1 grudnia Donald Tusk obejmie stanowisko szefa Rady Europejskiej. Zanim na dobre pożegnamy byłego już premiera warto raz jeszcze przyjrzeć się jego dorobkowi na polskiej ziemi. Oto 5 "plusów dodatnich" i 5 "plusów ujemnych" twórcy Platformy Obywatelskiej
5 porażek Donalda Tuska
1. Podniesione podatki
- Naczelną polityką mojego rządu będzie stopniowe obniżanie podatków i innych danin publicznych. Dotyczy to wszystkich - tych mniej zamożnych i tych bogatszych - mówił premier w swoim pierwszym expose wygłoszonym w 2007 roku. Od tej zapowiedzi minęło już 7 lat, w czasie których obciążenia Polaków wzrosły. 29 października 2010 roku z inicjatywy rządu przyjęta została ustawa okołobudżetowa (nowelizująca ustawę o Vacie), podnosząca wszystkie stawki podatku VAT o jeden punkt procentowy. W błyskawicznym tempie sejmowa większość przegłosowała podwyżkę składki rentowej z 4,5 % do 6,5%. Rząd Donalda Tuska podniósł także akcyzę na wyroby tytoniowe oraz alkohol.
2. Wzrost zadłużenia
Kiedy Donald Tusk w 2007 roku obejmował swój urząd, dług publiczny Polski wynosił około 530 mld zł. Według licznika długu Forum Obywatelskiego Rozwoju pod koniec roku 2013 zadłużenie Polski wynosiło ponad 935 mld zł. Oznacza to wzrost o 58 proc. w ciągu pięciu lat. Rząd na każdym kroku podkreślał, że ważna jest nie sama wysokość zadłużenia, a relacja tej wielkości do PKB. Warto więc przypomnieć, że według danych Eurostatu w 2007 roku stosunek ten wynosił 45 proc., by pod koniec 2013 roku (przed zmianami w OFE) wzrosnąć do 57 proc.
3. Zmiany w OFE
25 marca 2011 roku Sejm uchwalił zmiany w systemie emerytalnym, zmniejszające składkę przekazywaną do OFE z 7,3 proc. do 2,3 proc. oraz zakładające osiągniecie w 2017 roku poziomu 3,5 proc. - Każda złotówka odkładana przez polskiego "składkowicza" będzie dedykowana na jego konto. Konkretnie na trzy konta; dwa ZUS-owskie, pierwszy i drugi filar, częściowo trzeci w OFE. Wiecie, co byśmy zrobili z tą ręką, która by się podniosła na te składki - zapewniał wówczas Donald Tusk. Zapowiadany wzrost składek nigdy nie nastąpił. 6 grudnia większość sejmowa ostatecznie rozmontowała system Otwartych Funduszy Emerytalnych, decydując o przeniesieniu ponad 50% środków do ZUS. Prace nad zmianami w systemie emerytalnym trwały zaledwie 4 dni.
4. Afery wokół władzy
W czasie rządów Donalda Tuska nie zabrakło wydarzeń, które odbiły się negatywnym echem wśród opinii publicznej. 1 października 2009 "Rzeczpospolita" ujawniła sensacyjne stenogramy z podsłuchu rozmów szefa klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej Zbigniewa Chlebowskiego z biznesmenem z branży hazardowej Ryszardem Sobiesiakiem. Poseł został szybko zawieszony, a ze swoimi stanowiskami pożegnali się Mirosław Drzewiecki, Grzegorz Schetyna, Rafał Grupiński, Andrzej Czuma, Sławomir Nowak oraz szef CBA Mariusz Kamiński. To był pierwszy poważny cios w wizerunek rządu Donalda Tuska.
Zaufanie do premiera mocno nadszarpnęła afera z tzw. katarskim inwestorem dla stoczni, gdy okazało się, że, wbrew zapowiedziom szefa rządu, żadnego inwestora nie było. Po raz trzeci premier musiał się tak mocno tłumaczyć kiedy wybuchła afera Amber Gold. Co prawda nie dotyczyła nikogo z otoczenia rządu, ale zaniechania urzędników i instytucji podległych władzy pośrednio uderzyły także w Donalda Tuska. Największy kryzys rządowy przyszedł, gdy tygodnik "Wprost" ujawnił taśmy z nagranymi politykami Platformy Obywatelskiej. Podsłuchane rozmowy czołowych ministrów Donalda Tuska zaowocowały spadkiem zaufania do premiera oraz Platformy Obywatelskiej.
5. Niespełnione obietnice i zapowiedzi
Nikt Ci tyle nie da, ile polityk obieca. To przysłowie bardzo dobrze oddaje sposób uprawiania polityki przez Donalda Tuska. Gdyby były premier zrealizował wszystkie swoje obietnice, jeździlibyśmy autostradami z Wrocławia do Warszawy i z Gdańska do Krakowa. Każde dziecko w szkole miałoby do dyspozycji laptopa, a emigranci tłumnie wracaliby do ojczyzny. Premierowi w trakcie 7 lat rządów nie udało się także, wbrew obietnicom, odchudzić administracji, zlikwidować NFZ czy wprowadzić opodatkowania rolników. Bez realizacji pozostały także zapowiedzi reformy emerytur górniczych.
Czytaj dalej: 5 sukcesów Donalda Tuska
5 sukcesów Donalda Tuska
1. Skuteczność
Obok listy porażek i wpadek były premier zasługuje także na słowa pochwały. Niewątpliwie największą zaletą Donalda Tuska jest skuteczność. Jako pierwszy polityk po 1989 roku dwukrotnie z rzędu wygrał wybory parlamentarne. Dzięki niezwykłej sprawności retorycznej oraz słuchowi społecznemu były premier kilkukrotnie wychodził zwycięsko z wydawałoby się przegranych pojedynków wyborczych. To Donald Tusk poprowadził Platformę Obywatelską do 7 zwycięstw, które zakończyła dopiero Ewa Kopacz w wyborach samorządowych. Nawet najwięksi polityczni przeciwnicy doceniają polityczną skuteczność byłego premiera.
2. Wzrost gospodarczy
W czasie rządów Donalda Tuska gospodarka przechodziła lepsze i gorsze chwile. Polityka prowadzona przez premiera wspólnie z ministrem Jackiem Rostowskim pomogła Polsce uniknąć recesji. Niezależnie od oceny kosztów tych działań (wspominaliśmy o wzroście zadłużenia) to trzeba oddać, że w ciągu 7 lat "panowania" Donalda Tuska, Polska zanotowała największy skumulowany wzrost gospodarczy ze wszystkich krajów Unii Europejskiej. W latach 2007-2014 skumulowany PKB wyniósł 22,1 %.
3. Podniesienie wieku emerytalnego
Donaldowi Tuskowi bardzo często zarzucano, że podejmuje decyzje pod wpływem sondaży. Do takich na pewno nie należała decyzja o podniesieniu wieku emerytalnego. Mimo protestów "Solidarności", głównej partii opozycyjnej oraz sprzeciwie większości społeczeństwa premier przeforsował niepopularne rozwiązania, które wydłużyły do 67 lat i zrównały wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. Warto też przypomnieć, że to pierwszy rząd Donalda Tuska zajął się także problemem emerytur pomostowych. Niezależnie od ocen wprowadzonych zmian, były one podejmowane wbrew większości, a więc odważne.
4. Pieniądze z Unii
Na konto niewątpliwych sukcesów byłego premiera zaliczyć trzeba także wynegocjowany dla Polski nowy budżet unijny. Negocjacje w Brukseli przyniosły sukces w postaci 105,8 mld euro na lata 2014-2020. Polska jako jedyny kraj UE otrzymała więcej środków w porównaniu do poprzedniego rozdania.
5. Gra z mediami
Historia pokazuje, że szef rządu jest mistrzem wrzucania do dyskursu publicznego tematów zastępczych, które rozgrzewają media, ale przy okazji przysłaniają rzeczywiste problemy. Czy ktoś jeszcze pamięta jak media emocjonowały się przeprowadzką Donalda Tuska do Sejmu, który miał pilnować prac nad pakietem ustaw? Kolejne expose, ofensywy legislacyjne równie szybko jak dominowały publiczną dyskusję, tak szybko o nich zapominaliśmy. Do takich działań trzeba zaliczyć nawoływanie do kastracji pedofilów, wojnę z dopalaczami czy krucjatę przeciwko branży hazardowej. Jedną z najbardziej pamiętnych "wrzutek" premiera była wypowiedziana na Forum w Krynicy w 2008 roku, zapowiedź wejścia polski do strefy euro w 2011 roku.
Donald Tusk po latach swoich rządów ma wciąż zagorzałych zwolenników, ale także wielu przeciwników. Niezależnie od bilansu jego dokonań, były premier już należy do grona najwybitniejszych postaci wolnej Polski.
