Przedsiębiorcy często stają się posiadaczami obszarów gruntów rolnych i leśnych na podstawie umów zawieranych z Agencją Nieruchomości Rolnych lub nadleśnictwami reprezentującymi Lasy Państwowe. Umowy są zazwyczaj konstruowane w ten sposób, że odpłatność ustalana jest według obowiązujących stawek podatku rolnego lub leśnego albo jako wielokrotność równowartości średniej ceny skupu żyta lub ceny sprzedaży drewna. Prowadzi to do błędnego przekonania, że opłacanie czynszu dzierżawnego zwalnia dzierżawcę z obowiązku podatkowego.
Tymczasem obowiązek ten wynika z ustaw podatkowych (ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - DzU z 1993 r. nr 94, poz. 431 ze zm.; ustawa z 30 października 2002 r. o podatku leśnym - DzU nr 200, poz. 1682 ze zm.) i nie może być modyfikowany w umowach cywilnych.
W myśl tych aktów prawnych podatnikami są:
- właściciele,
- posiadacze samoistni,
- użytkownicy wieczyści,
- posiadacze na podstawie umowy lub bez tytułu prawnego gruntów rolnych i lasów stanowiących własność skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Zawarcie umowy z agencją skutkuje przejściem obowiązku podatkowego na nowego posiadacza gruntów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym. Zatem umowę taką należy traktować jak zawartą z właścicielem gruntu, czyli - skarbem państwa.
Niejasne jest natomiast brzmienie art. 2 ust. 2 ustawy o podatku leśnym. Czytamy w nim, że nadleśnictwo nie będzie podatnikiem, jeżeli przekaże stosowną umową las w posiadanie osobie trzeciej. Umowę taką należy traktować jako zawartą ze skarbem państwa (Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe jest trwałym zarządcą lasów, które pozostają własnością skarbu państwa). W związku z tym to na przedsiębiorcy dzierżawiącym lasy ciąży obowiązek podatkowy.
Przedstawiony zagadkowy fragment ustawy powoduje powstwanie zaległości podatkowej u posiadacza gruntu. Fakt opłacania podatku przez nadleśnictwo lub ANR nie ma tu znaczenia. Podmioty opłacały go nienależnie, więc powstała u nich nadpłata. Podatnik natomiast nie płacił, zatem powinien go uregulować. Jeśli jest osobą prawną, musi uregulować podatek wraz z odsetkami, ponieważ miał obowiązek płacić bez wezwania w ustawowych terminach. Nie robił tego, co zaowocowało powstaniem zaległości podatkowej.
Podatnik będący osobą fizyczną powinien otrzymać decyzję ustalającą wysokość podatku. Organ podatkowy może ją wydać w ciągu 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej. W decyzji może być ustalony podatek także za lata, które już upłynęły. Od kwoty wskazanej nie nalicza się odsetek za zwłokę, chyba że podatnik nie ureguluje zobowiązania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.
(na podst.: Rzeczpospolita)
