Brak bankomatów widać przede wszystkim w okresie wakacji i ferii zimowych, kiedy mieszkańcy największych miast wyjeżdżają do miejscowości wypoczynkowych. Banki swoje maszyny instalują przede wszystkich w dużych miastach. Gwarantuje to szybszy zwrot z inwestycji, bo za taki sam bankomat rodzimi bankowcy muszą często zapłacić więcej niż instytucje zachodnie. A właśnie cena takich urządzeń jest główną barierą przed szybszym rozwojem sieci bankomatów, a co za tym idzie łatwiejszym dostępem klientów do gotówki. W pierwszym kwartale tego roku przybyło zaledwie 173 maszyny. To kropla w morzu potrzeb. Na mniej więcej stałym poziomie utrzymuje się natomiast liczba transakcji i średnia wypłata, która wynosi ok. 300 zł. Średnio każdy polski bankomat obsługuje dziennie około 7 transakcji na godzinę, a natężenie wypłat związane jest przede wszystkim z porą dnia. Odciążeniem dla banków i szansą dla klientów będzie wdrażana obecnie przez organizację VISA usługa cash-back. Pozwala ona klientowi na wypłacanie pieniędzy w kasie sklepu, podczas robienia zakupów. Przy okazji banki liczą, że zachęci to klientów do częstszego korzystania z kart płatniczych przy płaceniu za zakupy. W tej chwili aż 65 proc. wszystkich dokonywanych transakcji, to właśnie wypłata z bankomatu.
Banki od lat starają się przekonać użytkowników do operacji bezgotówkowych. W krajach zachodnich jest to jedno z ważniejszych źródeł przychodów dla instytucji finansowych. To jeden z powodów, dlaczego na Zachodzie banki nie pobierają od klientów opłat za prowadzenie rachunku. W Polsce taki trend widać natomiast wyraźnie na rynku kart kredytowych. Ich użytkownicy zazwyczaj chętnie z nich korzystają, dlatego coraz większa liczba banków nie pobiera od klienta opłat nie tylko za wydanie, ale również za wznowienie karty - o ile tylko aktywnie z niej korzysta.
Jadąc na wakacje może się jednak okazać, że karta kredytowa okaże się jedynie kawałkiem plastiku. Liczba punktów akceptujących karty w mniejszych miejscowościach wciąż jest zbyt mała. Dlatego przy wakacyjnych wojażach może się nagle okazać, że wypłata większej kwoty w obcym bankomacie będzie dla portfela klienta bardzo bolesna. Warto zatem przed wyjazdem sprawdzić ile w naszym banku kosztuje skorzystanie z obcego bankomatu. Bankier.pl przygotował takie zestawienie, które może w tym pomóc. Trzeba pamiętać, że wypłata z bankomatu nienależącego do sieci naszego banku może się nam zdarzyć również na codzień. Zawsze trzeba liczyć się na przykład z awarią bankomatu czy z dużą kolejką, kiedy akurat spieszymy się na ważne spotkanie.
| Bank | Konto i karta | Roczny koszt ROR i karty | Liczba bezprowizyjnych bankomatów | Prowizja za wypłatę z bankomatu należącego do innego banku |
| BOŚ | Ekokonto, Maestro | 104,00 zł | 106 | Pierwsze 4 wypłaty w miesiącu bezpłatne w każdym bankomacie w Polsce, kolejne 3,00% min. 4 zł |
| Bank Pocztowy | Standard, Visa Electron | 64,80 zł | 500 | 3,5 zł |
| Bank Polskiej Spółdzielczości | Pol-Konto, Visa Electron | 66,00 zł | 1850 | 4 zł |
| Nordea Bank Polska | Konto Nordea, Visa Electron | 36,00 zł | 621 | 4 zł oraz dodatkowo w sieci euronet 2 pierwsze wypłaty w miesiącu bez opłat |
| Polbank EFG | ROR, Visa Electron | 48,00 zł | 423 | 4 zł |
| Inteligo | Konto Inteligo, Visa Electron | 11,88 zł | 1873 | 4,5 zł |
| Invest-Bank | Invest-Konto START, Visa Electron | 70,00 zł | 107 | 4,5 zł |
| Citibank | Citikonto, Maestro | 119,88 zł | 679 | 4,99 zł |
| Raiffeisen Bank Polska | Mobilne Konto Osobiste, Visa Electron | 107,76 zł | 576 | 4,99 zł |
| mBank | eKonto, Visa Electron | 0,00 zł | 1500 | 5 zł |
| MultiBank | Multikonto ja, Visa Electron | 84,00 zł | 1500 | 5 zł |
| Millennium | Millekonto, Visa Electron | 15,00 zł (przy wpływie 1500 netto miesięcznie. W innym przyp. 87 zł) | 401 | 5 zł, 1 zł dla bankomatów sieci Euronet |
| Dominet Bank | ROR, Visa Electron | 42,00 zł | 600 | 5 zł |
| Bank Zachodni WBK | Konto 24, Visa Electron, Maestro | 72,00 zł | 589 | 5 zł |
| ING Bank Śląski | Standard, Visa Electron, Maestro | 72,00 zł | 562 | 5 zł, dla bankomatów sieci Euronet 1 zł |
| BPH | Sezam, Maestro | 107,40 zł | 1403 | 6 zł |
| GETIN Bank | Konto Uniwersalne, Visa Electron, maestro | 54,00 zł | 1400 | 2,00 % min. 5 zł |
| Deutsche Bank PBC | DB Konto, Visa Electron | 90,00 zł | 668 | 2,00% min. 6 zł |
| BGŻ | Plan 1, Maestro | 72,00 zł | 1421 | 2,50 % min. 5 zł |
| Lukas Bank | e-Konto, Visa Electron | 0 zł (przy wpływach co najmniej 2000 zł miesięcznie. W innym przyp. 12 zł) | 600 | 3,00 % min. 4 zł |
| BISE | ROR, Maestro | 75,00 zł | 31 | 3,00 % min. 4 zł, dla bankomatów sieci BZ WBK 1 zł |
| Eurobank | ROR, Visa Electron | 11,40 zł | 119 | 3,00 % min. 4,95 zł |
| Kredyt Bank | Ekstrakonto S, Visa Electron | 84,00 zł | 2151 | 3,00 % min. 5 zł |
| PKO BP | Superkonto, Visa Electron | 74,80 zł | 1873 | 3,00 % min. 5 zł |
| Pekao SA | Eurokonto, Maestro | 102,00 zł | 1947 | 4,00 % min. 4,5 zł |
| Volkswagen Bank direct | e-direct, pakiet standard, Visa Electron | 60,00 zł | do 1,50 zł (za wypłatę powyżej 400 zł bank nie pobiera opłat) | |
| Bank BPH | Sez@am MAX | 184,40 zł | Bezpłatne wypłaty w każdym bankomacie w Polsce | |
| Fortis Bank | e-Pakiet | 96 zł | Bezpłatne wypłaty w każdym bankomacie w Polsce i na świecie | |
| Lukas Bank | Konto Podróżne | 360 zł | Bezpłatne wypłaty w każdym bankomacie w Polsce |
Źródło: Bankier.pl
W Polsce bankomaty pojawiły się na początku lat 90-tych. Jako pierwszy wprowadził je PKO BP. Na próbę karty bankomatowe wydano pracownikom tej instytucji, aby mogli podejmować z kont swoje wypłaty bez pośrednictwa kasjera. Po tych testach kolejny, piąty bankomat, stanął w Hucie „Pokój” w Rudzie Śląskiej. Już wtedy przewidywano duże problemy z upowszechnieniem się tej formy korzystania z usług banku. O ile po 15 latach bankomat zadomowił się już na stałe w świadomości Polaków, to wciąż duże problemy sprawia im korzystanie z kart płatniczych przy płatnościach bezgotówkowych. W ostatnich kilkunastu miesiącach można jednak zanotować znaczną poprawę. Jeśli dwa lata temu w sklepach płaciła tylko połowa użytkowników kart, to obecnie robi tak już około 70 procent. Wprowadzenie usługi cash-back powinno jeszcze przyspieszyć ten proces.
Dość nieoczekiwanie okazuje się też, że polskie banki często muszą wycofywać się ze zbyt atrakcyjnej oferty. Przyczyną mogą być sami klienci, a przynajmniej ci, którzy jeśli dać im okazję, nadużywają dotowanych przez bank usług. Od pierwszego sierpnia BOŚ Bank wprowadza ograniczenia liczby bezpłatnych wypłat z obcych bankomatów do czterech w miesiącu. O ile 85 procent klientów Ekonkonta mieści się w tym przedziale, to zdarzają się również klienci, którzy w ciągu miesiąca wypłacają 1000 zł w 54 transakcjach. Każda z nich to dla banku koszt średnio ok. 2-3,5 zł. W konsekwencji stracili wszyscy klienci. Jak się okazuje problemy z odszukaniem bezpłatnych bankomatów to nie tylko polska specyfika. Mają je również na przykład Brytyjczycy. Dotyczy to przede wszystkim osób najbiedniejszych oraz mieszkających na obszarach rolniczych. Prowizje pobierane przez bank obciążają w równym stopniu wszystkich użytkowników bez względu na wysokość dochodów i wahają się w przeliczeniu od 8,5 do nawet 17 zł za jednorazową wypłatę pieniędzy. Jeszcze w 1999 roku transakcje dokonywane w praktycznie wszystkich bankomatach znajdujących się w Wielkiej Brytanii były bezpłatne. Obecnie aż w 40 proc. maszyn pobierana jest każdorazowo prowizja, bez względu na kwotę dokonywanej wypłaty. Jest to uciążliwe szczególnie dla osób, które często dokonują wypłat niewielkich sum pieniędzy, co jest charakterystyczne dla klientów o niskich dochodach. Osoby mieszkające daleko od centrów handlowych mają do wyboru oddalone o kilkadziesiąt kilometrów darmowe bankomaty lub te znajdujące się w pobliżu, w których zmuszeni są zapłacić prowizję. Praktyka pokazuje, że częściej wybierane jest to drugie rozwiązanie. Brytyjskie banki i firmy obsługujące bankomaty nie dbają jednak o właściwe oznaczenia. Okazuje się, że aż 41 proc. pobierających opłatę bankomatów nie ma napisu informującego o odpłatności dokonywanych transakcji, 11 proc. nie pokazuje takiej informacji na ekranie, a informacje na 23 proc. są tak niejednoznaczne, że mogą wprowadzić klienta w błąd.
Taki stan wynika z faktu, że większość bankomatów w Wielkiej Brytanii obsługiwana jest przez niezależne firmy. Duża część tamtejszych banków zrezygnowała z rozwoju własnej sieci bankomatów, a rosnące koszty obsługi, zmusiła je do przerzucenia ich na klientów. Podobne problemy mają również Amerykanie.
W Polsce banki korzystają z usług firmy Euronet, jednak największe z nich samodzielnie rozwijają sieć własnych bankomatów. Dzięki temu z ich usług mogą korzystać również klienci w mniejszych miejscowościach, chociaż zwrot z inwestycji jest często nawet kilkakrotnie dłuższy niż w dużym mieście. Niezależne sieci, takie jak wspomniany Euronet czy Cash4You, instalują maszyny jedynie w najbardziej ruchliwych punktach. Rodzi to duże problemy podczas wakacji czy ferii zimowych. Banki próbują sprostać tej sytuacji, na przykład przenosząc część bankomatów w okresie letnim, lub też wprowadzając niską, stałą opłatę za wypłatę pieniędzy z obcego bankomatu. Pomijając dwa największe banki, które mają równocześnie największą sieć własnych bankomatów, większość rodzimych instytucji coraz częściej decyduje się na pobieranie stałej prowizji, niezależnie od wypłacanej przez klienta kwoty z obcego bankomatu.
Źródło:
