Tempo wzrostu cen nad Wełtawą osiągnęło dwucyfrowy poziom. Inflację napędzały drożejący prąd, gaz i benzyna, ale również żywność.
W lutym inflacja CPI w Czechach wyniosła 11,1 proc. w skali roku wobec 9,9 proc. odnotowanych przed miesiącem i 6,6 proc. w grudniu - podał tamtejszy urząd statystyczny. Tak szybkiego wzrostu cen konsumpcyjnych za naszą południową granicą jeszcze w tym wieku nie notowano. Ekonomiści spodziewali się wyniku na poziomie 10,3 proc.
Ceny prądu wzrosły o blisko 23 proc., a gazu - o przeszło 28 proc. (to w dużej części efekt przywrócenia VAT od stycznia). Chleb i produkty zbożowe podrożały o ponad 11 proc. a warzywa - o 8 proc. Ceny mąki i cukru wzrosły o jedną czwartą, mleka - o 18 proc., masła - o 30 proc., ziemniaków - o prawie 15 proc. W kategorii żywność zanotowano zwyżkę o niemal 7 proc.
O 31 proc. w górę poszły ceny paliw do prywatnych środków transportu, a same samochody podrożały o przeszło 10 proc.
Ceny w restauracjach i kawiarniach wzrosły o 14 proc. Ubrania podrożały o prawie 18 proc., a buty - o blisko 15 proc. O ponad 15 proc. poszły w górę koszty właścicieli mieszkań. W ujęciu rocznym ceny dóbr wzrosły o 12 proc. a usług - o 9,6 proc.
Inflacja przyspieszyła w ujęciu rocznym, ale spowolniła w ujęciu miesięcznym. W styczniu ceny nad Wełtawą wzrosły aż o 4,4 proc. w porównaniu do grudnia, czyli najszybciej od 1993 r. Tak drastyczny skok był przede wszystkim efektem przywrócenia naliczania podatku VAT od prądu i gazu - ceny pierwszego wzrosły o 38,6 proc., a drugiego - o 31,3 proc. W lutym tempo wzrostu obniżyło się do 1,3 proc. mdm. Marne to jednak pocieszenie, ponieważ pominąwszy pierwsze miesiące roku, gdy w życie tradycyjnie wchodzą podwyżki cen administrowanych, jest to najwyższy wynik od co najmniej 20 lat.
Powyższe wyliczenia składają się na wskaźnik inflacji CPI, który nie powinien być - ze względu na odmienną strukturę - porównywany ze wskaźnikami CPI publikowanymi przez urzędy statystyczne innych krajów, np. polski GUS. Do porównań międzynarodowych lepiej nadaje się wskaźnik HICP. W styczniu wyniósł on 8,8 proc. w Czechach i 8,7 proc. w Polsce GUS odczyt inflacji CPI za luty 15 marca o godz. 10:00. Analitycy spodziewają się wyniku jednocyfrowego - ze względu na wprowadzenie tarczy antyinflacyjnej. Raportowanego przez statystyków indeksu cen zapewne nie zdążyły podbić podwyżki na stacjach paliw pod sam koniec miesiąca.
Nie powinno dziwić, że przyspieszenia inflacji nie powstrzymują dość gwałtowne podwyżki stóp procentowych. Od czerwca czeski bank centralny podniósł stopę referencyjną z 0,25 proc. do 4,5 proc. Ale zgodnie z podręcznikiem wpływ zacieśnienia polityki pieniężnej jest jednak wyraźnie odczuwalny przynajmniej po roku. Nasi południowi sąsiedzi oczekują, że wzrost cen wyraźnie spowolni w drugiej połowie roku. Tym niemniej wysoki odczyt inflacji sprzyja kolejnym podwyżkom stóp procentowych.
W obliczu pandemii koronawirusa czeskie władze przerwały trwającą cztery lata serię nadwyżek budżetowych. W 2020 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 5,6 proc. PKB, a w 2021 r.: 6,4 proc. PKB - szacuje Narodowy Bank Czech. Nowy rząd Petra Fiali znowelizował budżet na ten rok, tnąc planowany deficyt do 280 mld koron, czyli poniżej 4 proc. PKB.
Teraz inflację nad Wełtawą oraz w innych krajach regionu podbija rosyjska inwazja na Ukrainie. W jej efekcie wyraźnie osłabiły się miejscowe waluty (kurs EUR/CZK wzrósł w miesiąc o 4,1 proc. wobec 6,8 proc. w przypadku EUR/PLN), co podwyższa wzrost importowanych dóbr, oraz zwiększyły ceny surowców energetycznych (np. ropy) oraz rolnych.
