W Unii Europejskiej, zwłaszcza w Hiszpanii, Francji i Niemczech, pojawia się coraz więcej inicjatyw mających na celu przyciągnięcie utalentowanych amerykańskich naukowców, których odstrasza polityka prezydenta USA Donalda Trumpa - przekazał hiszpański dziennik „El Pais”.
W ostatnich miesiącach Europa podjęła starania o pozyskanie naukowców z USA. Celem europejskich inicjatyw jest stworzenie przestrzeni do pracy naukowej dla badaczy, którzy z powodu cięć budżetowych i ograniczeń wprowadzonych przez administrację Trumpa nie mogą rozwijać się w rodzimych instytucjach.
Hiszpańskie ministerstwo nauki i agencja zajmująca się badaniami naukowymi odnotowały w 2025 r. dwukrotny wzrost liczby aplikacji z USA na jeden z głównych krajowych programów badawczych. Z kolei, jak przekazał dziennikowi rzecznik niemieckiego ministerstwa spraw wewnętrznych, liczba zezwoleń na pobyt, wydanych obywatelom USA na początku 2026 r., wzrosła o 32 proc. w porównaniu z okresem od stycznia do września w latach 2024-25. Obejmowały one następujące powody pobytu: aktywność zawodowa, szkolenia, studia oraz poszukiwanie pracy.
Francuski program „Safe Place for Science” koncentruje się m.in. na badaniach związanych ze środowiskiem, płcią, historią i biologią, które - jak zauważył Eric Berton, rektor Uniwersytetu Aix-Marseille, na którym zainicjowano program - „zostały zakazane przez administrację Trumpa”.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła w maju 2025 r. uruchomienie programu „Choose Europe for Science”, finansowanego kwotą w wysokości około 500 mln euro, Celem tej inicjatywy jest przyciągnięcie kandydatów z USA.
Administracja Trumpa wprowadziła w ostatnich miesiącach cięcia budżetowe, uderzające w uczelnie i ośrodki badawcze, a także m.in. zamroziła liczne fundusze i granty, wspierające badania w dziedzinach m.in. biomedycyny i zmian klimatu. Dodatkowo doszło do otwartego konfliktu między Trumpem a władzami niektórych z najbardziej prestiżowych uniwersytetów w kraju – m.in. Uniwersytet Harvarda ucierpiał wskutek anulowania kontraktów federalnych i groźby wycofania funduszy.
W okresie zimnej wojny Stany Zjednoczone plasowały się na pozycji lidera pod względem badań naukowych dzięki dużym inwestycjom federalnym. Obecnie pozycja ta jest zagrożona z powodu polityki Trumpa - ocenił „El Pais”. (PAP)
mgp/ rtt/
