Od 40 tys. zł w woj. zachodniopomorskim do ponad 95 tys. zł w woj. wielkopolskim – tyle w IV kw. 2024 r. płacono przeciętnie za grunty rolne w przeliczeniu na hektar – wynika z danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Choć grunty rolne podrożały w ostatnim roku od kilku do kilkunastu procent, to przeciętne polskie gospodarstwo może kosztować obecnie nawet niewiele więcej niż kawalerka w dużym mieście.
Znacznie więcej płacono za najlepsze ziemie (klasy I, II i IIIa). We wspomnianym woj. kujawsko-pomorskim było to średnio niemal 96 tys. zł/ha a w woj. wielkopolskim ponad 117 tys. zł/ha. Najsłabsze grunty (klasy V i VI) kosztowały przeciętnie od niespełna 30 tys. zł/ha w woj. świętokrzyskim do ponad 67,5 tys. zł/ha w Wielkopolsce.
Obniżkę średniej ceny, zgodnie z danymi ARiMR, zanotowano jedynie w woj. mazowieckim. Średnia kwota płacona za ziemię rolną w IV kw. 2024 r. wyniosła tam niespełna 62 tys. zł/ha - o 2 proc. mniej niż rok wcześniej. Więcej niż na Mazowszu za grunty rolne płacono w woj. pomorskim (średnio 62,1 tys. zł/ha), warmińsko-mazurskim (średnio 65,2 tys. zł/ha), opolskim (średnio 66,7 tys. zł/ha), łódzkim (średnio 67,1 tys. zł/ha).
Tradycyjnie najwięcej kosztował hektar ziemi rolnej w woj. kujawsko-pomorskim (średnio 77,5 tys. zł/ha) i Wielkopolsce (średnio 95,4 tys. zł/ha).
Tak jak w woj. mazowieckim średnia cena hektara ziemi rolnej uległa obniżeniu w ciągu ostatniego roku, tak w pozostałych województwach zanotowano wzrosty. Te wahały się od ok. 2-3 proc. w woj. śląskim i opolskim przez 10 proc. w Wielkopolsce i Małopolsce po 21 proc. w woj. świętokrzyskim.
W nieco dłuższej perspektywie - trzyletniej, to jednak grunty rolne podrożały wyraźnie mocniej - od niespełna 23 proc. na Dolnym Śląsku do ponad 45 proc. w woj. łódzkim. W przypadku działek budowlanych jedynie w Wielkopolsce wzrost osiągnął 30 proc., a na Mazowszu zanotowano 6-procentową obniżkę.
A jak mają ceny jednych gruntów do drugich? Wykorzystując dane Bankier.pl za IV kw. 2024 r., udostępnione przez Cenatorium, okaże się, że za parcele pod budowę domu płacono średnio od 107 zł/mkw. w woj. warmińsko-mazurskim do ponad 151 zł/mkw. w Wielkopolsce. W tym samym okresie, w przeliczeniu na metr kwadratowy, grunty rolne kosztowały średnio od 4 zł/mkw. (woj. lubelskie) do 9,5 zł/mkw. (woj. wielkopolskie), a więc od 16 do nawet 29 razy mniej.
Odrolnienie - sporo kosztuje i nie wszędzie jest możliwe
Trzeba jednak pamiętać m.in. o kosztach związanych z odrolnieniem działki. Te, w zależności od klasy danego gruntu, wahają się od 87,4 tys. zł/ha do nawet 437,1 tys. zł/ha. Za każdy odrolniony hektar przez dziesięć lat co roku należy płacić również od 8740 do 43,7 tys. zł.
Poza tym nie każdy grunt rolny można odrolnić. Jest to uzależnione od klasy gruntu, lokalizacji i zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Najlepsze grunty rolne, czyli takie, których gleby zaliczane są do klasy I, II i III, zwłaszcza o powierzchni przekraczającej 0,5 hektara, wymagają zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zgoda taka nie jest konieczna w przypadku gruntów klasy IV i słabszych. Trzeba jednak pamiętać o zmianach, jakie nastąpią w przyszłym roku. Wówczas odrolnienie będzie możliwe tylko na terenach wskazanych w planach ogólnych jako tzw. obszary uzupełnienia zabudowy.
Grunty rolne a ceny mieszkań
Co jednak, jeśli statystyczny polski rolnik, posiadający gospodarstwo o powierzchni 11,5 ha, chciałby sprzedać ziemię i kupić mieszkanie w stolicy województwa?
W przypadku Wielkopolski, zgodnie ze średnią ceną transakcyjną zanotowaną przez Narodowy Bank Polski w I kw. 2025 r. dla rynku pierwotnego, cena przeciętnego gospodarstwa (sprzedanego po średniej cenie dla województwa) odpowiadałaby 89 mkw. mieszkania kupionego po średniej cenie transakcyjnej w Poznaniu.
Nawet na przeszło dwukrotnie mniejsze mieszkania można by pozwolić sobie, gdyby taką samą symulację wykonać dla woj. dolnośląskiego, małopolskiego, mazowieckiego i zachodniopomorskiego. W ich przypadku powierzchnia nabytego w ten sposób mieszkania wahałaby się od 38 do 43,5 mkw.
MKZ
