W najnowszym rankingu największych kopalń miedzi na świecie przygotowanym przez branżowy portal mining.com KGHM zajął wysokie 6. miejsce z produkcją na poziomie 401 tys. ton. Lider zestawienia wydobył ponad 3 razy więcej, ale ciekawostką jest fakt, że wynik polskiego giganta to suma wydobycia z trzech kopalń w Polsce. Czemu trzy kopalnie traktowane są jak jedna i czy to odosobniony przypadek w panteonie gigantów miedziowego górnictwa?
Globalny rynek miedzi znajduje się w punkcie krytycznym. Analitycy wskazują na strukturalny deficyt, a presja popytowa wynikająca z zapotrzebowania centrów danych obsługujących AI oraz sektora elektromobilności pcha ceny kruszcu w górę. W 2025 r. rynek miedzi odnotował w 2025 roku jeden z najlepszych lat w swojej historii. Amerykańskie cła i poważne zakłócenia w dostawach na całym świecie, przyczyniły się do wzrostu cen o około 40 proc. w ubiegłym roku.
Jak podliczył branżowy portal mining.com na podstawie raportów rocznych producentów miedzi, dziesięć największych kopalń z wydobyciem na poziomie 4,9 mln ton odpowiadało za ponad jedną piątą całkowitej światowej produkcji górniczej. Eksperci jednak wskazują na niebezpieczne zjawisko: średni czas od odkrycia złoża miedzi do uruchomienia produkcji wynosi obecnie około 17 lat.
Oznacza to, że projekty, które miałyby zaspokoić głód miedzi w 2030 roku, powinny być już w fazie budowy. Obecnie jednak większość kapitału płynie w stronę rozbudowy istniejących kopalń. Miedź przestała być zwykłym towarem, a stała się strategicznym aktywem geopolitycznym, o znaczeniu porównywalnym z ropą naftową w XX wieku. Spójrzmy więc na największe na świecie strategiczne aktywa miedzi i jak na ich tle wypada KGHM.
Największe kopalnie miedzi na świecie według MINING.COM
1. Escondida (Chile)
Kopalnia Escondida w Chile, będąca wspólnym przedsięwzięciem BHP, Rio Tinto i japońskich konsorcjów, niezmiennie zajmuje pierwsze miejsce w globalnych rankingach. Obiekt ten, zlokalizowany na pustyni Atakama, eksploatuje ogromne złoża porfirowe (porfir to wylewna skała magmowa). Aby przeciwdziałać naturalnemu spadkowi zawartości miedzi w złożu, operatorzy zainwestowali miliardy dolarów w systemy odsalania wody morskiej. Mimo dominującej pozycji, kopalnia pozostaje wrażliwa na zmiany jakości urobku, co w np. marcu 2026 roku przełożyło się na okresowy spadek wydobycia o ponad 15%. Produkcja w 2025 r.: 1,350 mln ton
2. Grasberg (Indonezja)
Indonezyjski kompleks Grasberg, zarządzany przez
Freeport-McMoRan we współpracy z państwowym podmiotem Persero, pozostaje także
jedną z największych kopalń złota na świecie. Po zakończeniu eksploatacji
odkrywkowej w 2019 roku, kopalnia przeszła na w pełni zmechanizowane wydobycie
podziemne, co czyni ją jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie
obiektów tego typu. Rok 2025 przyniósł poważne wyzwania w postaci tragicznego
osuwiska błotnego, które zablokowało część wyrobisk i wymusiło rewizję planów
produkcyjnych na kolejne lata. Pełny powrót do projektowanych zdolności
operacyjnych spodziewany jest dopiero na początku 2028 roku, co czyni ten
obiekt kluczowym czynnikiem ryzyka dla globalnej podaży. Produkcja w 2025 r.:
460,4 tysięcy ton
3. Las Bambas (Peru)
Kopalnia Las Bambas w Peru, kontrolowana przez chińskie
konsorcjum MMG Limited zmaga się z chronicznymi problemami z logistyką i
akceptacją społeczną. Obiekt ten jest regularnie paraliżowany przez blokady
dróg w tzw. korytarzu górniczym, co wynika z napięć między operatorem a
lokalnymi społecznościami domagającymi się większego udziału w zyskach. W
kwietniu 2025 roku udało się osiągnąć porozumienie, które przywróciło ciągłość
operacyjną, pozwalając na wykorzystanie wysokich cen rynkowych metalu. Produkcja w 2025 r.:
411,3 tysięcy ton
4. Buenavista (Meksyk)
Buenavista del Cobre, należąca do Southern Copper, to jedna z najstarszych działających kopalń w Ameryce Północnej. Obiekt ten przeszedł w ostatnich latach gruntowną modernizację. Działalność kopalni jest pod presją nowych regulacji środowiskowych w Meksyku, nakładających rygorystyczne normy recyklingu wody i ochrony dorzecza rzeki Sonora. Dodatkowym utrudnieniem były spory płacowe i strajki, które okresowo wstrzymywały pracę ponad 3 000 pracowników bezpośrednio zatrudnionych w zakładzie. Produkcja w 2025 r.: 408,9 tysięcy ton
5. Collahuasi (Chile)
Kopalnia Collahuasi, będąca wspólnym aktywem Anglo American i Glencore to inżynieryjne wyzwanie związane z ekstremalnym położeniem geograficznym (położona na wysokości ponad 4 400 metrów n.p.m.). Wymusiło to realizację wartego miliard dolarów projektu infrastrukturalnego, obejmującego system transportu wody odsolonej z wybrzeża do zakładu wzbogacania. Collahuasi mierzy się z postępującą degradacją jakości złoża, co wymaga zwiększania nakładów na energię i logistykę Kopalnia ta odgrywa centralną rolę w strategii Glencore. Produkcja w 2025 r.: 404,1 tysięcy ton
6. KGHM Polska Miedź (Polska)
W rankingach światowych KGHM często traktowany jest jako jedna kopalnia, ponieważ jego trzy główne zakłady wydobywcze — Lubin, Rudna i Polkowice-Sieroszowice — eksploatują to samo złoże monoklinalne. Firma wyróżnia się ogromnym wydobyciem srebra, zajmując pierwsze miejsce na świecie wśród kopalń, co istotnie obniża jednostkowe koszty wydobycia miedzi. KGHM planuje z budową trzech nowych szybów górniczych GG-2 „Odra”, Retków i Gaworzyce w polskim Zagłębiu Miedziowym. Prace przy pierwszym szybie zostały już rozpoczęte. Produkcja w 2025 r.: 401,1 tysięcy ton
7. Cerro Verde (Peru)
Cerro Verde w Peru, zarządzane przez Freeport-McMoRan. Zakład planuje obecnie przedłużenie eksploatacji o ponad 20 lat poprzez optymalizację odkrywek. Działalność kopalni jest ściśle monitorowana pod kątem zużycia zasobów wodnych w regionie Arequipa, co zmusza operatora do ciągłych inwestycji w infrastrukturę komunalną i oczyszczalnie ścieków. Produkcja w 2025 r.: 391,5 tysięcy ton
8. Kamoa-Kakula (Demokratyczna Republika Konga)
Kompleks Kamoa-Kakula w DRK to najszybciej rozwijająca się i posiadająca najwyższą zawartość miedzi kopalnia świata. Projekt ten, rozwijany przez Ivanhoe Mines i Zijin Mining, jest uznawany za wzór niskoemisyjnego górnictwa dzięki zasilaniu z lokalnych elektrowni wodnych. Docelowo kopalnia ma osiągnąć przepustowość pozwalającą na produkcję ponad 600 tys. t miedzi rocznie, co może wprowadzić ją do ścisłej trójki największych kopalń globu. Produkcja w 2025 r.: 385,8 tysięcy ton
9. Antamina (Peru)
Kopalnia Antamina, będąca wspólnym aktywem BHP, Glencore, Teck i Mitsubishi, to unikalne złoże, które oprócz miedzi dostarcza znaczące ilości cynku, srebra i molibdenu. Operatorzy planują zainwestować około 2 miliardy dolarów w pogłębienie odkrywki i instalację nowoczesnych systemów kruszenia wewnątrz kopalni, co ma wydłużyć jej żywotność co najmniej do 2036 roku. Produkcja w 2025 r.: 368 tysięcy ton
10. Oyu Tolgoi (Mongolia)
Oyu Tolgoi na pustyni Gobi w Mongolii jest zarządzana przez Rio Tinto. Obiekt ten znajduje się w fazie intensywnego rozruchu, co docelowo ma uczynić go jedną z pięciu największych kopalń świata. Rok 2026 przyniósł ponowne negocjacje z rządem Mongolii w sprawie podziału zysków i przyspieszenia wypłat dywidend, co odzwierciedla globalny trend rosnącego nacjonalizmu surowcowego. Mimo tarć politycznych, Oyu Tolgoi jest kluczowym elementem strategii Rio Tinto. Produkcja w 2025 r.: 345,1 tysięcy ton
Trójca KGHM i powszechny zabieg
Dla polskich inwestorów ważnym aspektem metodologii rankingu mining.com jest potraktowanie KGHM jako pojedynczej kopalni, czy dokładniej kompleksu górniczego. Chociaż statystyki międzynarodowe często sumują produkcję z całego Zagłębia Miedziowego pod jednym szyldem, w rzeczywistości wydobycie prowadzone jest przez trzy odrębne zakłady górnicze.
Rudna to flagowy oddział KGHM, będący jedną z największych kopalń rudy miedzi na świecie. Eksploatuje ona złoże, gdzie średnia zawartość miedzi wynosi tu 2,02%, co jest wynikiem znacznie powyżej średniej rynkowej dla złóż głębinowych.
Odział Polkowice-Sieroszowice powstał z połączenia dwóch kopalń i charakteryzuje się najbardziej zróżnicowanym portfolio wydobywczym. Obok miedzi i srebra, produkuje się tu rocznie około 300 tys. ton soli kamiennej.
Najstarsza kopalnia w Lubinie, funkcjonuje od 1968 roku. Ruda w Lubinie charakteryzuje się niższą zawartością miedzi (średnio 1,23%), ale jest niezwykle bogata w srebro (53 g/Mg), co stanowi istotny atut ekonomiczny.
Warto podkreślić, ze przypadek KGHM nie jest odosobniony – kilka innych pozycji w powyższym rankingu to w rzeczywistości rozległe kompleksy górnicze skupiające wiele zakładów. Najlepszy przykład to Grasberg, który obejmuje trzy aktywne kopalnie podziemne: Grasberg Block Cave, Deep Mill Level Zone oraz Big Gossan. Ich urobek także jest sumowany w ramach jednego kompleksu.
Z kolei kompleks miedziowy Kamoa-Kakula, ma docelowo składać się z co najmniej pięciu kopalń podziemnych. Oyu Tolgoi w Mongoli obejmuje zarówno kopalnię odkrywkową, jak i potężną kopalnię podziemną. Zjawisko to wynika z dążenia koncernów do ekonomii skali. Budowa wspólnej infrastruktury przeróbczej dla kilku sąsiadujących kopalń, wynika też z tego, ze granice między nimi są często umowne z punktu widzenia geologii.
