Podatek od odsetek z krótkoterminowych lokat bankowych oraz nowy rodzaj wkładu niewypłacalnego wprowadza opublikowany w czwartek dekret prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenki.
Dekret wprowadza też nowy rodzaj lokaty niewypłacalnej, czyli takiej, z której klient będzie mógł wycofać środki przez upływem terminu obowiązywania umowy tylko za zgodą banku. Obecnie wszystkie lokaty na Białorusi mogą zostać wypłacone przed upływem terminu, na jaki ulokowano środki.
"Przyjęcie dekretu nr 7 ma na celu stworzenie przez banki Republiki Białoruś długoterminowej bazy zasobów i efektywniejsze jej wykorzystanie, w tym poprzez zwiększenie dostępności kredytów dla podmiotów gospodarczych i ludności - oznajmił Bank Narodowy.
Według wiceprezesa Baku Narodowego Tarasa Nadolnego lokaty wypłacalne mogłyby być oprocentowane na 20-25 proc., a niewypłacalne - na 25-30 proc.
Niezależny ekspert Dźmitry Zajac uważa, że powód wprowadzenia nowych przepisów jest trywialny. W ciągu ostatnich 5 lat zainteresowanie Białorusinów lokowaniem oszczędności w bankach spadło praktycznie do zera. Po dewaluacji 2009-2011 r. klienci godzą się trzymać oszczędności w rublach (białoruskich) tylko na wysoki procent i tylko na krótki okres - oznajmił w gazecie internetowej Biełorusskije Nowosti.
W 2011 r. Białoruś przeszła najpoważniejszy kryzys finansowy od dojścia do władzy Alaksandra Łukaszenki w 1994 roku. Inflacja roczna wyniosła wówczas 108,7 proc., a władze zmuszone były przeprowadzić znaczące dewaluacje, które obniżyły kurs rubla białoruskiego o 187,3 proc. w skali roku.
Jak podkreślił Zajac, na wiosnę 2015 r. odsetek lokat na okres od roku do 3 lat stanowił na Białorusi tylko 12 proc. Zdecydowana większość lokat była krótkoterminowa - na okres od 1 do 3 miesięcy.
Była to sytuacja niekorzystna dla banków, które choć udzielają kredytów długoterminowo, otrzymywały środki od ludności tylko na krótkie terminy.
Mechanizm reformowania sytuacji na rynku lokat dojrzewał od dawna. Dewaluacja doprowadziła do tego, że wielu klientów przeistoczyło się w spekulantów: otwierali lokaty rublowe tylko w przypadku wysokich stóp i na krótki okres, a gdy otrzymywali dochód, przechodzili na dewizy i czekali na ponowny wzrost stóp - powiedział analityk Forex Club Waler Pachłouski.
W poniedziałek Łukaszenka powiedział, że uważa za priorytet walkę z inflacją i chciałby, by była ona jednocyfrowa. W roku ubiegłym wyniosła ona 16,2 proc., a w bieżącym roku do września włącznie - 9,2 proc.
W zeszłym tygodniu służba prasowa Łukaszenki poinformowała, że 1 lipca przyszłego roku na Białorusi zostanie przeprowadzona denominacja rubla białoruskiego - z nominałów banknotów znikną cztery zera i w obrocie pojawią się monety.
Z Mińska Małgorzata Wyrzykowska (PAP)
mw/ kar/
