Honorowe krwiodawstwo w obiegowej opinii wiąże się z otrzymaniem rekompensaty w postaci paczki czekolad za oddaną krew. Ich jakość budzi sporo emocji, dlatego do Ministerstwa Zdrowia wpłynęły dwie petycje, w których postuluje się zmianę posiłków regeneracyjnych dla dawców krwi.
Według danych GUS w 2023 r. w Polsce było zarejestrowanych ponad 6,4 miliona honorowych krwiodawców. Portal Krwiodawcy.org podaje, że tych zasłużonych, którzy posiadają odznaki i oddają krew regularnie, jest ponad 540 tysięcy. Za każdą wizytę w centrum krwiodawstwa zgodnie z prawem otrzymuje się tzw. posiłki regeneracyjne, których rodzaj nie jest jednak sztywno określony. W kwietniu br do Ministerstwa Zdrowia wpłynęły petycje o konkretne zmiany w tej kwestii.
Skąd się wzięło 9 czekolad?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, honorowy dawca krwi – zarówno pełnej, jak i osocza – musi otrzymać tzw. posiłek regeneracyjny o wartości 4500 kcal. Przetarg organizowany jest przez Narodowe Centrum Krwi oraz MZ i zakłada, że krwiodawcy dostają 9 czekolad (2 gorzkie, 4 mleczne i 3 z dodatkami), których łączna wartość kaloryczna nie może być mniejsza niż wspomniane 4500 kcal.
Niektóre Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) zamawiają także pakiety regeneracyjne we własnych przetargach, bowiem dostawcy czekolad borykają się z problemami, a i sami dawcy nie są z takiej rekompensaty zadowoleni. W różnych RCKiK zamiast tego można otrzymać np. masło orzechowe, orzechy, ciastka czy soki, a centrum w Krakowie przekazywało nawet majonez.
Większa różnorodność posiłków dla krwiodawców
W odpowiedzi na zmiany wprowadzane przez centra krwiodawstwa pojawiła się petycja do MZ, której autor zwraca uwagę na kwestie alergii i zagrożenia dla układu sercowo-naczyniowego. Orzechy i masło orzechowe są wprawdzie źródłem białka i tłuszczów, ale są także silnymi alergenami, a ich wysokie spożycie nie jest korzystne dla zdrowia, dlatego posiłki regeneracyjne po oddaniu krwi powinny być bardziej zróżnicowane.
Twórca petycji proponuje, aby krwiodawcy otrzymywali mleczne i gorzkie czekolady, batony proteinowe i zbożowe, suszone owoce, jogurty (bądź inne produkty mleczne) oraz soki owocowe/warzywne.
Woda kokosowa i syrop z agawy
Druga z petycji, które trafiły do MZ, wskazuje, że donacja krwi to nie tylko wydatek energetyczny, ale także utrata witamin i mikroelementów, m.in. żelaza, witamin z grupy B i elektrolitów. Autor dokumentu przedstawił własną propozycję oryginalnego zestawu regeneracyjnego dla krwiodawców, który będzie hipoalergiczny, uniwersalny i pełnowartościowy:
- Woda kokosowa,
- Słoik syropu z agawy,
- Trzy batony daktylowe,
- Pudełko herbaty owocowo-ziołowej,
- Paczka pestek dyni lub słonecznika.
Krwiodawcy zyskają nowe uprawnienia?
Honorowi krwiodawcy oprócz czekolad mogą liczyć na szereg przywilejów za swoją postawę. Każdemu przysługuje zwolnienie od pracy w dniu oddawania krwi oraz w dniu następnym z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Dawcy krwi mogą także skorzystać z ulgi podatkowej i zwrotu kosztów dojazdu do najbliższego punktu poboru krwi.
Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi po oddaniu określonej jej ilości, mają prawo do zniżek na leki i bilety komunikacji miejskiej oraz do korzystania z opieki zdrowotnej poza kolejnością. W listopadzie ubiegłego roku pojawił się także pomysł klubu Polska 2050-Trzecia Droga, aby dawcy mieli prawo do dodatku do emerytury po oddaniu 45 (kobiety) lub 60 litrów (mężczyźni) krwi, jednak nie spotkał się z aprobatą rządzących.
