naśladowały inne kraje.
Zełenski zwrócił uwagę, że we współczesnym świecie wszystko jest ze sobą powiązane. – Potrzebujemy pocisków artyleryjskich do obrony naszego terytorium, tymczasem widzimy, że rakiety trafiają na Bliski Wschód – podkreślił.
Ukrainie brakuje pocisków do amerykańskiego systemu obrony powietrznej Patriot. Stany Zjednoczone są zaangażowane w konflikt z Iranem, czego następstwem jest kryzys paliwowy związany z blokadą cieśniny Ormuz.
Zełenski nawiązał również do zainteresowania USA Grenlandią, mówiąc w żartobliwym tonie, że w gruncie rzeczy być może amerykańskiemu prezydentowi chodziło, aby „stać się trochę bardziej Duńczykiem”. – Kto wie? Może właśnie tego on (Trump) tak naprawdę potrzebował – zaznaczył.
Przemówienie zakończył apelem: Nie zapomnijcie o projekcie Freyja, otrzymując trwające przez dłuższy czas oklaski od parlamentarzystów, którzy powstali.
Jak zauważyły duńskie media, na miejscu siedział jedynie niezrzeszony, kontrowersyjny deputowany Jacob Harris. Polityk w marcu został wyrzucony z niewielkiej prawicowej Partii Obywatelskiej po wyjściu na jaw nieprawidłowości finansowych w jego prywatnej firmie budowlanej. We wtorek z własnej inicjatywy udał się do ambasady Rosji w Kopenhadze, aby dowiedzieć się stanowiska drugiej strony konfliktu. Przedstawiciele koalicji rządzącej, jak i opozycji, nazwali Harrisa „pożytecznym idiotą”.
Ukraiński przywódca w środę przed południem został przyjęty na audiencji przez króla Danii Fryderyka X, a także wziął udział w uroczystościach w cytadeli w Kopenhadze, gdzie oddał hołd poległym duńskim żołnierzom. Zełenski we wtorek wziął w roboczej kolacji z premierami państw nordyckich, spotkał się z rządem Danii, a także ze studentami na Uniwersytecie Kopenhaskim. Rząd duński ogłosił nowe wsparcie wojskowe dla Kijowa w wysokości ponad 4,8 mld koron (ok. 640 mln euro).
Trójstronne negocjacje USA, Ukrainy i Rosji w ZEA. Uzgodniono dużą wymianę jeńców
We wtorek źródło zbliżone do ukraińskiej delegacji, cytowane przez portal Ukrainska Prawda, poinformowało, że podczas pierwszej rundy trójstronnych rozmów Ukrainy, USA i Rosji, strony uzgodniły przeprowadzenie w najbliższym czasie „szeroko zakrojonej wymiany jeńców”.
- Gorzej jest, gdy trzeba przeprowadzić trzy, cztery lub pięć takich rund rozmów tylko po to, aby uwolnić tych ludzi. Mam więc nadzieję, że jutro liczba ta będzie duża – zaznaczył Arachamija.
Należący do ukraińskiego zespołu negocjacyjnej szef parlamentarnej frakcji prezydenckiej partii Sługa Narodu ocenił, że negocjacje były „dobrym impulsem” do „znalezienia rozwiązania jeszcze przed końcem roku”, i zaapelował o jak najszybsze uzgodnienie terminu kolejnej rundy negocjacji.
- Osiągnęliśmy naprawdę znaczący postęp - ocenił. Następnie zwrócił się do wysłanników prezydenta USA: - Apeluję, abyście udali się do Moskwy, a następnie wrócili do nas, do Dublina, żeby, że tak powiem, przeprowadzić drugie spotkanie, ustalić termin i jak najszybciej ogłosić datę kolejnej rundy. Uważam bowiem, że mamy dobry impuls, aby znaleźć rozwiązanie jeszcze przed końcem roku – stwierdził.
Przedstawiciele prezydenta USA Donalda Trumpa, Steve Witkoff i Jared Kushner, spotkają się w czwartek w Moskwie z przywódcą Rosji Władimirem Putinem, a następnie udadzą się do Dublina, gdzie zamierzają spotkać się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Poinformował o tym Kushner na konferencji prasowej po zakończeniu środowych rozmów w Abu Zabi.
Z Abu Zabi prosto do Putina. Ludzie Trumpa pośredniczą w rozmowach
Wtorkowe negocjacje w Abu Zabi zakończyły się po południu i trwały około czterech godzin. W środę w stolicy ZEA odbyły się rozmowy rosyjsko-ukraińskie, które trwały około dwóch godzin, a także kolejna runda rozmów z przedstawicielami państw europejskich.
Agencja Interfax-Ukraina podawała wcześniej, z powołaniem na źródła zbliżone do ukraińskiej grupy negocjacyjnej, że pierwsza runda negocjacji trójstronnych poświęcona była gwarancjom bezpieczeństwa zarówno dla Ukrainy, jak i całej Europy. Osobno omawiano żądania Rosji dotyczące gwarancji bezpieczeństwa dla niej samej - podała agencja.
Według jej rozmówcy drugim ważnym tematem, który udało się omówić, były kwestie związane z czasem po zakończeniu wojny -odbudowa Ukrainy oraz kształtowanie nowej architektury bezpieczeństwa europejskiego w warunkach kryzysu zaufania.
Spotkanie w Abu Zabi to pierwsze od lutego negocjacje w celu zakończenia rosyjskiej agresji na Ukrainę. Na czele ukraińskiej delegacji stał Rustem Umierow, szef Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy. Rosyjską delegacją kierował jeden z bliższych doradców Putina, Władimir Miedinski, uznawany za jednego z czołowych ideologów Kremla.
Niemiecka prasa: Rozmowy w Abu Zabi zakończą się fiaskiem
Niemiecka prasa uważa, że trójstronne negocjacje między Ukrainą, Rosją i USA w Abu Zabi, ze względu na bezkompromisową postawę Władimira Putina oraz błędy USA, skazane są na niepowodzenie. Komentatorzy piszą o „teatrze absurdu”.
„Trump popełnia błąd myślowy” – pisze w środę Christoph von Marschall w „Tagesspieglu”. „Putin dąży do kapitulacji Ukrainy, a nie do pokoju” - podkreślił komentator. Jego zdaniem, rozmowy trójstronne w Abu Zabi są „teatrem absurdu” i „ponurą farsą”.
Głównym powodem, przez który nie udało się dotychczas dojść do porozumienia, jest Putin. „Jego celem nie jest ani pokój, ani kompromis w oparciu o obecną sytuację na froncie. Putin żąda kapitulacji Ukrainy i jej podporządkowania” – tłumaczy Marschall.
Komentator zwraca uwagę na to, że pomimo ogromnych strat i braku postępów na froncie, Putin nie wycofuje się ze swoich maksymalnych żądań. Jego zdaniem, prezydent Rosji może sobie na to pozwolić tylko dzięki „bezpośredniemu kontaktowi” z Donaldem Trumpem. „Prezydenta USA nie obchodzą ani prawo międzynarodowe ani Ukraina. Kuszą go interesy w dziedzinie energetyki w Rosji i w Ukrainie, które oferuje mu kuty na cztery nogi manipulator – Putin” – pisze dziennikarz „Tagesspiegla”.
Ofiara agresji – Ukraina oraz Europejczycy muszą robić „dobrą minę do złej gry”, gdyż potrzebują amerykańskiej broni, amerykańskich satelitów i informacji wywiadowczych.
Marschall zwraca uwagę na dylemat, przed którym stoi Europa. Europejczycy chcą, żeby wojna w Ukrainie zakończyła się, ale zdają sobie sprawę, że pokój na niekorzystnych warunkach zachęci Putina do odbudowy dawnego obszaru wpływów, włącznie z trzema dawnymi republikami sowieckimi – Estonią, Łotwą i Litwą – ostrzega w konkluzji komentator „Tagesspiegla”.
Zdaniem „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, warunkiem porozumienia jest kompromis ze strony Putina, na co się nie zanosi.
Jak pisze komentator Nikolas Busse, minimalnym wspólnym mianownikiem łączącym wszystkie strony uczestniczące w negocjacjach w Abu Zabi jest „rosnące zmęczenie wojną”. „Koszty wojny i straty Rosji są duże, a zdobycze terytorialne minimalne. Ukraina wskutek rosyjskich ataków z powietrza znajduje się pod silną presją i stoi przed ciężką zimą. W Europie spada polityczne poparcie wyborców dla wspierania Ukrainy, a kwestia jej finansowania staje się coraz bardziej paląca. Rząd amerykański od dawna chce zakończyć wojnę, ponieważ przeszkadza ona światowemu mocarstwu w strategicznym przeorientowaniu się” – opisuje aktualną sytuację Busse.
„To wszystko nie wystarczy jednak do zakończenia wojny” – ocenił komentator. Konflikt interesów pozostaje aktualny - Rosja chce opanować Ukrainę, a w dłuższej perspektywie całą Europę Wschodnią. Ukraina pragnie bezpieczeństwa i dołączenia do Zachodu. Europejczycy chcą i muszą odstraszać Rosję. Amerykanie chcą ograniczyć swoje zaangażowanie w Europie.
Wszystkie strony od początku obstają przy maksymalnych żądaniach i bezkompromisowych stanowiskach. Przed rozmowami w Abu Zabi Ameryka, Ukraina i Europejczycy wydali oświadczenie, w którym wyliczają pożądane cele: gwarancję bezpieczeństwa dla Ukrainy, poszanowanie terytorialnej integralności i suwerenność, silne NATO. Żaden z tych punktów nie odpowiada celom Putina – zaznaczył Busse.
Odważnemu narodowi ukraińskiemu należy życzyć pokoju, ale żeby do tego doszło, przede wszystkim Rosja musiałaby uczynić krok w kierunku kompromisu.
„Rozmowy w Abu Zabi zakończą się fiaskiem” – przewiduje „Handelsblatt”. Trump marzy o „wielkim, pięknym porozumieniu” dla całej Europy. Wszyscy uczestnicy udają posłusznych i zapewniają, że ważny jest dla nich szybki pokój. „Rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej – wojna będzie kontynuowana z niezmienioną brutalnością, a wyobrażenia Rosji i Ukrainy o jej zakończeniu są od siebie bardzo dalekie” – pisze Carsten Volkery.
Komentator nazywa żądania Putina w sprawie Donbasu oraz wycofania się NATO z flanki wschodniej „bezczelnością”, której nie może zaakceptować żaden Europejczyk. „Jeżeli rozmowy w Abu Zabi miałyby mieć jakiś sens, to Kushner i Witkoff powinni wspólnie z Europejczykami pokazać Putinowi, gdzie są jego granice” – pisze Volkery.
„Niestety, nie należy się tego spodziewać. Negocjatorzy USA wolą dać się omamić obietnicami Putina dotyczącymi lukratywnych interesów z ropą naftową. Dlatego nie należy oczekiwać po rozmowach żadnych postępów” – podsumowuje komentator „Handelsblatt”. (PAP)
lep/ kj/
Z Kijowa Jarosław Junko (PAP)
jjk/ kar/
