Raport Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) wzywa banki centralne do zaprzestania podnoszenia stóp procentowych. Kontynuacja prowadzonej polityki może doprowadzić do większych szkód niż dwa poprzednie kryzysy – ostrzegają autorzy.
Prowadzona obecnie przez rozwinięte kraje polityka pieniężna i fiskalna stanowi zagrożenie dla świata wejścia w globalną recesję, która wyrządzi większe szkody niż kryzys finansowy z 2008 r. i szok wywołany pandemią Covid-19 w 2020 r. - czytamy w informacji prasowej podanej przy okazji opublikowanego w poniedziałek raportu „Trade and Development Report 2022”.
Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju to organ ONZ powołany do wspierania rozwoju gospodarczego, handlu międzynarodowego i światowych inwestycji. W wydanym 3 października 2022 r. raporcie przyjrzała się obecnej sytuacji globalnej gospodarki i swoją szczególną uwagę zwróciła na skalę działań banków centralnych, w tym przede wszystkim Fedu, które grożą rozpoczęciem ogólnoświatowej recesji.
„Wciąż jest czas, aby zrobić krok w tył znad krawędzi recesyjnej przepaści” – powiedziała sekretarz generalna UNCTAD Rebeca Grynspan. „Mamy narzędzia, aby zapanować nad inflacją oraz wesprzeć najbardziej potrzebujących. To kwestia wyborów politycznych i politycznej woli. Obecny kierunek działań szkodzi najsłabszym, zwłaszcza w krajach rozwijających się, i grozi pogrążeniem świata w globalnej recesji” – dodała.
Według wyliczeń Konferencji tegoroczne podwyżki stóp procentowych w USA mają obniżyć przyszłe dochody krajów rozwijających się (z wyłączeniem Chin) o 360 mld dolarów. Szacunki mówią, że wzrost głównej stopy procentowej Fed o 1 punkt procentowy obniży wzrost gospodarczy w innych bogatych krajach o 0,5 proc., a w krajach biednych o 0,8 proc. w ciągu kolejnych trzech lat.
Bardziej drastyczne podwyżki o 2 do 3 punktów procentowych spowodowałyby zatem obniżenie i tak już hamującego ożywienia gospodarczego w gospodarkach wschodzących o kolejne 1,6 do 2,4 punktu procentowego – czytamy w raporcie. Po ostatniej podwyżce Fedu stopy wynoszą 3,25 proc. Do końca bieżącego roku większość członków FOMC gotowa jest podnieść stopę funduszy federalnych do 4,4 proc.
UNCTAD oczekuje, że światowa gospodarka wzrośnie o 2,5 proc. w 2022 r. Perspektywy jednak pogarszają się dalej w kolejnym roku, kiedy wzrost spowolni do 2,2 proc., pozostawiając realny PKB nadal poniżej trendu sprzed pandemii.
W ciągu dekady ultraniskich stóp procentowych banki centralne konsekwentnie nie osiągały celów inflacyjnych i nie generowały zdrowego wzrostu gospodarczego. Przekonanie, że będą w stanie obniżyć inflację za pomocą wyższych stóp procentowych bez spowodowania recesji, jest, jak sugeruje raport, hazardem, w dodatku nierozważnym – czytamy w komunikacie.
„Prawdziwym problemem, przed którym stoją decydenci, nie jest kryzys inflacyjny spowodowany zbyt dużą ilością pieniędzy goniących za zbyt małą ilością towarów, ale kryzys dystrybucyjny, w którym zbyt wiele firm wypłaca zbyt wysokie dywidendy, zbyt wiele osób żyje od wypłaty do wypłaty i zbyt wiele rządów utrzymuje się spłacając dług długiem” – powiedział Richard Kozul-Wright, szef zespołu odpowiedzialnego za raport.
Ponieważ inflacja już zaczyna spadać w gospodarkach rozwiniętych, UNCTAD wzywa do korekty prowadzonej polityki monetarnej na rzecz polityki skierowanej bezpośrednio na wzrosty cen energii, żywności i innych ważnych dóbr.
„Obecny kierunek działań szkodzi bezbronnym ludziom na całym świecie, zwłaszcza w krajach rozwijających się. Musimy zmienić kurs” – powiedziała sekretarz generalna UNCTAD na konferencji prasowej w Genewie.
UNCTAD wzywa do bardziej pragmatycznej strategii, która wprowadza kontrolę cen w najważniejszych obszarach jak energia czy żywność, podatki od nadzwyczajnych zysków, zwiększenie środków ochrony konkurencji i bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące obrotu towarowego.
MKu
