Pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia - co robić?

Praca na etacie daje poczucie bezpieczeństwa. Większości pracownikom kojarzy się z regularnym wpływem wynagrodzenia na konto. Co jednak zrobić, jeśli pracodawca nie wypłaci pensji? Jakie prawa przysługują pokrzywdzonemu pracownikowi? 

 – Prawo do wynagrodzenia jest podstawowym i niezbywalnym prawem każdego pracownika. Wynagrodzenie powinno być wypłacane w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy – wskazuje Artur Kornatowski, z wykształcenia prawnik, dyrektor działu wsparcie biznesu w agencji zatrudnienia Sanpro Interim BPO sp. z o.o. sp.k., wchodzącej w skład grupy kapitałowej Impel.

Wynagrodzenie za pracę

Wynagrodzenie to okresowe świadczenie majątkowe, przysługujące za pracę świadczoną w ramach zawartego stosunku pracy, odpowiednie do jego rodzaju, ilości i jakości. Obejmuje ono wszystkie składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia związane z wykonywaną pracą w formie pieniężnej bądź niepieniężnej. Jest to obowiązkowe świadczenie pracodawcy względem pracownika, z którego w żaden sposób nie może zostać zwolniony. Wynagrodzenie jest wypłacane:

  • okresowo i regularnie;
  • nie rzadziej niż co miesiąc (natomiast dodatkowe składniki mogą być wypłacane w innych okresach);
  • termin i forma wypłaty wynagrodzenia określane są z góry.
Pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia. Co robić?
Pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia. Co robić?

Dodatkowo należy pamiętać, że świadczenie za wykonywaną pracę może być płatne w jednej z dwóch przyjętych form:

  • z dołu - za pracę wykonaną, czyli dopiero, gdy pracownik przepracuje dany miesiąc;
  • z góry - za pracę, która dopiero zostanie wykonana.

Pracownik nie może również zapomnieć, że wynagrodzenie przysługuje mu nawet za czas niezdolności do pracy. Oczywiście niezdolność może wynikać wyłącznie z sytuacji, które są regulowane prawem m.in. wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie ciąży, poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.

Prawa przysługujące pracownikowi na umowie o pracę

Zgodnie z Kodeksem pracy, wynagrodzenie jest płatne raz w miesiącu, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Oczywiście termin wpłaty świadczenia powinien wynikać z regulacji wewnątrzzakładowych, jednak nie może przekroczyć terminu określonego przepisami prawa.

W sytuacji braku wypłaty wynagrodzenia bądź notorycznego spóźniania się z jego przekazaniem przez pracodawcę, pracownik może skorzystać z kilku sposobów dochodzenia swoich praw:

  • zawiadomienia Państwowej Inspekcji Pracy;
  • zgłoszenia się do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
  • drogi sądowej;
  • odszkodowania za wyrządzoną szkodę;
  • rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

– W przypadku braku terminowej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę, pracownik może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, która powinna niezwłocznie wszcząć kontrolę u pracodawcy i w razie stwierdzenia bezpodstawności wstrzymania płacy, zobowiązać pracodawcę do natychmiastowej płatności – radzi Artur Kornatowski. Dodatkowo jeśli zarzuty zostaną potwierdzone, PIP oprócz prawa do wydania decyzji nakazującej pracodawcy wypłatę wynagrodzenia, wraz z wszelkimi świadczeniami, które przysługują pracownikowi, może wszcząć postępowanie w sprawie popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika. PIP może również ukarać pracodawcę grzywną w postaci mandatu karnego do 2000 zł. Natomiast w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika i skierowania sprawy do sądu, grzywna, która może zostać nałożona wynosi od 1000 zł do 30 000 zł.

Pracownik może również zgłosić się do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pełni on funkcję gwarancyjną, mając zapewniać wypłatę świadczeń przysługujących pracownikom, kiedy pracodawcy nie wywiązali się z tego obowiązku. Niestety ma on ograniczony zakres. Dotyczy wyłącznie świadczeń określanych ustawą o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz sytuacji, gdy pracodawca stał się niewypłacalny, m.in. w przypadku gdy ogłoszono upadłość pracodawcy.

W sytuacji uchylania się od zapłaty wynagrodzenia przez pracodawcę, pracownik może również dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Jest to wyjście, które umożliwia odzyskanie nie tylko zapłaty zaległego wynagrodzenia wraz z jego poszczególnymi składnikami, ale także stosownych odsetek, które przysługują za okres od terminu, w jakim wynagrodzenie powinno zostać wypłacone. Dodatkowo pracodawca będzie zobowiązany do ich zapłaty także wówczas, gdy nie ponosi bezpośredniej winy w opóźnieniu wypłaty. Pracownik może złożyć pozew osobiście bądź poprzez pełnomocnika. Należy również pamiętać, że duże znaczenie przy jego składaniu ma wysokość roszczenia:

  • jeśli wartość przedmiotu sporu wynosi do 75 tys. zł, wówczas pozew składany jest do sądu rejonowego;
  • jeśli wartość przedmiotu sporu wynosi powyżej 75 tys. zł, pozew składany jest do sądu okręgowego.

Kolejną istotną kwestią jest brak ponoszenia kosztów związanych z wniesieniem pozwu przez pracownika, o ile jego wartość nie przekracza 50 000 zł. W przeciwnym wypadku należy liczyć się z koniecznością wniesienia opłaty w wysokości 5 proc. wartości sporu (jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł). Dodatkowo w sprawach z zakresu prawa pracy, tj. od apelacji, zażaleń, kasacji i skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sądy pobierają od pracownika opłatę w wysokości 30 zł.

Jeśli pracownik w związku z niewypłaceniem wynagrodzenia poniósł szkodę, np. został wezwany przez bank do zapłaty dodatkowych opłat, ponieważ nie uregulował w terminie swoich zobowiązań, ma prawo dochodzić od pracodawcy naprawienia szkody, żądając odszkodowania. Podstawą takiego roszczenia jest wskazanie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy nieterminową wypłatą a poniesioną szkodą. W przypadku powstania sporu pomiędzy pracownikiem i pracodawcą w zakresie wypłaty odszkodowania, sprawę rozstrzyga właściwy sąd pracy.

Pracownikowi, w przypadku nieterminowej wypłaty pensji, przysługuje również prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. – Należy również pamiętać, iż niewypłacanie wynagrodzenia w terminie lub niewypłacanie go w ogóle może stanowić ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę. Pracownik może w takiej sytuacji nie tylko rozwiązać umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, ale również bez wypowiedzenia, tj. w trybie natychmiastowym.

W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia – podkreśla adwokat Edyta Defańska-Czujko, koordynator praktyki prawa pracy w Kancelarii Czublun Trębicki. Pracownik jest zobowiązany do złożenia wypowiedzenia na piśmie wraz ze wskazaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Należy jednak pamiętać, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do odszkodowania, jest złożenie oświadczenia o rozwiązaniu umowy w terminie jednego miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o niewypłaceniu wynagrodzenia przez pracodawcę w terminie.

(Bankier.pl)

– Kontrole PIP wykazują liczne, choć już nie tak znaczące jak w latach poprzednich naruszenia prawa w tym zakresie. Systematycznie spada odsetek pracodawców, którzy nie wypłacili wynagrodzenia za pracę, jak również liczba przypadków niewypłacenia pensji. Maleje też kwota niewypłaconych należności. Dzięki działaniom Państwowej Inspekcji Pracy, w 2016 r., wg wstępnych danych, pracownicy odzyskali blisko 200 mln zł niewypłaconych im należności, niejednokrotnie jeszcze w trakcie prowadzonej kontroli – wskazuje Danuta Rutkowska, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Pracy.

Najczęstszymi powodami zwłoki przy wpłacie wynagrodzeń przez pracodawców, według PIP, jest dążenie do obniżenia kosztów działalności poprzez oszczędzanie na kosztach pracy, świadome naruszanie przepisów prawa pracy, niewystarczająca znajomość przepisów prawa przez pracodawców czy brak właściwego nadzoru ze strony kadry kierowniczej nad osobami odpowiedzialnymi za planowanie oraz rozliczanie czasu pracy personelu.

Nie ma jednak znaczenia, jakie powody na swoje usprawiedliwienie podaje pracodawca. Pracownik powinien dostać pieniądze nawet wtedy, gdy opóźnienie zostało spowodowane okolicznościami, na które firma nie miała wpływu.

Katarzyna Rostkowska

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 dagmaradobosz

Pracujesz, dostajesz pensje. Przecież to oczywiste. Jak prację w Impelu nigdy się nie zdarzyło bym kasy nie dostała w terminie.

! Odpowiedz
0 0 ~pracujący

Żadna łaska praca= płaca a ten który nie pracuje sam się wyeliminuje z rynku a uczciwym pracownikom żadna łaska płacić 13 i nie kombinuj. Ja pracownicy będą cwani i świadomi to może pracodawcy też i przycisną państwo odpowiedzialne za płace. Tak jak w urzędach pracownicy mają pewne zapłatę za pracę tak samo powinno być w handlu. Zmienić prawo żeby przestrzegano zasad pracy uczciwych pracowników. Kary powinny być nakładane przez kontrolę nie z tego województwa aby nie mógł sobie gościa kupić za towar ze swojego sklepu za który potem i tak zapłacą kupujący.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
2 5 ~janusz-biznesu

ja nie place pracownikom a oni jedza tynk ze scian

! Odpowiedz
0 2 ~StanRS

A jak w postesbeckich firemkach ochroniarskich "wynagrodzenie" za pracę jest płacone w ratach i to w taki sposób, żeby ZUS co drugi miesiąc płacić, to co na to kontrole inspekcji pracy?
W jednym miesiącu pracownicy dostają dwa przelewy na konto, w drugim miesiącu nie ma wcale, w trzecim są znowu dwa przelewy. Kombinują cwaniaki jak mogą.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 17 ~maciek

wynagrodzenie to nie jakaś łaska tylko należność! jak janusz biznesu nie umie regulować swoich zobowiązań to niech bankrutuje, kogo to obchodzi.

! Odpowiedz
0 6 ~kod

invessa construktion z Gdanska obywatela jana nowaka jest poza kontrola Państwa i PIP i w związku z tym od ponad roku nie wypłaca zaległych wynagrodzeń ... i ma się z tym dobrze

! Odpowiedz
0 5 ~Nikita

Podajcie lepiej jak wygląda 'niewypłacenie wynagrodzenia" w Niemczech....:)
Chętnych do tego procederu tam brak.

! Odpowiedz
0 1 ~no

(fristlose Kündigung)
Kto przez okres dwóch miesięcy nie otrzymuje wynagrodzenia, może sam bezzwłocznie zrezygnować z pracy.


http://job-profi.pl/pl/poradniki/niemcy/poradnik-dla-pracujacego-d/620-co-zrobic-gdy-pracodawca-w-niemczech-nie-chce-wyplacic-naleznego-wynagrodzenia

! Odpowiedz
1 6 ~zorro

Niewypłacenie wynagrodzenia powinno być przestępstwem i mieć odpowiedni paragraf w kk.
A może ma? Wie to kto? Jak prokuratura wzywa, to nie ma przebacz.... PiP to raczej udaje skuteczność.

! Odpowiedz
0 5 ~Gdańsk

Za PO było niepłacenie było normalką.Szczególnie na budowach.Ergo Arena,gdyby umiała mówić,to by się zapadła ze wstydu.

! Odpowiedz

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl