Premier Donald Tusk powiedział w poniedziałek, że rząd najprawdopodobniej w piątek będzie „gotowy z podpisaniem” umowy SAFE. Unijny program przewiduje 150 mld euro wsparcia przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego; z tej kwoty Komisja Europejska przyznała Polsce 43,7 mld euro.
Szef polskiego rządu poinformował o tym na konferencji prasowej w stolicy Armenii, Erywaniu, gdzie uczestniczył w 8. szczycie Europejskiej Wspólnoty Politycznej.
O zaplanowanym terminie podpisania umowy SAFE poinformował także wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. „Nie ustanę w wysiłkach na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa Polski i modernizacji naszych sił zbrojnych! Finalna umowa ws. programu SAFE zostanie podpisana już w najbliższy piątek!” - napisał w poniedziałek na X.
Kosiniak-Kamysz dodał, że ci, które chcą go „dziś zastraszyć, a wcześniej próbowali blokować możliwość skorzystania ze środków europejskich przez polski przemysł zbrojeniowy – przegrają”. „Warto jednak, by zrozumieli, że interes państwa jest ważniejszy niż interes ich partii” - napisał szef MON.
W sobotę pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka powiedziała, że w ciągu kilkudziesięciu godzin rząd podpisze tę umowę. -Zapowiedziała, że podpisy złożą obok szefa MON również minister finansów Andrzej Domański i dwaj przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego. Ze strony Komisji Europejskiej będą dwa podpisy: komisarza do spraw obronności Andriusa Kubiliusa i komisarza ds. budżetu Piotra Serafina.
Zgodnie z unijnym rozporządzeniem do końca maja państwa członkowskie będą mogły samodzielnie zamawiać sprzęt zbrojeniowy w ramach SAFE. Po tym terminie będą musiały do każdego zakupu szukać krajów partnerskich. Dla Polski to kluczowy termin, bo większość planowanych przez rząd zakupów to zamówienia w polskim przemyśle.
Sobkowiak-Czarnecka: Podpisanie umowy ws. SAFE w piątek w Warszawie
Jeśli nie wydarzy się coś nadzwyczajnego, w piątek w Warszawie podpisana zostanie umowa pożyczkowa SAFE z KE- poinformowała pełnomocniczka rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. Jak dodała, rząd finalizuje rozwiązanie, za pomocą którego dofinansowana zostanie Policja i Straż Graniczna.
Sobkowiak-Czarnecka pytana w Radiu Zet o datę podpisania umowy potwierdziła, że „jeśli tylko coś nadzwyczajnego się nie wydarzy”, stanie się to w piątek w Warszawie. Jak przekazała, ze strony Polski umowę podpiszą wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dwóch przedstawicieli zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego. Ze strony Komisji Europejskiej będzie to komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin i komisarz ds. obrony Andrius Kubilius - dodała. Podkreśliła, że będzie to duża uroczystość, ponieważ „tak dużego programu zbrojeniowego nie mieliśmy”.
Pełnomocniczka rządu pytana, czy część środków z programu SAFE zostanie przekierowana na rzecz Policji i Straży Granicznej odparła, że ze względu na zawetowanie przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy wdrażającej w Polsce SAFE, do tego nie dojdzie. Jak zaznaczyła, nie umożliwia tego Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, na rzecz którego zaciągnięte zostaną pożyczki. - (Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych) wadę ma jedną (...) - tam jest tylko jeden dysponent, czyli minister obrony narodowej, ergo po decyzji pana prezydenta ja dzisiaj nie widzę drogi, gdzie wprost z mechanizmu SAFE pieniądze mogą trafić do Policji czy do Straży Granicznej. To de facto przekreśliła decyzja pana prezydenta - powiedziała.
Dopytywana, czy rządowi udało znaleźć się inne rozwiązanie, dzięki któremu dofinansowana zostanie Policja i Straż Graniczna odparła, że jest ono finalizowane. - Za to odpowiedzialni są ministrowie właściwi, czyli minister finansów, minister spraw wewnętrznych i minister infrastruktury. Myślę, że niebawem też będą komunikować, jaką drogą te środki trafią. Ale pieniądze dla Policji, Straży Granicznej i na projekty infrastrukturalne będą - zapewniła. Podkreśliła ponadto, że środki te nie będą pochodziły z programu SAFE. - Cała pożyczka SAFE będzie przekazana tylko i wyłącznie na sprzęt wojskowy - dodała.
Sobkowiak-Czarnecka odnosząc się do umowy, którą polski rząd podpisze najprawdopodobniej w piątek podkreśliła, że będzie oznaczać ona „otwarcie linii kredytowej”. - Czyli my de facto w piątek jeszcze nie zaciągamy żadnej pożyczki. Podpisujemy z Komisją Europejską, że czeka 43,7 mld euro. Polska, jak będzie realizowała projekty, to w miarę realizacji tych projektów, będzie kolejne transze pożyczać. Bo każda ta transza (...), czy ta październikowa, czy kwietniowa, jest osobną mikropożyczką - wyjaśniła. Pytana o stopień oprocentowania każdej z tych pożyczek przekazała, że każda z transz-„mikro-pożyczek” może być inaczej oprocentowana.
Domański: W ciągu najbliższych dni, tygodni Polska otrzyma zaliczkę
Minister finansów Andrzej Domański potwierdził w poniedziałek w Brukseli, że najprawdopodobniej w piątek Polska podpisze z Komisją Europejską umowę pożyczkową SAFE i w ciągu najbliższych dni, tygodni otrzyma zaliczkę z programu w wysokości 6,5 mld euro.
Domański przyznał, że jest dumny z tego, że Polsce udało się wynegocjować bardzo dobre warunki umowy SAFE, a także obniżyć koszty finansowania modernizacji armii. Podkreślił, że to, iż udało się w końcu sfinalizować umowę SAFE, to bardzo ważny krok dla Polski i polskiego przemysłu obronnego.
- Dziesiątki miliardów euro popłyną do polskiego przemysłu obronnego, który musi być rozwijany. To są tysiące miejsc pracy w całym naszym kraju w sektorze kluczowym dla naszego bezpieczeństwa - podkreślił minister.
Szef resortu finansów przyznał, że Polsce zależy na tym, żeby pieniądze z programu trafiły do kraju jak najszybciej, najlepiej jeszcze przed końcem tego miesiąca. Zgodnie z założeniami programu, tylko do końca maja Polska może samodzielnie zamawiać sprzęt zbrojeniowy i podpisać umowy z polskimi dostawcami. Po tym terminie państwa członkowskie będą musiały do każdego zakupu szukać krajów partnerskich.
- Polska nie ma czasu do stracenia. Te pieniądze muszą być natychmiast skierowane na zamówienia sprzętu wojskowego w polskich zakładach. Tutaj oczywiście jest olbrzymia rola Agencji Uzbrojenia - powiedział Domański. Polityk podkreślił, że Polska musi modernizować swoją armię teraz, a nie za rok, jak wynikałoby to z prezydenckiego pomysłu na SAFE.
Minister potwierdził, że zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami premiera Donalda Tuska i wicepremiera Kosiniaka-Kamysza, umowa pożyczkowa SAFE ma zostać podpisana z KE w najbliższy piątek, po czym Polska może spodziewać się wypłaty zaliczki w wysokości 15 proc.; mowa tu o około 6,5 mld euro. Te pieniądze, jak powiedział Domański, powinny trafić do naszego kraju w ciągu najbliższych dni, tygodni.
- Te potężne środki - najpierw w formie zaliczki, później w formie już kolejnych transzy - będą do nas sukcesywnie trafiały - przekazał polityk, dodając, że nie ma tańszego ani bardziej efektywnego źródła finansowania wydatków zbrojeniowych niż program SAFE. - I mówię to jako minister finansów - zauważył.
Unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. KE przyznała Polsce ogółem 43,7 mld euro. Środki te mają sfinansować projekty obronne przewidziane w polskim planie inwestycyjnym. Mają być przeznaczone m.in. na realizację programu Tarcza Wschód, rozwój systemów antydronowych, obrony przeciwlotniczej, artylerii oraz modernizację infrastruktury transportowej o znaczeniu wojskowym. Zgodnie z deklaracją rządu 89 proc. funduszy ma trafić do polskiego przemysłu i gospodarki.
W połowie marca prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą SAFE - zakładała ona stworzenie specjalnego funduszu, do którego miałyby trafić unijne środki. W odpowiedzi na weto rząd przyjął uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna, która upoważnia ministra obrony narodowej oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania w imieniu rządu umowy oraz dokumentów dotyczących pożyczki SAFE. Pożyczkę zaciągnie BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Spłata pożyczki nastąpi ze środków niewliczanych do minimalnego limitu wydatków na obronność.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)
luo/ akl/ ktl/ iwo/ mok/
