Szefowie dyplomacji państw Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) mają się spotkać w poniedziałek ze swoim irańskim odpowiednikiem, by rozmawiać m.in. o cieśninie Ormuz - poinformował w piątek dziennik „Financial Times”. Byłyby to pierwsze takie rozmowy od początku wojny USA z Iranem pół roku temu.
Spotkanie ma się odbyć w mieście Salala w Omanie - podała gazeta, powołując się na źródła. Do GCC należą: Arabia Saudyjska, Bahrajn, Katar, Kuwejt, Oman i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Wszystkie te państwa były atakowane przez Iran podczas trwającego pół roku konfliktu. Siły irańskie uderzały zarówno w zlokalizowane tam amerykańskie instalacje militarne, jak i w cele cywilne, w tym infrastrukturę naftową.
Inicjatorem spotkania jest Oman, a jego celem jest przekonanie pozostałych arabskich państw Zatoki Perskiej do poparcia przygotowywanego przez Oman i Iran tymczasowego porozumienia dotyczącego organizacji żeglugi przez Ormuz - zaznaczył „Financial Times”.
Niektóre państwa już zgodziły się wziąć udział w rozmowach, co sugeruje, że chcą załagodzenia napięć z Iranem i podkreśla potrzebę szerszej deeskalacji w regionie, w którym USA i Iran wciąż prowadzą walki, blokując równocześnie ważny dla całego świata szlak eksportu energii - skomentował dziennik.
Iran i Oman chcą zdobyć i wykorzystać poparcie państw GCC, by wywrzeć presję na USA w celu zniesienia amerykańskiej blokady irańskich portów - przekazało gazecie jedno ze źródeł.
Cieśnina Ormuz leży na wodach terytorialnych Omanu i Iranu. Przed wojną transportowano nią m.in. ok. 20 proc. zużywanej na świecie ropy, a żegluga nie była regulowana przez żadne z tych państw.
Po wybuchu konfliktu Iran ogłosił, że tranzyt przez cieśninę jest możliwy tylko za jego zgodą i atakował jednostki, które nie chciały mu się podporządkować. Doprowadziło to do znaczącego ograniczeniu ruchu przez Ormuz, co przyczyniło się m.in. do wzrostu cen ropy i gazu na świecie.
USA odpowiedziały, że kontrolują sytuację w Ormuzie, a wojska amerykańskie walczą z działaniami Iranu ograniczającymi wolność żeglugi. Stany Zjednoczone nałożyły też blokadę na irańskie porty i aktywnie ją egzekwują, uderzając w irańskie statki.
Arabskie państwa Zatoki Perskiej tracą na konflikcie, ponieważ Ormuz był głównym szlakiem eksportu ich ropy i gazu, którego - mimo prowadzonych w tym kierunku wysiłków - na razie nie udało się zastąpić innymi trasami.
USA i Izrael rozpoczęły wojnę z Iranem 28 lutego. Najbardziej intensywna faza walk zakończyła się w kwietniu, jednak obie strony kontynuowały sporadyczne ostrzały. W ostatnich tygodniach obie strony przerwały trwający miesiąc okres względnego spokoju i wróciły do regularnych ataków. (PAP)
adj/ mal/
