Zacznę nietypowo - od słów w języku łacińskim: honestum, verum, autenticum, credibile. Czyli tłumacząc na polski: uczciwy, prawdziwy, faktyczny, wiarygodny. To sedno zrównoważonego biznesu.
Autor: dr Agnieszka Baklarz, Monte Vero Audit and Advisory sp. z o.o.
Wprowadzając w życie zasady zrównoważonego rozwoju oczekujemy, że tworzymy zasady dla dużych podmiotów, które pozwolą im być właśnie honestum, verum, autenticum, credibile. Wierzymy bowiem, że dług zaciągnięty wobec świata należy spłącić przez właściwą postawę w prowadzeniu szczególnie dużych przedsiębiorstw. Odzwierciedlenie tej postawy będzie oceniane przez inwestorów poprzez zapoznanie się ze sprawozdaniem zrównoważonego rozwoju, będącego integralną częścią sprawozdania z działalności. Czyli przez tak zwane raporty ESG.
Dokładnie rzecz ujmując oczekujemy od przedsiębiorstw:
- uczciwych i wiarygodnych działań dzięki którym możemy mieć nadzieję, że w przyszłości odwrócimy skutki setek lat zaciągania długu u matki natury skutkujące w naszym regionie widocznymi ostatnio upałami, powodziami, problemami z zanieczyszczonymi rzekami czy też zanieczyszczonym powietrzem,
- uczciwych, faktycznych i wiarygodnych działań dotyczących poszanowania każdego człowieka, z którym współpracujemy (niezależnie od wieku, płci, rasy, wyznania, poziomu czy miejsca zatrudnienia),
- faktycznego wymagania od podmiotów współpracujących (dostawców) uczciwego dopasowania do wspólnie ustalonych zasad, biorąc pod uwagę cel związany z uczciwym i wiarygodnym działaniem wobec kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego. Co równie ważne, oczekujemy od przedsiębiorstw, że będą wykonywały uczciwie płatności tak, aby dostawcy w tym zakresie nie mieli się czego obawiać.
Zgodnie z wprowadzanym (a w zasadzie z opóźnionym istotnie) prawem implementującym dyrektywę CSRD m.in. emitenci i duże przedsiębiorstwa będą zobligowane do dostosowania swoich strategii działania tak, aby uwzględniały właśnie kwestie zrównoważonego biznesu. Te działania zostaną przedstawione w sprawozdaniach zrównoważonego rozwoju.
Część przedsiębiorstw już obecnie prezentuje “raporty ESG” wykonywane w oparciu o różne standardy, a zakres ujawnianych w nich danych jest delikatnie mówiac dowolny. Ale już w sprawozdaniu za 2024 r. duże przedsiębiorstwa giełdowe (a w kolejnych latach inne duże i mniejsze podmioty) będą zobligowane do wykonywania raportów w oparciu o europejskie standardy ESRS. Czyli ujednolicone.
Czy to oznacza, że łatwo będzie obektywnie sprawdzić czy biznes prowadzony przez te przedsiębiorstwa jest oparty o przytoczone przeze mnie zasady? Nie jest to jednak takie oczywiste. Każda branża, każdy podmiot ma nieco inne punkty krytyczne (czy też istotne) dla danej działalności. Inaczej bowiem będziemy rozpatrywać działanie firmy z branży farmaceutycznej czy też chemicznej (ich produkcja może silnie oddziaływać na środowisko w szerokim zakresie; ważna w ich przypadku będzie również współpraca z kontrahentami). Inaczej będziemy patrzeć na podmioty z branży programistycznej, które do wytwarzania swoich produktów czy usług potrzebują tylko sprzętu i własnej wiedzy (w ich przypadku szczególnie ważne będą więc kwestie działań dotyczących poszanowania każdego człowieka oraz uczciwej współpracy z dostawcami). Zupełnie inaczej będzie się sprawa miała w przypadku przedsiębiorstw energatycznych czy też w branży spożywczej.
Aby więc próbować porównywać ze sobą różne przedsiębiorstwa o różnej charakterystyce działalności i oddziaływania należy znaleźć ich punkty wspólne, sposób porównania pewnych trendów oraz, co za tym idzie, powiedzieć kto bardziej zasługuje na zaufanie w odniesieniu do tematu zrównoważonego rozwoju.
Pewną wskazówkę w tym zakresie niosą za sobą cząstkowe ratingi czy też certyfikaty. Należy jednak zauważyć, że obecnie nie opierają się one o standardy ESRS, a o własne wymogi ustalone przez instytucje ratingujące czy certyfikujące. Znamienną ocenę przynosi tutaj raport “Rate the Raters 2023” https://www.erm.com/insights/rate-the-raters-2023/ przygotowany przez The SustainAbility Institute by ERM. Zgodnie z tym raportem popyt inwestorów na oceny ESG jest silny i rośnie. Wiele zespołów w poszczególnych przedsiębiorstwach wymaga obecnie uwzględnienia oceny i danych ESG w swoich decyzjach inwestycyjnych. Jednak pomimo dużego wykorzystania, inwestorzy i korporacje są również sfrustrowani niedociągnięciami ocen ESG. Większość ankietowanych inwestorów i firm jedynie w niewielkim stopniu ma przekonanie, że oceny ESG dokładnie odzwierciedlają wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju. Raczej uważają, że wyniki oceny ESG nie są zgodne z rzeczywistymi wynikami działania przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Wydaje się więc, że nowe, ujednolicone standardy są szansą, że będzie możliwe przygotowanie niezależnego, transparetnego i mierzalnego procesu oceny tego co nazwałam zrównoważonym biznesem. Biznesem odzwierciedlającym uczciwą, wiarygodną i faktyczną postawę przedsiębiorstw wobec kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego. Idąc jednak za wskazaniem przywołanego przeze mnie raportu “Rate the Raters 2023” wydaje się, że ranking taki powinien być przygotowany w sposób niezależny od agencji ratingowych, które pobierają wynagrodzenie za wykonanie takiej oceny. Moim zdaniem tylko w ten sposób inwestorzy będą mieli możliwość obiektywnego spojrzenia na to co wynika z danych i porównania na ile jest to zgodne z ich wewnętrzną oceną honestum, verum, autenticum, credibile w odniesieniu do weryfikowanego przedsiębiorstwa.
dr Agnieszka Baklarz, Monte Vero Audit and Advisory sp. z o.o.
Listopad zrównoważonego rozwoju – nowa inicjatywa Bankier.pl i Monte Vero Audit and Advisory
Ruszamy z nową inicjatywą „Listopad zrównoważonego rozwoju,” zorganizowana przez portal Bankier.pl we współpracy z firmą audytorską Monte Vero Audit and Advisory. Celem jest promocja odpowiedzialnego biznesu oraz edukacja w zakresie raportowania ESG (środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny), co staje się kluczowe dla firm różnych rozmiarów.
Oto kluczowe aktywności w listopadzie:
- Rozpoczęcie Akcji: Kampania wystartuje tekstem wprowadzającym, który przybliży założenia zrównoważonego rozwoju oraz znaczenie raportowania ESG w Polsce.
- Felietony Ekspertów: Publikacje i felietony autorstwa ekspertów w dziedzinie ESG.
- Zestawienie Firm Giełdowych: Na podstawie raportów finansowych za 2023 rok powstanie szczegółowe zestawienie polskich spółek giełdowych, ocenianych według metodologii opracowanej przez Monte Vero. Celem jest wskazanie firm działających w sposób zrównoważony.
- Debata: Na zakończenie akcji zaplanowano debatę, w której liderzy rynku i audytorzy omówią wnioski z zestawienia oraz prognozy dotyczące przyszłości ESG w Polsce.
Plan na 2025 rok
Już w przyszłym roku przygotujemy Ranking zrównoważonych spółek giełdowych. Ma on być obiektywnym narzędziem dla inwestorów, opartym na rzetelnych danych finansowych i raportach ESG, co ma umożliwić świadome podejmowanie decyzji zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.
Inicjatywa ma na celu pomoc w zrozumieniu tematyki ESG oraz promowanie najlepszych praktyk wśród przedsiębiorców i inwestorów.
„Listopad zrównoważonego rozwoju” stanowi krok w stronę większej transparentności i odpowiedzialności biznesowej w Polsce oraz buduje świadomość społeczną w zakresie ESG.
Andrzej Stec, redaktor naczelny Bankier.pl
