Prezes PKN Orlen Daniel Obajtek ogłosił w poniedziałek siedem wstępnych lokalizacji, w których spółka Orlen Synthos Green Energy mogłaby zbudować reaktory BWRX-300 projektu GE Hitachi. Do końca roku Orlen przedstawi dalsze potencjalne lokalizacje, by w sumie było ich 20. Wcześniej informowano o 4 mld dol. amerykańskiego wsparcia dla projektu SMR Orlenu i Synthosu.
Jak poinformował Daniel Obajtek, pierwsze wstępne lokalizacje dla reaktorów BWRX-300, które będą realizowane przez spółkę Orlen Synthos Green Energy to: Ostrołęka, Włocławek, okolice Warszawy, Dąbrowa Górnicza, Stawy Monowskie, Kraków, Tarnobrzeg-Stalowa Wola.
Wytypowane lokalizacje mają być poddane co najmniej dwuletnim badaniom.
Włocławek, Ostrołęka, Warszawa, Stawy Monowskie, Kraków-Nowa Huta, Stalowa Wola-Tarnobrzeg, Dąbrowa Górnicza - to pierwsze lokalizacje pod budowę reaktorów @gehnuclear BWRX-300 przedstawione przez @DanielObajtek pic.twitter.com/uo8ueAWwHJ
— ORLEN Synthos Green Energy (@ORLEN_Synthos) April 17, 2023
Przedstawiając lokalizacje prezes PKN Orlen Daniel Obajtek podkreślił, że po potwierdzeniu badaniami potencjału tych miejsc, priorytetem będzie zaproszenie do dialogu lokalnych społeczności w każdej lokalizacji. Dopiero po osiągnięciu porozumienia podjęte zostaną decyzje o realizacji inwestycji.
"Do końca roku przedstawimy w sumie 20 lokalizacji, ale to wymaga współpracy z samorządami" - powiedział Obajtek.
Obajtek poinformował, że pierwszy blok SMR mógłby zostać uruchomiony w Polsce w 2029 roku.
Morawiecki: Na jednym reaktorze typu SMR można zaoszczędzić rocznie od 100 do 200 mln euro
Atom, a zwłaszcza mały, to dobra droga do szybkiego uzupełnienia naszych zasobów; te tanie, czyste i bezpieczne źródła energii będą służyły Polsce przez dziesięciolecia - mówił w poniedziałek premier Mateusz Morawiecki. Atom to ogromna szansa dla polskiej gospodarki i społeczeństwa - dodał.
Szef rządu brał w poniedziałek udział w konferencji dotyczącej realizacji strategicznych planów Grupy Orlen w obszarze energetyki jądrowej. Orlen zamierza inwestować w SMR-y, czyli małe reaktory modułowe. Technologia SMR najbardziej zaawansowana jest w Kanadzie i USA.
"Atom to bezpieczny most w czystą i bezpieczną, tanią energię w przyszłości. Atom to jednocześnie ogromna szansa dla polskiej gospodarki i dla całego polskiego społeczeństwa" - podkreślił podczas konferencji premier.
Mateusz Morawiecki zauważył, że w dobie transformacji Polska potrzebuje czystego, taniego, bezpiecznego źródła energii. Dodał, że atom, a zwłaszcza mały atom, to bardzo dobra droga do szybkiego uzupełnienia naszych zasobów. "Te tanie, czyste i bezpieczne źródła energii będą służyły Polsce przez dziesięciolecia" - podkreślił.
Premier zwrócił uwagę, że ze względu na politykę klimatyczną Unii Europejskiej, spalanie węgla, który dziś zapewnia nam bezpieczeństwo energetyczne, będzie coraz droższe. "Będzie się wiązało z coraz wyższymi kosztami zapłaty tzw. opłat ETS, czyli opłat za emisję tony CO2" - dodał.
Morawiecki przekonywał, że rocznie dzięki posadowieniu jednego reaktora typu SMR będzie można zaoszczędzić od 100 do 200 mln euro na emisji CO2. "Takich środków nie trzeba będzie przeznaczać na zakup praw do emisji" – powiedział.
Zaznaczył, że Polska potrzebuje alternatywy energetycznej i "atom i mały atom" mogą być taką alternatywą. Zwrócił uwagę, że reaktory typu SMR mogą powstać w Polsce w ciągu najbliższych lat.
"Reaktory typy SMR to także oszczędność na infrastrukturze przesyłowej. Ta infrastruktura to droga część systemu. Rozwijamy ją dzisiaj intensywnie, aby móc zapewnić podłączenia do odnawialnych źródeł energii. Ale chcemy, aby poprzez rozproszony układ posadowienia SMR-ów, najpierw w dwudziestu kilku miejscach w Polsce, a potem, w nieco dalszej przyszłości, w jeszcze większej liczbie miejsc w Polsce zapewnić dostęp do małych reaktorów jądrowych" – powiedział premier.
Zwrócił uwagę, że produkcja energii w małych elektrowniach jądrowych pozwoli na oszczędności, jako że reaktory SMR wymagają mniejszej powierzchni, niż tradycyjne reaktory.
"Polsce, rządowi Rzeczypospolitej Polski, który reprezentuję, bardzo zależy na tym, aby wraz z nowym atomowym otwarciem energetyki do Polski przyszedł transfer technologii" – akcentował szef rządu.
Mateusz Morawiecki przekazał na konferencji, że zgodnie z deklaracjami prezesów spółek, jakie mają być zaangażowane w projekty SMR w Polsce, "co najmniej 50 proc. wsadu technicznego, ale i również produkcyjnego, będzie wytwarzane w Polsce". To - jak kontynuował - oznacza nowe miejsca pracy w kraju związane z nowym przemysłem. Według premiera takich nowych miejsc pracy może być "setki tysięcy".
"Od roztropnego programu budowy energetyki jądrowej w Polsce zależy nasza przyszłość, zależy przyszłość energetyki w Polsce, ale także przyszłość przemysłu i przyszłość rozwoju gospodarczego" - zaznaczył premier.
Przyjmuje się, że pod nazwą SMR rozumie się reaktory jądrowe o mocy nie większej niż 300 MW. Moc tradycyjnych, "dużych" reaktorów mieści się zwykle w przedziale 600-1500 MW.
Przedstawiając - podczas konferencji prasowej dotyczącej realizacji strategicznych planów Grupy Orlen w obszarze energetyki jądrowej - lokalizacje prezes koncernu Daniel Obajtek podkreślił, że po potwierdzeniu badaniami potencjału tych miejsc, priorytetem będzie zaproszenie do dialogu lokalnych społeczności. Dopiero po osiągnięciu porozumienia podjęte zostaną decyzje o realizacji inwestycji - zastrzegł. Jak dodał, do końca roku Orlen przedstawi dalsze potencjalne lokalizacje, tak by w sumie było ich 20.
Według niego to lokalizacje, w których znajdują się m.in. zakłady produkcyjne o wysokim poziomie energochłonności, a także te, które są optymalne dla potrzeb ciepłownictwa.
„Transformacji energetycznej nie jesteśmy w stanie zatrzymać. Kto zostanie w tyle, będzie miał przestarzałą gospodarkę” - ocenił Obajtek, podkreślając, że zeroemisyjna energia z elektrowni jądrowych jest jednym z elementów transformacji.
"Inwestując w zieloną energetykę, nie możemy zapominać o energetyce zeroemisyjnej. Jedynie taką energetyką jest energetyka atomowa - duży i mały atom" - mówił.
Obajtek przekazał, że wspólnie z partnerem Michałem Sołowowem z Synthosu analizowali kwestie małych reaktorów atomowych. "Te analizy doprowadziły do jednego wniosku, że dziś technologia GE Hitachi jest technologią najbardziej zawansowaną, jeżeli chodzi o mały reaktor atomowy. Nie ma innej technologii tak bardzo mocno zawansowanej, czyli BWRX-300" - powiedział szef Orlenu.
Jak wskazał, tę technologię, wybrali oprócz nas też Kanadyjczycy, którzy zaczynają proces inwestycyjny, ale i Stany Zjednoczone.
Dodał, że w pierwszej kolejności powstanie ten w Kanadzie. "Następny reaktor powstanie w Polsce na przełomie 2028/2029 r. To jest bardzo krótki czas. To jest czas, który nam jest potrzebny. Musimy bardzo mocno inwestować w energetykę, byśmy mieli energetykę, która zdecydowanie wzmocni nasz przemysł, wzmocni naszą konkurencyjność. Energia z BWRX-300 jest 30 proc. tańsza niż z elektrowni gazowych" - podkreślił.
Jak dodał, Orlen będzie też tworzył paliwa syntetyczne. „Nie uciekniemy także przed transformacją paliwową, w tym paliwami syntetycznymi z wodoru i CO2” - oświadczył Obajtek. „To nie są wizje, ale fakt. Pracujemy z innymi koncernami i będziemy zawierać sojusze, co wymaga miliardowych nakładów” - dodał.
Według prezesa GEH Jaya Wilemana przekształcenie gospodarki opartej na węglu w kierunku bezemisyjnym, z wykorzystaniem energii jądrowej, jak również wspieranie ciepłownictwa miejskiego i ciepłownictwa przemysłowego będzie wymagało w Polsce floty jednostek BWRX-300. „Dzięki unowocześnionemu projektowi są one najbezpieczniejszą technologią SMR dostępną obecnie na świecie” podkreślił Wileman.
Obecny na konferencji pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Mateusz Berger podkreślił, że "inwestycje w duży i mały atom są dla Polski w tym momencie kluczowe". Jak mówił, przez najbliższe 15-20 lat Polska ma szansę stać się sercem gospodarczym Europy. "Nie będziemy mogli być tym sercem Europy, nie będziemy w stanie dać konkurencyjności naszej gospodarki bez taniej energii. Tę tanią energię w Polsce da energetyka odnawialna wspierana przez duży i mały atom" - stwierdził Berger.
Zaznaczył, że transformacja energetyczna w Polsce musi się odbyć z poszanowaniem naszej kultury energetycznej opartej o węgiel.
Do 2030 roku spółka Orlen Synthos Green Energy ma wybudować co najmniej jeden blok w technologii BWRX-300, który będzie drugim tego typu obiektem na świecie, po kanadyjskim Darlington. Spółka ma wyłączność na tę technologię w Polsce.
SMR (Small Modular Reactors), czyli małe reaktory modułowe mają moc nie większą niż 300 MW. Moc tradycyjnych, „dużych” reaktorów mieści się zwykle w przedziale 600-1500 MW.(PAP)
ab/ wkr/ aop/ kmz/ amac/
