REKLAMA

Analiza makroekonomiczna i sektorowa

2008-07-22 12:03
publikacja
2008-07-22 12:03
Każda spółka funkcjonuje w pewnym otoczeniu, które wywiera na nią wpływ. Aby stwierdzić, jak oddziałuje na warunki gospodarowania sytuacja w kraju, należałoby przeprowadzić analizę sytuacji makroekonomicznej. Bliższe otoczenie spółki, jaką jest branża oddziałuje w szczególności na warunki konkurowania.

Analiza makroekonomiczna

Każde przedsiębiorstwo funkcjonuje w pewnym otoczeniu ekonomicznym, politycznym i społecznym. Sytuacja gospodarcza, polityka gospodarcza i społeczna w danym kraju determinuje warunki inwestowania i prowadzenia działalności przez wszystkie podmioty. Analiza makroekonomiczna obejmuje ocenę atrakcyjności inwestowania na określonym rynku finansowym.

W analizie tej wykorzystywane się wskaźniki makroekonomiczne, które dostarczają istotnych informacji, niezbędnych dla podejmowania decyzji inwestycyjnych przez inwestorów (A3) w danym kraju lub regionie. Źródłem informacji dla analityka może być wiele danych, z których najważniejsze zostały wymienione i omówione poniżej.

-Tempo wzrostu PKB. Na sytuację każdego podmiotu mają wpływ wahania koniunktury gospodarczej, której wskaźnikiem jest tempo zmian PKB. Wzrost PKB oznacza poprawę sytuacji ekonomicznej kraju. Jest on efektem rozwoju przedsiębiorstw oraz poprawy efektywności gospodarowania. Z drugiej strony ma on wpływ na sytuację każdego przedsiębiorstwa, osłabia walkę konkurencyjną i stwarza warunki dla rozwoju przedsiębiorstw. Ludzie osiągają coraz wyższe dochody, co zwiększa popyt wewnętrzny. Niski wzrost PKB może prowadzić do recesji skutkując spadkiem popytu, nasileniem się walki konkurencyjnej i w efekcie pogorszenie sytuacji przedsiębiorstw. Należy zaznaczyć, że nadmiernie wysoki wzrost PKB grozi przegrzaniem koniunktury, czego skutkiem może być presja inflacyjna. Aby wyhamować nadmiernie wysokie tempo wzrostu gospodarczego bank centralny może podwyższyć stopy procentowe.

-Stopa inflacji. Wysoka Inflacja jest jednym z najbardziej negatywnych zjawisk w gospodarce. Powoduje zmniejszenie realnych przychodów przedsiębiorstw oraz ludności. Utrudnia wzajemne rozliczenia i jest przyczyną wzrostu kosztu pieniądza. Poziom inflacji ma również negatywny wpływ na wzrost gospodarczy. Z jednej strony hamuje inwestycje wymuszając stosowanie wysokich stóp procentowych, z drugiej - deprecjacja rodzimej waluty staje się szansą dla eksporterów. Wysoka inflacja zwiększa niepewność w budowaniu strategii rozwoju przedsiębiorstw. Z kolei niska inflacja to wysoce pożądane zjawisko w gospodarce. Oczekują jej zarówno przedsiębiorstwa, jak też konsumenci. W takiej sytuacji spadają stopy procentowe, co skutkuje zwykle wzrostem akcji kredytowej.Bardzo niski poziom inflacji, bliski zera, może stwarzać zagrożenie deflacją.Jest ona przeciwieństwem inflacji. Oznacza ona spadek cen produktów, powoduje stagnację a także spadek rentowności sprzedaży przedsiębiorstw. Dla gospodarki krajowej oznacza to osłabienie wzrostu lub nawet spadek PKB.

- Poziom deficytu budżetowego. Deficyt budżetowy oznacza faktyczną różnicę między dochodami a wydatkami państwa w danym roku budżetowym. Nadmierne wydatki budżetowe zwiększają potrzeby pożyczkowe państwa. Wzrost popytu na pieniądz prowadzi do aprecjacji stóp procentowych. Wysoka stopa procentowa zmniejsza zainteresowanie przedsiębiorstw prywatnych inwestycjami. Skutki deficytu budżetowego to nasilenie presji inflacyjnych w gospodarce oraz ograniczenie możliwości wzrostu gospodarczego.

- Poziom długu sektora finansów publicznych. Na zadłużenie sektora finansów publicznych składa się zadłużenie Skarbu Państwa, zadłużenie jednostek samorządu terytorialnego, zadłużenie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sposobem na pozyskanie środków na spłatę tego zadłużenia są emisje dłużnych papierów wartościowych. Banki nabywają te instrumenty, gdyż charakteryzują się one niskim poziomem ryzyka. W efekcie trudniej jest uzyskać kredyt przedsiębiorstwu, które jest bardziej ryzykownym podmiotem dla banku, niż Skarb Państwa, czy dobrze prosperująca gmina.

- Saldo bilansu handlowego. Saldo bilansu handlowego świadczy o kondycji handlu zagranicznego. Ujemne saldo oznacza przewagę importu nad eksportem, co może skłonić bank centralny do działań mających na celu osłabienie wartości rodzimej waluty, poprzez obniżenie stóp procentowych. W efekcie takie działanie może skutkować wzrostem inflacji.

-Saldo bilansu płatniczego. Saldo bilansu płatniczego jest w znaczącym stopniu pochodną salda bilansu handlowego. Dodatni bilans płatniczy świadczy, że suma wpływów z zagranicy jest większa od sumy wypływów. Nadwyżka ta zwiększa stan rezerw dewizowych kraju. Ujemny bilans płatniczy ujemny oznacza, że suma wpływów z zagranicy jest mniejsza od sumy wypływów. Niedobór ten zmniejszy stan rezerw dewizowych kraju. Dodatnie saldo świadczy, że gospodarka kraju rozwija się dobrze.

- Stopy procentowe banku centralnego. Poziom stóp procentowych determinuje koszt pieniądza. Ich podwyżki negatywnie przekładają się na koszty kredytów bankowych, co pogarsza sytuację przedsiębiorstw. Ponadto wzrost stóp procentowych powoduje umocnienie waluty krajowej. To z kolei wpływa negatywnie na opłacalność eksportu i w efekcie jego spadek. Niskie stopy procentowe poprawą warunków zaciągania kredytów lecz jednocześnie skutkują osłabieniem rodzimej waluty a zatem poprawy opłacalności eksportu oraz wzrostu kosztów importu.

- Polityka podatkowa. Podatki płacone przez przedsiębiorstwa mają istotny wpływ na ich zyski netto, zatem także zysk przypadający na akcję oraz wysokość dywidendy. Poprzez działania fiskalne państwo kreuje warunki rozwoju przedsiębiorstw.

- Sytuacja demograficzna. Mają na nią wpływ takie czynniki, jak: struktura wiekowa społeczeństwa, struktura wykształcenia, migracje ludności, płeć, narodowości, wykształcenie, miejsca zamieszkania, styl życia, struktura zatrudnienia, procent ludności czynnej zawodowo, struktura gospodarstw domowych. Z sytuacji demograficznej wynika jakość siły roboczej i perspektywy rozwoju gospodarki. Społeczeństwo, gdzie znaczącą część stanowią ludzie w wieku produkcyjnym, szczególnie młodzi, może budować silną gospodarkę. Państwa, ze starzejącymi się społeczeństwami są nadmiernie obciążone wydatkami emerytalnymi, co niekorzystnie wpływa na ich gospodarki, które muszą ponosić koszty składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto wydajność pracy i operatywność człowieka spada z wiekiem.

- Sytuacja na rynku pracy. Praca ludzka stanowi podstawowy kapitał każdego przedsiębiorstwa. Brak wykwalifikowanych pracowników powoduje, że przedsiębiorstwa nie są w stanie rozwijać działalności, produkować wysokiej jakości towarów czy świadczyć należycie usługi. W takiej sytuacji są zmuszone poszukiwać pracowników oferując im niejednokrotnie wysokie wynagrodzenia, co powoduje obniżenie rentowności działalności operacyjnej.

- Wpływ polityków na decyzje gospodarcze. Gospodarka rynkowa rządzi się swoimi prawami i jest w dużym stopniu odporna na decyzje polityków. Jednak niektóre nieodpowiedzialne działania polityków, szczególnie w sferze legislacyjnej mogą pogorszyć warunki gospodarowania.

- Siła związków zawodowych. W Polsce, zagwarantowana ustawowo, rola związków zawodowych jest znacząca. Silne związki zawodowe mogą skutecznie ograniczać wydajność pracy i konkurencyjność przedsiębiorstwa. Ma to bezpośrednie przełożenie na szansę rozwoju przedsiębiorstwa oraz jego wyniki finansowe. Silne związki zawodowe występują szczególnie w dużych przedsiębiorstwach, gdzie znaczącym udziałowcem jest Skarb Państwa.

- Znaczenie populistycznych partii politycznych. Najlepszą pożywką dla populistów jest ludzka niedola. W dążeniu do władzy obiecują poprawę ich losu nie zastanawiając się, jakimi metodami to uczynią. Posuwają się do daleko posuniętego cynizmu ignorując zasady ekonomii. Jeżeli po wygranych wyborach zdecydują się na zrealizowanie części obietnic, czynią to kosztem gospodarki. Ma to negatywny wpływ na jej kondycję i konkurencyjność przedsiębiorstw.

- Jakość prawa gospodarczego. Gospodarka, a zatem wszystkie przedsiębiorstwa, funkcjonują w określonym otoczeniu prawnym. Może ono sprzyjać gospodarce lub być wręcz szkodliwe. Przez dobre prawo gospodarcze należy rozumieć takie, które przynajmniej nie utrudnia prowadzenia biznesu oraz nikogo nie dyskryminuje. Winno być ono przy tym spójne i klarowne. Duża ilość tzw. „bubli prawnych” w naszym kraju utrudnia wielu przedsiębiorstwom rozwój.

- Otoczenie społeczno-kulturowe. Przyzwyczajenia i nawyki życiowe danego społeczeństwa mają duży wpływ na konsumpcję, a w efekcie na popyt na dane towary. To może wyznaczać kierunki rozwoju gospodarki.

- Otoczenie międzynarodowe. Każdy kraj funkcjonuje we wspólnocie międzynarodowej, która zawsze wywiera bezpośredni lub pośredni wpływ na jego gospodarkę. Rozwój sytuacji politycznej i ekonomicznej w krajach regionu a także na arenie międzynarodowej, oddziałuje na gospodarkę danego kraju. Sytuacja polityczna oraz finansowa na świecie determinuje w znaczącym stopniu ceny surowców, bariery handlowe, możliwości zaopatrzenia i zbytu.

- Środowisko naturalne. Ochrona środowiska naturalnego jeden z najważniejszych problemów współczesnego świata. Przedsiębiorstwa są obligowane do dostosowania technologii wytwarzania zgodnie z coraz bardziej restrykcyjnymi przepisami w tym zakresie. W zależności od charakteru produkcji może to wymagać znaczących nakładów finansowych. Przedsiębiorstwa lekceważące przepisy o ochronie środowiska mogą być narażone na poważne sankcje finansowe. Z drugiej strony aktywna ochrona środowiska zdecydowanie poprawia. Działania proekologiczne mają często wsparcie w postaci dotacji lub ulg podatkowych.

Inwestycje w akcje opierają się na wizji przyszłości, stąd analiza ta ma szczególne znaczenie już na wstępnym etapie podejmowania decyzji o inwestowaniu w danym kraju lub regionie. Wymienione powyżej czynniki pozwalają nakreślić oszacować perspektywy rozwoju spółki w przyszłości. Należy zaznaczyć, że inwestorzy zagraniczni w pierwszej kolejności biorą pod uwagę sytuację makroekonomiczną w danym kraju.

Analiza sektorowa

Analiza sektorowa polega na ocenie atrakcyjności inwestycyjnej spółek należących do danego sektora. Mają one wiele cech wspólnych: sprzedają podobne produkty, operują na tych samych rynkach, posiadają podobną strukturę kosztów. Ten rodzaj analizy uwzględnia pozycję sektora na rynku i wpływ na całą gospodarkę. Dokonuje się przy tym oszacowania współczynnika korelacji sektora z gospodarką.

Analiza branży obejmuje badanie czynników wpływających na jej sytuację ekonomiczną. To pozwala na porównanie sytuacji przedsiębiorstwa z sytuacją w danej branży. Badanymi wielkościami mogą być: całkowity obrót branży, wydajność pracy, struktura konsumentów, rynki. Analiza sektorowa pozwala odpowiedzieć na pytanie dotyczące atrakcyjności inwestycyjnej danego sektora, a nie konkretnej spółki.

Na atrakcyjność inwestycyjną sektora ma wpływ: atrakcyjność rynkowa, ryzyko inwestycyjne oraz konkurencyjność. Atrakcyjność rynkowa sektora wynika ze skali i dynamiki zmian popytu na produkty. Ryzyko inwestycyjne zależy od stanu rozwoju sektora, konkurencji, wahań popytu i wysokości barier wejścia i wyjścia. Konkurencyjność sektora oznacza jego pozycję na światowym rynku. Determinuje ona szanse międzynarodowej ekspansji firm działających w tym sektorze.

Na sytuację każdego przedsiębiorstwa oddziałują czynniki konkurencyjne. Według Portera stan konkurencji w danym sektorze, determinuje pięć podstawowych sił konkurencyjnych, których wypadkowa określa potencjał sektora. Są nimi:

1. Siła oddziaływania dostawców na przedsiębiorstwa z sektora,
2. Siła oddziaływania nabywców na przedsiębiorstwa z sektora,
3. Konkurencja w sektorze,
4. Groźba pojawienia się nowych produktów,
5. Groźba pojawienia się substytutów.

Przedstawione powyżej czynniki oddziałujące na sytuację każdego przedsiębiorstwa mają źródła zewnętrzne. Wpływ pojedynczego przedsiębiorstwa na ogólną sytuację makroekonomiczną w kraju jest niewielki. Większy wpływ może mieć pojedynczy podmiot na sytuację sektora, szczególnie kiedy podmiot ten jest duży. Może więc skutecznie oddziaływać na inne podmioty w danym sektorze.

Jan Mazurek
Źródło:
Tematy
Kredyt hipoteczny własny kąt 0% prowizji (RRSO: 9,83%)

Kredyt hipoteczny własny kąt 0% prowizji (RRSO: 9,83%)

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki