Rok 2012 mimo trudnej sytuacji gospodarczej okazał się wyśmienity dla polskiego sektora bankowego, który na czysto zarobił rekordowe 16,2 mld złotych. Jednakże rezultaty całej branży mówią mniej niż finansowe osiągnięcia konkretnych banków. W tym celu wybrałem sześć największych instytucji, które łącznie wygenerowały 64% zysku całego sektora oraz kontrolują prawie 60% ogółu depozytów.
Wyniki wybranych banków w 2012 roku. Dane w tys. zł.
| Bank | Wynik odsetkowy | Wynik prowizyjny | Aktywa | Depozyty | Kapitał własny | Zysk netto | CIT zapłacony |
| PKO BP | 7 772 436 | 2 804 584 | 191 017 712 | 154 740 574 | 24 646 059 | 3 592 617 | 870 188 |
| Pekao SA | 4 805 419 | 2 256 881 | 150 949 830 | 107 992 608 | 23 458 782 | 2 965 253 | 715 008 |
| BRE | 4 476 800 | 1 273 953 | 102 236 046 | 57 983 600 | 9 685 493 | 1 203 230 | 268 873 |
| ING Bank Śląski | 2 048 900 | 1 004 300 | 78 266 800 | 57 857 500 | 8 136 100 | 832 300 | 183 800 |
| BZ WBK | 2 301 077 | 1 384 986 | 60 019 177 | 51 041 463 | 8 977 714 | 1 433 847 | 403 192 |
| Getin Noble Bank | 1 247 578 | 768 937 | 58 794 443 | 50 185 371 | 4 721 643 | 385 776 | 70 134 |
SUMA |
22 652 210 |
9 493 641 |
641 284 008 |
479 801 116 |
79 625 791 |
10 413 023 |
2 511 195 |
| Cały sektor | 35 508 978 | 14 342 454 | 1 370 575 861 | 810 425 996 | 147 325 599 | 16 228 072 | 3 847 967 |
Źródło: opracowanie własne na podstawie skonsolidowanych raportów finansowych banków i danych KNF.
Wynik odsetkowy to różnica pomiędzy przychodami z kredytów i pożyczek a kosztem wypłaty odsetek z lokat i obligacji. Wynik prowizyjny to z różnica pomiędzy przychodami a kosztami pobranych prowizji i wszelakiego rodzaju opłat. Aktywa to przede wszystkim kredyty i pożyczki udzielone przez bank.
Na rynku wyróżnia się kontrolowany przez Skarb Państwa PKO BP, który sam wypracował przeszło jedną trzecią zysku całego sektora i kontroluje niemal 30% jego aktywów. W ujęciu bezwzględnym "narodowy czempion" wyróżnia się pod względem wyniku odsetkowego (prawie 7,8 mld zł) oraz zysku netto - niemal 3,6 mld zł. To jednak wynik o 9,1% gorszy od rekordowego roku 2011.
Liderzy w swoich kategoriach
Jednakże dopiero porównanie poszczególnych banków między sobą zdradza różnice w modelach prowadzenia biznesu. Giganci PKO BP i Pekao SA mogą sobie pozwolić na słabszy "wycisk z klienta", co zrekompensują skalą prowadzenia biznesu i wyższą marżą odsetkową. Mniejsi, ale ambitni gracze pokroju BZ WBK czy Getinu wyspecjalizowali się w śrubowaniu wyniku na prowizjach.
Wybrane parametry finansowe 6 największych polskich banków. Dane za 2012 rok.
| Bank | Dźwignia finansowa | Uzysk z aktywów | Uzysk z ROR-u w zł | Uzysk z kapitału |
| PKO BP | 7,75 | 4,1% | 450,90 | 14,6% |
| Pekao SA | 6,43 | 3,2% | 660,98 | 12,6% |
| BRE | 10,56 | 4,4% | 502,70 | 12,4% |
| ING Bank Śląski | 9,62 | 2,6% | 515,29 | 10,2% |
| BZ WBK | 6,69 | 3,8% | 699,40 | 16,0% |
| Getin Noble Bank | 12,45 | 2,1% | 1285,85 | 8,2% |
Źródło: opracowanie własne.
Co oznaczają te wskaźniki?
Dźwignia finansowa to iloraz aktywów do kapitałów własnych. Obrazuje skalę zlewarowania działalności kredytowej. Uzysk z aktywów to relacja wyniku odsetkowego do ogółu aktywów. Uzysk z ROR-u to wynik prowizyjny podzielony przez liczbę rachunków bankowych osób fizycznych. Uzysk z kapitału (ROE) to zysk netto podzielony przez sumę kapitałów własnych.
Pod względem marży osiąganej na portfelu kredytowo-depozytowym prym wiodły BRE Bank oraz PKO BP, które wygenerowały ponad 4 złote wyniku odsetkowego z każdych stu złotych. Najsłabiej pod tym względem - czyli najkorzystniej dla klientów - zaprezentowały się Getin Noble Bank oraz ING Bank Śląski.
Z punktu widzenia inwestorów - czyli rentowności zainwestowanego w biznes kapitału - bezsprzecznym liderem okazał się BZ WBK, który potrafił wycisnąć 16 złotych zysku netto z każdego zainwestowanego banknotu stuzłotowego. Nieco niereprezentatywny jest w tym ujęciu słaby rezultat Getinu, którego wynik finansowy obciążyły jednorazowe zdarzenia.
Najciekawszą kategorią jest jednak "uzysk z ROR-u", czyli wynik prowizyjny podzielony przez liczbę otwartych rachunków. To w sporym uproszczeniu suma, jaką bank przeciętnie "wyciska" z klienta w ciągu roku. W tej kategorii wszystkich zostawił w tyle Getin, który odnotował ponaddwukrotnie wyższy wynik od średniej pozostałych pięciu konkurentów.
Im większa dźwignia, tym wyższe ryzyko
Spore różnice widoczne są także w zlewarowaniu największych banków. O ile w znanym z konserwatywnej polityki kredytowej Pekao SA wartość aktywów "tylko" 6,4-krotnie przewyższa wartość kapitałów własnych, to w Getinie lewar jest niemal dwukrotnie większy.
Średnia wartość dźwigni dla 6 banków na koniec 2012 roku wynosiła 8,9. Ze świecą szukać innej branży, która byłaby tak mocno zależna od pożyczonych pieniędzy.
Krzysztof Kolany
Bankier.pl
