Wstrzymana przez prezydenta USA Donalda Trumpa operacja mająca pomóc statkom handlowym w tranzycie przez cieśninę Ormuz „Projekt Wolność” może zostać wznowiona jeszcze w tym tygodniu - podał w czwartek „Wall Street Journal”. To efekt zniesienia restrykcji Arabii Saudyjskiej i Kuwejtu na użycie baz na ich terytorium.
Według „WSJ” wprowadzenie ograniczeń na użycie baz w Arabii Saudyjskiej i Kuwejcie było pierwotną przyczyną nagłego zawieszenia przez Trumpa „Projektu Wolność”. Stało się to po tym, jak Trump bagatelizował irańskie ataki na sojuszników USA i statki handlowe, co zrodziło wątpliwości Rijadu, czy USA obronią Arabię Saudyjską przed możliwymi kolejnymi atakami.
Jak podaje dziennik, powołując się na amerykańskich i saudyjskich oficjeli, restrykcje te zostały zniesione w czwartek, po rozmowach Trumpa z przywódcami obu krajów. W rezultacie operacja może zostać wznowiona i - według jednego ze źródeł - może się to stać jeszcze w tym tygodniu.
„Projekt Wolność” miał polegać na koordynacji ruchu statków handlowych przez cieśninę Ormuz na specjalnie wytyczonej przez siły USA i oczyszczonej z min trasie. Inicjatywa została uruchomiona w poniedziałek, lecz do wtorkowego wieczora, kiedy została zawieszona przez Trumpa, skorzystały z niej tylko dwa statki amerykańskie. Te jednostki nie zostały zaatakowane, ale Iran zaatakował okręty USA oraz inne statki handlowe, a także porty w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Omanie.
Trump uzasadniał zawieszenie „Projektu Wolność” prośbą Pakistanu i innych krajów oraz postępami w negocjacjach pokojowych z Iranem. Do decyzji doszło zaledwie kilka godzin po tym, jak sekretarz stanu USA Marco Rubio i szef Pentagonu Pete Hegseth wychwalali inicjatywę jako „prezent Ameryki dla świata” i „czerwono-biało-niebieską kopułę” nad cieśniną. Pentagon bagatelizował też ataki Iranu jako niewielkie i znajdujące się „poniżej progu wznowienia działań zbrojnych”.
Według „WSJ” taka reakcja zaalarmowała partnerów USA, zaniepokojonych, że Stany Zjednoczone nie zapewnią im ochrony w obliczu eskalacji walk. Zawieszenie projektu miało „wywołać największy spór w ostatnich latach w relacjach wojskowych między Arabią Saudyjską a Stanami Zjednoczonymi”. Doszło potem do serii rozmów telefonicznych na wysokim szczeblu między Trumpem a następcą tronu Mohammedem ibn Salmanem. „WSJ” sugeruje, że czwartkowe rozmowy zażegnały kryzys, choć gazeta nie wyjaśnia jak i dlaczego do tego doszło.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ ap/
