Atmosfera podczas tegorocznego Forum Idei dla Polski, zorganizowanego przez Instytut Sobieskiego, od samego początku wolna była od kurtuazji i politycznej poprawności. Zamiast tego wybrzmiała surowa diagnoza stanu polskiego państwa. Wystąpienie Rafała Brzoski szczególnie mocno uderzyło w klasę polityczną. „Jesteście kompletnie niegotowi” – grzmiał założyciel i prezes InPostu. W dyskusji, w której brał udział, jeszcze mocniej wypowiedział się ekspert z branży AI, twierdząc, że jesteśmy w stanie wojny, w wyniku której Polska i UE przestaną istnieć.
W swoim wystąpieniu na Forum Idei dla Polski, które zorganizował Instytut Sobieskiego, Rafał Brzoska powrócił do tematu deregulacji i zespołu eksperckiego, powołanego z jego inicjatywy. W ramach jego prac z ponad 16 tysięcy obywatelskich zgłoszeń wyselekcjonowano ponad 500 konkretnych propozycji zmian prawnych, które następnie utknęły w rządowych gabinetach i sejmowych komisjach, tłumaczył przedsiębiorca. „Ten projekt się właściwie zatrzymał i mówienie czegokolwiek innego byłoby najzwyczajniej w świecie nieuczciwe” – oświadczył Rafał Brzoska.
Jako przykład podał propozycję automatycznego odbioru magazynów logistycznych po 30 dniach od zgłoszenia, który – podobnie jak większość z ponad 500 postulatów – do dziś nie weszły w życie i utknęła w sejmowych komisjach. „Nie może być tak, że zautomatyzowany magazyn logistyczny buduje się w 6 miesięcy, wyposaża w automaty w trzy miesiące, a jest odbierany przez pięć różnych instytucji przez kolejny rok. To jest absurd, z którym mierzy się prawie każdy przedsiębiorca” – wskazał. Jego zespół pracował od 10 lutego 2025 roku do końca maja 2025 roku.
Surowa ocena sięgała jednak znacznie głębiej niż biurokratycznych barier budowlanych. Powołując się na raport firmy Anthropic, ostrzegł, że w ciągu najbliższych trzech lat ponad 60% pracowników umysłowych tzw. białych kołnierzyków będzie musiało zmienić nie tyle firmę, ile swój wyuczony zawód. Jak zauważył, przeobrażenia te już trwają w codziennym życiu. Tymczasem polska klasa polityczna, zamiast pytać o fundamentalną przyszłość gospodarki, demografii i rynku pracy, miesiącami debatuje nad kilkumiesięcznymi wakacjami od ZUS-u.
Według niego Europę i Polskę czeka potężny wstrząs, na który jesteśmy kompletnie nieprzygotowani, a w jego ocenie w polityce brakuje dziś odwagi i głosu rozsądku, by porozmawiać o tym, gdzie nasz kraj ma znaleźć się za dwie czy trzy lata. „Muszę z przykrością stwierdzić, że nikogo to nie interesuje. Nie ma dzisiaj nikogo, żeby porozmawiać o tym, gdzie Polska powinna być za dwa, trzy lata i to jest najsmutniejsze” - stwierdził na koniec swojego wystąpienia.
Do kwestii braku gotowości klasy politycznej na wyzwania stojące w związku z wpływem AI na gospodarkę i nawiązał także w dyskusji panelowej pt. „Symbioza relacji Państwo – Biznes", w której głos zabrali czołowi przedstawiciele polskiego przemysłu i nowych technologii, m.in. Grzegorz Brona prezes Creotech Instruments, dr Maciej Klemm z Advanced Protection Systems, Robert Króplewski z Constellation P.S.A, czy Maciej Mylik, czyli szef działu finansowego w ElevenLabs.
„Mam wrażenie, że wielu polityków w Polsce zachowuje się jak generałowie, którzy przygotowują się do wojny, która już dawno się skończyła. Jesteście kompletnie niegotowi na to wyzwanie, które jest przed nami” – grzmiał Brzoska, zwracając się do obecnych na sali polityków.
Według prezesa InPostu kluczem do przetrwania Polski jest całkowita zmiana mentalności (mindsetu). Wskazał, że na naszych oczach dochodzi do odwrócenia globalizacji na rzecz nowej polityki kolonialnej mocarstw. Zauważył, że administracja USA przestaje wierzyć w rynkowe siły popytu i podaży, dążąc do fizycznego posiadania aktywów. W tym nowym układzie mikst energetyczny staje się walutą, którą kraje Bliskiego Wschodu płacą Ameryce za dostęp do mocy obliczeniowych.
💼 Czy jest możliwa symbioza relacji państwo-biznes? Wciąż mówią o tym politycy i tego oczekują przedsiębiorcy, a jak jest faktycznie? W panelu dyskusyjnym podczas Forum Idee dla Polski rozmawiali o tym: @RBrzoska (Grupa Kapitałowa Integer), Grzegorz Brona @GBGB34472186 (@CreotechSa), Jacek Dąbrowski (@Synerise), Krzysztof Domarecki (Grupa Selena/ @RPPGpl), Maciej Klemm (Advanced Protection Systems/@Eycore_PL), Robert Kroplewski @BoboKroplewski (Comstellation P.S.A) oraz Maciej Mylik (@ElevenLabs). Debatę moderował Marek Niedużak (European Initiative for Energy Security). 3. edycja Forum Idee dla Polski Instytutu Sobieskiego 19 października 2026 r. | Warszawa #IdeeDlaPolski #ForumIdeeDlaPolski #InstytutSobieskiego fot. Instytut Sobieskiego/Fotobueno
— Instytut Sobieskiego (@InstSobieskiego) October 21, 2026
Wyjaśnił również, że rząd amerykański obejmuje kilkuprocentowe udziały w ponad tysiącu kluczowych firm technologicznych (jak OpenAI), które mają realizować politykę kolonialną Stanów Zjednoczonych. Podkreślił jednak, że sprawczość ma się tylko wtedy, kiedy zostawia się je w rękach prywatnych – nie państwowych. „Żadna z tych spółek nie jest w rękach rządu amerykańskiego, który by obsadzał zarządy, rady nadzorcze i kolejne poziomy kierownictwa kompletnie niekompetentnymi ludźmi”.
Wyścig zbrojeń w branży sztucznej inteligencji
Podczas dyskusji w podobnym tonie wypowiadał się Jacek Dąbrowski jedna z kluczowych postaci w polskim i europejskim sektorze zaawansowanej sztucznej inteligencji, współzałożyciel projektu BaseModel.ai, czyli technologii opartej o AI umożliwiającej automatyczne przekształcenie surowych danych w uniwersalne profile behawioralne klientów, stworzonej wewnątrz struktur Synerise. Dąbrowski pojawił się na scenie w stroju "taktycznym", co wyjaśnił celowym wyborem, tłumacząc, że jako matematyk i informatyk dostrzega sytuację, z której większość polityków nie zdaje sobie sprawy z faktu, że jesteśmy w stanie realnej wojny i wyścigu zbrojeń w obszarze AI, jakiego świat nie widział od czasów wynalezienia broni atomowej.
Dąbrowski, który świadomie wybrał pracę w Polsce, ale, jak stwierdził, miał przyjemność poznać bardzo wielu założycieli Open AI i obecnie pracowników Anthropica, ostrzegł, że w ciągu najbliższych 2–3 lat Polska oraz Unia Europejska mogą przestać istnieć. „Może będą dalej istnieć na papierze, natomiast będą to wydmuszki sterowane przez Chiny lub Amerykę” – stwierdził.
Pieniądze przestaną się liczyć
Bardzo mocno dał do zrozumienia, że bieżące problemy polityków dywagujących o długu publicznym PKB tracą na znaczeniu, a realną wartością stają się energia oraz moc obliczeniowa. „Pieniądze za trzy lata całkowicie stracą wartość. One może będą istnieć jako jakieś proxy rozliczeniowe, natomiast co będzie miało wartość to energia oraz moc obliczeniowa” – skomentował.
Krzysztof Domarecki z Grupy Selena przypomniał, że europejskie i polskie ceny energii na poziomie 750 zł/MWh są zabójcze w zestawieniu z rynkami w Chinach (200–280 zł/MWh) czy Brazylii (130–180 zł/MWh). Prowadzi to wniosku, że brak sprawczości administracji idzie w parze z utratą konkurencyjności kosztowej.
Maciej Mylik z ElevenLabs wycenianego na 22 miliardy dolarów zaznaczył, że obok energii, o której mówiła większość panelistów, kluczowym zasobem w wyścigu AI są światowe talenty. „Energia to jest warunek konieczny, ale energia to nie jest warunek wystarczający [...] kolejnym zasobem, o który będziemy walczyć, jest talent”.
Forum Idee dla Polski
Zorganizowane 19 października 2026 roku przez Instytut Sobieskiego Forum Idee dla Polski to przestrzeń debaty, która połączyła czołowych przedsiębiorców, ekspertów technologicznych, naukowców oraz przedstawicieli sektora publicznego. Głównym celem wydarzenia było wypracowanie konkretnych koncepcji rozwoju kraju, ze szczególnym naciskiem na budowanie partnerskich relacji między państwem a biznesem.
Dąbrowski stwierdził, że 20% spośród pierwszych 50 założycieli i pracowników OpenAI stanowili Polacy wykształceni w kraju, którzy nie mają jednak dokąd wracać. Jak zauważył, polska gigafabryka AI zakłada uruchomienie do 2030 roku zaledwie 75 tysięcy akceleratorów graficznych, podczas gdy pojedyncze firmy w USA mają dziś ponad dwukrotnie więcej. Aby zobrazować tempo zmian, przypomniał, że już na początku bieżącego roku modele sztucznej inteligencji złamały w kilka godzin zabezpieczenia amerykańskiej National Security Agency (NSA), a w samym miesiącu doszło do 18 incydentów wyjścia AI spod kontroli.
Dąbrowski zaapelował o wprowadzenie w przenośni stanu wojennego w obronie suwerenności technologicznej, podsumowując dramatycznie: „Jesteśmy w stanie wojny [...] to jest wyścig dotyczący technologii sztucznej inteligencji [...] Politycy myślą, że to jest taka rewolucja jak zawsze, gdy rewolucje technologiczne otwierały okno możliwości. […] Mam złą wiadomość, to okno to jest ostatnie okno i jak ono się zamknie, to już się nie otworzy” – podsumował swoją wypowiedź.
