Od startu systemu kaucyjnego do końca lipca 2026 r. zebrano 3,2 mld opakowań - poinformowała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Zapowiedziała, że jej resort będzie chciał ustawowo wydłużyć termin ważności bonów za zwrot opakowań do powyżej 30 dni. Decyzja MKiŚ ws. zmian w systemie ma zapaść we wrześniu.
"Do końca lipca zebraliśmy 3,2 mld opakowań w systemie kaucyjnym. To oznacza 900 mln butelek oddanych w samym lipcu" - napisała na platformie X Hennig-Kloska.
Dodała, że rośnie też liczba automatów kaucyjnych.
"W czerwcu było ich 14 tysięcy, teraz jest ich już 17,5 tys. Kolejne mają się pojawiać m. in. na dużych osiedlach w całej Polsce. To dobrze, bo to z nich lubimy korzystać najczęściej" - zaznaczyła.
Poinformowała, że priorytetem jej resortu, jeśli chodzi o system kaucyjny w Polsce, oraz oczekiwaniem wobec operatorów systemu jest wygoda zwrotu, dalsza jawność logistyki i "pełna jawność pieniędzy".
W ramach usprawnień będziemy chcieli ustawowo wydłużyć termin ważności bonów, by były ważne znacznie dłużej niż 30 dni - zapowiedziała Hennig-Kloska.
Także wiceminister klimatu Anita Sowińska odniosła się na konferencji w MKiŚ do terminu ważności bonów, który teraz wynosi minimum 30 dni.
"Chcemy ten okres wydłużyć i przede wszystkim ustandaryzować. Natomiast w tej chwili nie powiemy Państwu, jakie będzie ostateczne rozwiązanie. Planujemy, że te prace analityczne zakończą się we wrześniu i we wrześniu kierownictwo ministerstwa podejmie decyzję co do dalszego toku tej legislacji" - zapowiedziała.
Przypomniała też, że operatorzy systemu to organizacje non-profit.
Niezwrócona kaucja może być przeznaczona wyłącznie na działalność systemu i przede wszystkim na rozwój tego systemu (...). Cały czas są inwestowane pieniądze w kolejne kaucjomaty, nowe rozwiązania technologiczne (...). Zgodnie z ustawą operatorzy mają obowiązek składania rocznych sprawozdań i te sprawozdania składają do połowy marca kolejnego roku, a marszałkowie mają czas na rewizję tych sprawozdań do końca września - poinformowała Sowińska.
Dodała, że pierwsze sprawozdania z pierwszych trzech miesięcy funkcjonowania systemu, zostały złożone i trwa ich weryfikacja przez marszałków.
"Kolejna rzecz, która jest często poruszana w przestrzeni publicznej to są zasady realizacji bonów kaucyjnych. I tutaj przypomnę, że prawem konsumenta jest to, że jeżeli jest bon kaucyjny i klient życzy sobie zwrotu pieniędzy, to jak najbardziej ma do tego prawo i sklep nie ma prawa odmówić wypłaty pieniędzy. Oczywiście można ten bon spieniężyć i wykorzystać na zakupy, ale nie jest to wymóg" - powiedziała Sowińska.
Przypomniała o kolejnym prawie konsumenta do oddania opakowań w sposób ręczny w sklepach powyżej 200 m sześc., jeżeli kaucjomat na parkingu jest nieczynny, bo jest na przykład zapchany.
"Natomiast oczywiście operatorzy, sklepy pracują bardzo intensywnie nad tym, żeby poszerzać kwestię automatów do zbierania opakowań, a także udostępniać technologiczne możliwości zwrotu na kartę" - zaznaczyła wiceministra.
Poinformowała też o wynikach cyklu kontroli działania systemu w sklepach, przeprowadzonych przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska.
"On miał miejsce od lutego do końca kwietnia i był skierowany na sprawdzenie, jak sobie radzą duże sklepy z systemem kaucyjnym. Te kontrole, mamy z nich raport, nie wykazały dużych nieprawidłowości. Były drobne nieprawidłowości i one zostały wyjaśnione wspólnie ze sklepami" - powiedziała Sowińska.
"I na koniec podsumowując, chciałabym powiedzieć, że system kaucyjny działa, co nie znaczy, że działa zupełnie tak, że nie trzeba nic poprawić. Oczywiście cały czas trzeba coś poprawić. Taka jest specyfika dużej zmiany logistycznej to jest też kwestia normalnego rozwoju tego systemu" - dodała.
Zaznaczyła, że w I roku funkcjonowania systemu w Polsce zakładany poziom zbiórki to 77 proc, podczas gdy np. w Finlandii, która osiąga poziomy zbiórki na poziomie 99 proc., ten system działa już od 30 lat.
Od 1 października duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 m kw., mają obowiązek odbierać puste opakowania ze znakiem kaucji i oddawać za nie kaucję klientom. Natomiast mniejsze sklepy pobierają kaucję, ale przystąpienie do systemu odbioru opakowań w ich przypadku jest dobrowolne.
System obejmuje trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także – od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.
W czerwcu Sowińska informowała, że została już podjęta kierunkowa decyzja o rozszerzeniu systemu kaucyjnego o szkło jednorazowe, a prace legislacyjne rozpoczną się we wrześniu. Dodała, że zakłada, iż nie będą to tylko tzw. małpki. (PAP Biznes)
jz/ gor/
