Świetne informacje o inwestycjach zagranicznych w Polsce zaprezentowane w opracowaniach EY i fDi Markets wywołały entuzjazm rządu i wielu obserwatorów polskiej gospodarki. Wczoraj swój raport opublikował UNCTAD, agenda ONZ ds. handlu i rozwoju - Polska jest dopiero dziesiąta w UE, a wartość BIZ nad Wisłą spada drugi rok z rzędu.
W 2016 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych spadła o 15 proc. r/r i osiągnęła poziom 11,36 mld USD - wynika z raportu "World Investment Report 2017" przygotowanego przez UNCTAD. Autorzy przypisują spadek napływu BIZ nad Wisłę osłabieniu się złotego oraz polityce rządu wywołującej deinwestycje, przywołując repolonizację Alior Banku i Banku Pekao.
Polska jest największym odbiorcą BIZ wśród krajów Grupy Wyszehradzkiej, ale w Unii Europejskiej zajmuje dopiero dziesiąte miejsce. Zdecydowanym liderem jest Wielka Brytania, a podium uzupełniają Holandia i Belgia.
| Wartość napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (w mln dolarów) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Miejsce |
Kraj |
2012 |
2013 |
2014 |
2015 |
2016 |
|
1. |
Wielka Brytania |
55 446 |
51 676 |
44 821 |
33 003 |
253 826 |
|
2. |
Holandia |
25 013 |
51 105 |
53 307 |
68 751 |
91 956 |
|
3. |
Belgia |
6 516 |
25 125 |
-8 958 |
21 244 |
33 103 |
|
4. |
Włochy |
93 |
24 273 |
23 223 |
19 331 |
28 955 |
|
5. |
Francja |
16 062 |
34 270 |
2 669 |
46 991 |
28 352 |
|
6. |
Luksemburg |
143 003 |
10 481 |
-10 534 |
16 001 |
26 857 |
|
7. |
Irlandia |
46 922 |
46 625 |
37 415 |
188 327 |
22 304 |
|
8. |
Szwecja |
16 257 |
4 125 |
4 031 |
6 202 |
19 584 |
|
9. |
Hiszpania |
25 696 |
37 436 |
25 655 |
11 910 |
18 659 |
|
10. |
Polska |
12 424 |
3 625 |
14 269 |
13 472 |
11 358 |
|
11. |
Niemcy |
28 181 |
15 573 |
3 954 |
33 312 |
9 528 |
|
12. |
Czechy |
7 984 |
3 639 |
5 492 |
465 |
6 752 |
|
13. |
Portugalia |
8 858 |
2 702 |
2 976 |
6 933 |
6 065 |
|
14. |
Rumunia |
3 199 |
3 601 |
3 211 |
3 839 |
4 573 |
|
15. |
Cypr |
47 199 |
-6 495 |
736 |
7 385 |
4 138 |
|
16. |
Malta |
14 190 |
12 066 |
11 508 |
4 687 |
3 575 |
|
17. |
Grecja |
1 740 |
2 817 |
2 683 |
1 140 |
3 126 |
|
18. |
Chorwacja |
1 504 |
958 |
2 870 |
270 |
1 745 |
|
19. |
Dania |
414 |
1 051 |
3 207 |
4 102 |
951 |
|
20. |
Słowenia |
339 |
-151 |
1 050 |
1 625 |
919 |
|
21. |
Estonia |
1 565 |
750 |
604 |
130 |
870 |
|
22. |
Bułgaria |
1 697 |
1 837 |
1 540 |
2 822 |
776 |
|
23. |
Łotwa |
1 109 |
903 |
782 |
668 |
126 |
|
24. |
Finlandia |
4 154 |
-169 |
18 304 |
1 568 |
42 |
|
25. |
Litwa |
700 |
469 |
-23 |
874 |
-208 |
|
26. |
Słowacja |
2 982 |
-604 |
-512 |
-196 |
-295 |
|
27. |
Węgry |
14 409 |
3 402 |
7 752 |
-14 804 |
-5 314 |
|
28. |
Austria |
3 989 |
5 720 |
4 580 |
3 785 |
-6 089 |
| Źródło: UNCTAD, "World Investment Report 2017" | ||||||
Jak zauważa "Puls Biznesu", UNCTAD bazuje na wstępnych danych, w przypadku Polski - z Narodowego Banku Polskiego. W ubiegłym roku wstępne szacunki wskazywały na wyraźny spadek napływu BIZ - do 7,5 mld USD, ale potem zostały zweryfikowane i okazało się, że nad Wisłę napłynęło blisko 13,5 mld USD.
Jednak nawet spora zmiana nie pozwoliłaby na awans do czołowej piątki wśród krajów UE, w której umieścili Polskę analitycy EY oraz fDi Markets. Skąd taka rozbieżność? Instytucje odmiennie definiują bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Polska dobrze wypada pod względem przyciągania inwestycji typu greenfield, czyli nowych projektów, budowanych od zera centrów usług, fabryk czy montowni. Tymczasem statystyki UNCTAD, OECD i NBP obejmują także inne przepływy kapitału - fuzje i przejęcia.
Dlatego na czołowych miejscach w UE w rankingu UNCTAD znajdują się kraje Zachodu, w których przez setki lat kapitalizmu rozwinęły się potężne przedsiębiorstwa, a bieżąca polityka banków centralnych dodatkowo wsparła wyceny aktywów.
Inwestycje typu greenfield są bardziej pozytywnie postrzegane przez kraje goszczące, ponieważ bezpośrednio przyczyniają się do tworzenia nowych zakładów i miejsc pracy. Nie warto jednak dewaluować pozytywnej roli fuzji i przejęć, które pozwalają ratować lub rozwijać istniejące już przedsiębiorstwa, a dotychczasowym właścicielom zapewniają kapitał na inne inwestycje.
Polska pobiła za to w zeszłym roku swój rekord wartości inwestycji wypływających za granicę - 6,4 mld USD dało 12. miejsce w UE.
Maciej Kalwasiński
