Na dwa tygodnie przed planowanym na 24 lipca szczytem UE–Chiny w Pekinie rośnie napięcie między partnerami w sprawach handlowych. Komisja Europejska zarzuca Chinom eksport subsydiowanych nadwyżek produkcyjnych oraz ograniczanie dostępu do swojego rynku. Pekin odrzuca te oskarżenia.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała, że jednym z głównych tematów spotkania będzie konieczność „zrównoważenia” relacji handlowych z Chinami. Jej zdaniem Państwo Środka stosuje nieuczciwe praktyki, które utrudniają działalność europejskich firm - w tym politykę „kupuj chińskie” w zamówieniach publicznych oraz nadprodukcję w strategicznych sektorach, takich jak motoryzacja czy zielone technologie.
Komisja Europejska podkreśla, że chińskie towary dotowane przez państwo trafiają na rynki światowe po zaniżonych cenach, wypierając uczciwą konkurencję. - Chiny notują największą nadwyżkę handlową w historii ludzkości. - Ich nadwyżka wobec naszej Unii przekroczyła w zeszłym roku 300 miliardów euro – mówiła von der Leyen we wtorkowym wystąpieniu w Parlamencie Europejskim.
- Nie chcemy się odcinać od Chin, ale będziemy kontynuować politykę ograniczania ryzyka (de-riskingu), ponieważ (...) handel technologiami i bezpieczeństwo są ze sobą nierozerwalnie związane. De-risking to po prostu kwestia europejskiej niezależności – dodała.
Chiny konsekwentnie odrzucają zarzuty, twierdząc, że obecna nierównowaga handlowa wynika z różnic strukturalnych oraz uwarunkowań rynkowych. Pekin podkreśla, że jego polityka subsydiowania przemysłu jest zgodna z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO), a podobne mechanizmy wsparcia funkcjonują także w UE. Chiny domagają się jednocześnie zniesienia unijnych restrykcji eksportowych na zaawansowane technologie.
Zdaniem chińskiego MSZ problemem nie są same relacje gospodarcze, lecz „nastawienie” Brukseli. - Mamy nadzieję, że to nie relacje gospodarcze, lecz podejście UE wymaga zrównoważenia – oświadczyła w środę rzeczniczka resortu Mao Ning, wzywając do „bardziej obiektywnej i pragmatycznej” polityki wobec Chin.
Unia Europejska od lat krytykuje Chiny za stosowanie nieuczciwych praktyk handlowych, takich jak dumping cenowy, brak wzajemności w dostępie do rynku, przymusowy transfer technologii czy subsydiowanie nadprodukcji. W odpowiedzi Bruksela systematycznie rozbudowuje zestaw narzędzi ochrony handlu. W ostatnich latach wdrożono m.in. instrument przeciwdziałający przymusowi gospodarczemu, mechanizm weryfikacji inwestycji zagranicznych oraz przepisy ograniczające dostęp do zamówień publicznych dla firm z państw stosujących środki protekcjonistyczne.
W czerwcu Komisja Europejska wykluczyła chińskich producentów sprzętu medycznego z unijnych przetargów o wartości przekraczającej 5 mln euro. W 2024 roku nałożono też cła na import chińskich pojazdów elektrycznych, uzasadniając to ich silnym subsydiowaniem przez państwo i sprzedażą po sztucznie zaniżonych cenach.
Z Brukseli Maria Wiśniewska (PAP)
mws/ mms/
