REKLAMA

RPO: Sąd uznał odrzucenie spadku po wyroku SN w związku ze skargą nadzwyczajną

2020-11-21 10:34
publikacja
2020-11-21 10:34
fot. Sebastian Duda / Shutterstock

Sąd uznał wniosek złożony przez matkę w imieniu jej adoptowanej córki o odrzuceniu spadku. Dziecko nie odziedziczy więc długów biologicznego ojca - poinformowało Biuro RPO. Jest to jedno z pierwszych rozstrzygnięć będących wynikiem wyroku Sądu Najwyższego po skardze nadzwyczajnej.

Skargę nadzwyczajną w tej sprawie złożył Rzecznik Praw Obywatelskich i była to wówczas druga taka skarga Rzecznika i jedna z pierwszych skarg nadzwyczajnych, które trafiły do SN po wprowadzeniu tej instytucji prawnej.

Jak przypomniał RPO, "w tej sprawie mieliśmy do czynienia z dwoma postępowaniami: pierwsze dotyczyło wyrażenia zgody przez sąd na odrzucenie spadku przez dziewczynkę, w imieniu której działali rodzice adopcyjni, drugie to postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku" po zmarłym biologicznym ojcu dziecka.

O tym, czy dziecko może przyjąć spadek po biologicznym ojcu, decydował jeden sąd rejonowy w miejscu zamieszkania adoptowanej dziewczynki, zaś o podziale spadku drugi sąd rejonowy w odległym o 300 km miejscu zamieszkania biologicznego ojca.

Matka adopcyjna złożyła w imieniu dziecka oświadczenie o odrzuceniu spadku, aby dziecko nie dziedziczyło długów biologicznego ojca. Ale w październiku 2017 r. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu oddalił jej wniosek jako bezprzedmiotowy, gdyż przyjął, że adoptowane dziecko nie jest spadkobiercą biologicznego rodzica i nie rozpoznał sprawy merytorycznie.

RPO wskazał jednak, iż ta decyzja sądu była wadliwa. "Uchybienie prawu ma charakter oczywisty i bezsporny. Nie jest ono wynikiem odmiennej wykładni, konsekwencją wyboru jednej z możliwych do przyjęcia interpretacji, lecz ewidentnym błędem sądu" - pisał Adam Bodnar w skardze nadzwyczajnej. Zgodnie bowiem z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, adoptowane dziecko nie dziedziczy po biologicznym rodzicu, jeśli w chwili śmierci tego rodzica orzeczenie o adopcji jest już prawomocne. Tymczasem w tej sprawie tak nie było - orzeczenie o adopcji dziecka stało się prawomocne w grudniu 2013 r., zaś biologiczny ojciec zmarł zaś pół roku wcześniej.

Jednak taka decyzja sądu w Oświęcimiu spowodowała, że w marcu 2018 r. drugi sąd - prowadzący postępowanie spadkowe po zmarłym - stwierdził, że m.in. adoptowane dziecko nabyło spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Orzeczenie to wprawdzie nie było prawomocne, ale - jak zaznaczał RPO w skardze nadzwyczajnej - kiedy się uprawomocni, to "do dziecka może przyjść komornik".

"Na szczęście postanowienie (...) zostało zaskarżone. A to umożliwiło sądowi II instancji zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia się sprawy odrzucenia spadku w imieniu dziewczynki" - zaznaczył RPO.

W maju 2019 r. Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN uwzględniła zaś skargę nadzwyczajną RPO i uchyliła decyzję sądu z Oświęcimia. Uznała, że sąd ten oddalając wniosek matki adopcyjnej pozbawił spadkobiercę prawa do podjęcia swobodnej decyzji w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku. Po tamtym orzeczeniu SN sąd ponownie musiał rozpatrzyć kwestię oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Jak poinformowało Biuro RPO, ostatnio sąd - po ponownym rozpoznaniu wniosku - zmienił postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. "Adoptowana dziewczynka nie będzie zatem odpowiedzialna za długi swojego biologicznego ojca" - przekazał RPO.

Instytucja skargi nadzwyczajnej została wprowadzona ustawą o SN, która weszła w życie w kwietniu 2018 r. Obecnie przewiduje ona m.in. możliwość składania do Sądu Najwyższego takich skarg na prawomocne wyroki polskich sądów z ostatnich 20 lat. Skargi takie mogą zostać wniesione wyłącznie przez podmioty uprawnione do tego na mocy ustawy, do których obywatele kierują wnioski w takich sprawach.

Dotychczas do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wpłynęło 129 takich skarg, zdecydowana większość w sprawach cywilnych. Około 30 z nich rozpoznano merytorycznie. (PAP)

autor: Marcin Jabłoński

mja/ pad/

Źródło:PAP
Tematy
Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Zapytaj eksperta o kredyt hipoteczny

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Spadki i testamenty

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki