Według danych niemieckich statystyków opublikowanych 30 października 2025 r. największa gospodarka Europy uniknęła technicznej recesji, notując kwartał stagnacji. Wiodące niemieckie instytuty ekonomiczne już obniżyły swoje prognozy na cały 2025 r., spodziewając się przedłużenia marazmu gospodarczego.
W III kwartale 2025 roku PKB Niemiec był realnie (czyli po uwzględnieniu wzrostu cen) taki sam, jak w poprzedzającym go drugim kwartale. W ujęciu rocznym wynik okazał o 0,3 proc. wyższy w porównaniu z analogicznym kwartałem roku poprzedniego (po uwzględnieniu efektów kalendarzowych i wzrostu cen) – poinformował Destatis. Prognozy makroekonomistów przewidywały odczyt na poziomie 0,0 proc. kdk oraz wzrost o 0,2 proc. rdr.
Niemcy uniknęły technicznej recesji
Ponadto Destatis dokonał rewizji za poprzedni kwartał, w którym według nowych danych PKB w okresie kwiecień – czerwiec spadł o 0,2 proc. kdk, a nie jak wynikało to z poprzedniej publikacji o 0,3 proc. Dodajmy, że pierwszy szybki szacunek wskazywał na spadek o 0,1 proc. To jednak marne pocieszanie dla niemieckiej gospodarki, która charakteryzuje się dojmującą stagnacją.
Ostatnie kwartały to przeplatanka niewielkich spadków i słabego wzrostu i o ile uniknięcie drugiego kwartału spadku z rzędu – a tym samym technicznej recesji – jest niewielkim plusem, o tyle brak możliwości wygenerowania jakiegokolwiek impulsu wzrostu budzi poważne obawy. Według wstępnych danych za III kwartał na stagnacyjny obarz złożyły się dalszy spadek eksportu (wpływ ceł USA) i nieznaczny wzrostu nakładów brutto na środki trwałe, co sugeruje, że zapowiedziane inwestycje jeszcze się nie rozpędziły.
Prognozy przewidują dalszy marazm i nikłe odbicie
Wiodące niemieckie instytuty ekonomiczne już obniżyły swoje prognozy wzrostu gospodarczego na lata 2025 i 2026, powołując się głównie na negatywny wpływ amerykańskich taryf celnych oraz opóźnienia we wdrażaniu rządowych bodźców.
Instytut Ifo prognozuje obecnie wzrost PKB kraju o 0,2 proc. w 2025 r. i 1,3 proc. w 2026 r. Jest to odpowiednio o 0,1 i 0,2 punktu procentowego mniej niż w prognozach letnich. W czerwcowym przeglądzie IfW obniżył prognozę wzrostu gospodarczego na 2025 rok do 0,1 proc. z 0,3 proc. Instytut spodziewa się, że PKB Niemiec wzrośnie o 1,3 proc. w 2026 roku (poprzednio 1,6 proc.). Instytut Badań Ekonomicznych im. Leibniza (RWI) przewiduje, że niemiecka gospodarka wzrośnie w tym roku o 0,2 proc., a w 2026 roku o 1,1 proc. i to też obniżona prognoza względem letnich szacunków.
Głośno było o mocnym spadku zamówień w niemieckim przemyśle, który zamiast spodziewanego odbicia, przyniósł kontynuację spadków. Także wskaźnik nastrojów gospodarczych ZEW pokazał ostatnio, że nastroje niemieckich inwestorów w październiku nie poprawiły się tak bardzo, jak oczekiwano. Co prawda wskaźnik wzrósł do 39,3 punktów z 37,3 punktów we wrześniu, ale było to poniżej 41,0 punktów prognozowanych.
Eksperci ostrzegają, że brak dynamicznej polityki gospodarczej grozi dalszą erozją konkurencyjności Niemiec i problemów w utrzymaniu państwa opiekuńczego. Mimo że parlament uchwalił budżet na 2025 rok zakładający rekordowe inwestycje w celu ożywienia gospodarki, analitycy podkreślają, że bodziec fiskalny chociaż wesprze wzrost, nie może na stałe zastąpić inwestycji prywatnych.
Strukturalne problemy gospodarcze Niemiec
Podsumowując, dynamika PKB Niemiec nie może nabrać rozpędu, jest wyraźnie słaba i potwierdza problemy strukturalne gospodarki. W ujęciu rocznym PKB Niemiec spadł w 2024 r. o 0,2 proc., po tym jak skurczył się o 0,3 proc. w 2023 r. Eksport, tradycyjnie motor wzrostu, spada w wyniku wysokich kosztów energii, słabnącego popytu globalnego i rosnących taryf (ze strony USA).
Niemiecka gospodarka jest silnie oparta na przetwórstwie przemysłowym, które w ostatnich kwartałach notuje spadki produkcji. Znacząco pogorszył się klimat inwestycyjny, ograniczając wzrost potencjału gospodarczego. Brak reform i niepewność otoczenia międzynarodowego co do sytuacji w globalnej gospodarce nie pozwalają na trwałe odbicie, a zapowiedź zwiększonych wydatków rządowych na razie jest tylko obietnicą, którą jeśli uda się zrealizować, na dłuższą metę nie będzie w stanie sama dźwignąć trwałej zmiany trendu.
Pełny raport za III kwartał zostanie opublikowany 25 listopada 2025 roku.
Michał Kubicki
