Rząd przyjął projekt noweli Kpk, który daje możliwość sądowej kontroli decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia do udziału w przesłuchaniu pełnomocnika świadka. Jak podkreśla KPRM, projekt zwiększa kontrolę sądową nad decyzjami prokuratorów, dzięki czemu obywatele zyskają dodatkową gwarancję ochrony swoich praw.
Chodzi o projekt zmian Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karno skarbowego.
„Obecnie, jeśli prokurator odmówi w śledztwie dopuszczenia pełnomocnika (np. adwokata) osoby niebędącej stroną postępowania, można złożyć zażalenie tylko do prokuratora wyższego szczebla. Po zmianach, takie zażalenie będzie rozpoznawał sąd rejonowy odpowiedni dla miejsca prowadzenia postępowania. Oznacza to wprowadzenie niezależnej kontroli decyzji prokuratora przez sąd. Rozwiązanie jest odpowiedzią na wątpliwości zgłaszane m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich i ekspertów prawa karnego” - czytamy w komunikacie po wtorkowym posiedzeniu rządu.
Jak zaznaczono, nowe przepisy wprowadzają sądową kontrolę decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia pełnomocnika osoby niebędącej stroną postępowania; sąd będzie miał 7 dni na rozpatrzenie zażalenia od momentu otrzymania sprawy.
Nowe przepisy wprowadzają zasadę, że odmowa dopuszczenia pełnomocnika stanie się wykonalna dopiero wtedy, gdy decyzja stanie się prawomocna. Od reguły tej ustanowione zostaną wyjątki. Jeżeli sprawa wymaga natychmiastowego działania (np. pilne przesłuchanie albo ważny interes śledztwa), prokurator będzie mógł przeprowadzić czynność bez udziału pełnomocnika jeszcze przed upływem terminu na złożenie zażalenia lub rozstrzygnięcia go przez sąd - czytamy.
Nowelizacja Kpk odpowiedzią na śmierć Barbary Skrzypek
Rozwiązanie zaczęto rozważać w związku ze śmiercią Barbary Skrzypek, wieloletniej współpracowniczki prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, która zmarła 15 marca ub.r. Wcześniej, 12 marca, była przesłuchiwana w warszawskiej prokuraturze okręgowej jako świadek w śledztwie dotyczącym wiązanej z PiS spółki Srebrna i niedoszłej inwestycji - wybudowania dwóch wieżowców na należącej do spółki działce w Warszawie. Politycy PiS, w tym szef partii, uważają, że jest związek między przesłuchaniem, a śmiercią Barbary Skrzypek.
Prok. Ewa Wrzosek, która prowadziła tamto przesłuchanie, powołując się właśnie na obecny przepis Kpk, nie dopuściła do udziału w nim pełnomocnika Skrzypek mec. Krzysztofa Gotkowicza. Jednocześnie w czynności udział brali pełnomocnicy pokrzywdzonego w sprawie austriackiego biznesmena Geralda Birgfellnera mec. Jacek Dubois oraz mec. Krystian Lasik. Na początku grudnia ub.r. Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga informowała, że śledztwo ws. nieumyślnego spowodowania śmierci Barbary Skrzypek zostało umorzone. Ustalono, że nie doszło do działań osób trzecich, zgon nastąpił w wyniku zawału, a stres związany z przesłuchaniem nie miał wpływu na jej śmierć.
7 dni na decyzję sądu i wstrzymanie czynności
W uzasadnieniu do projektu wskazano, że według opinii Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego z 2014 r. w kwestii zgodności nowelizowanego przepisu z Konstytucją podjęcie decyzji o odmowie dopuszczenia pełnomocnika do udziału w postępowaniu przez prokuratora „jest w swej istocie rozstrzygnięciem nie tylko odmawiającym możliwości korzystania z pomocy prawnej, ale rozstrzygnięciem de facto o braku interesu tej osoby w postępowaniu”. „W razie błędnej oceny dokonanej przez prokuratora decyzja taka jest w swych skutkach jednocześnie rozstrzygnięciem pozbawiającym osobę niebędącą stroną możliwości ochrony tych interesów” - dodano. Nowe rozwiązanie ma zaś według resortu zapewnić m.in. „konstytucyjne gwarancje prawa do sądu”.
Zgodnie z zaproponowaną zmianą, przepis zostanie uzupełniony o dodatkowe zapisy przewidujące możliwość skierowania zażalenia na decyzję prokuratora o odmowie dopuszczenia pełnomocnika osoby niebędącej stroną do sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie. „Sąd rozpoznaje zażalenie niezwłocznie, nie później niż przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia wraz z niezbędnymi aktami” - zapisano w projekcie zamieszczonym na stronach Rządowego Centrum Legislacji.
W projekcie zagwarantowano także, że decyzja prokuratora o odmowie udziału pełnomocnika stałaby się wykonalna dopiero z dniem jej uprawomocnienia się, czyli po rozpoznaniu zażalenia przez sąd. Do tego czasu – wskazało MS - czynności dotyczące świadka, w których udział zgłosił także jego pełnomocnik, mogłyby być dokonywane bez jego udziału „w wypadkach niecierpiących zwłoki albo gdy przemawia za tym ważny interes śledztwa”.(PAP)
mt/ par/
