Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Starsze Diesle i „benzyniaki” na celownikach polskich miast. Wkrótce nie wjadą do centrów

Starsze Diesle i „benzyniaki” na celownikach polskich miast. Wkrótce nie wjadą do centrów

Już od 2023 roku z centrów polskich miast mają zostać wyrzucone starsze diesle i auta benzynowe. Najbliższej wprowadzenia Strefy Czystego Transportu są Kraków i Warszawa. Spać spokojnie, przynajmniej na razie, mogą za to mieszkańcy Gdańska i Lublina.

Codziennie do Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Poznania wjeżdża od 200 tys. do nawet 500 tys. samochodów. Część z nich to auta stare, niespełniające coraz bardziej restrykcyjnych norm emisji spalin. Od tego roku gminy mają jednak możliwość ograniczania ruchu takich aut, czemu służyć mają Strefy Czystego Transportu. Spośród największych polskich miast, najdalej w pracach nad utworzeniem takiego obszaru posunęły się władze Krakowa.

Mieszkańcy mają głos

W najbliższy czwartek, 17 marca, w Krakowie rozpoczną się bowiem konsultacje społeczne dotyczące wprowadzenia Strefy Czystego Transportu. Mieszkańcy nie zdecydują jednak m.in. o rozmiarach strefy. Znajdzie się ona wewnątrz drugiej obwodnicy Krakowa. Mieszkańcy będą mogli wypowiedzieć się za to, jakich aut będzie miał dotyczyć zakaz wjazdu. Konsultacje potrwają do połowy maja. Radni nad uchwałą będą mieli pochylić się jeszcze przed wakacjami.

Ustawa umożliwiająca utworzenie strefy to jedno. Z drugiej strony o takim wymogu mówi również uchwała Sejmiku Małopolskiego i małopolski Program Ochrony Powietrza, według którego od 1 marca 2023 r. w obszar ograniczony drugą obwodnicą nie wjadą właściciele najstarszych samochodów spełniających jedynie normy Euro 1 i Euro 2, a więc aut wówczas co najmniej 26-letnich w przypadku silników benzynowych i co najmniej 23-letnich w przypadku diesli.

Krakowscy urzędnicy chcieliby, aby rok później (od 1 stycznia 2024 r.) do centrum mogły wjechać wyłącznie auta benzynowe spełniające normę Euro 3 oraz diesle spełniające normę Euro 4.

Wówczas zakaz wjazdu mógłby dotyczyć aut odpowiednio 15- i 20-letnich. W pierwszym przypadku zostałoby nim objęte nawet co trzecie auto. W drugim co piąte.

Zgodnie z planami krakowskiego magistratu, w połowie 2025 r. miałby wejść w życie zakaz wjazdu dla diesli niespełniających normy Euro 6, a od 1 stycznia 2030 r. po centrum Krakowa mogłyby jeździć jedynie samochody benzynowe spełniające normę Euro 5 i diesle (norma Euro 6d).

Alternatywa dla samochodów w centrum stolicy Małopolski miałyby być częściej kursujące autobusy i tramwaje. Komunikacja miejska miałaby być w stanie obsługiwać dodatkowe 80 tys. pasażerów. Miałoby to być możliwe także dzięki integracji komunikacji miejskiej z pociągami Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej.

Strefy Czystego Transportu – jak będą funkcjonować?

Wracając jednak do przepisów, znowelizowana ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych nie obliguje jednak samorządów do ustanawiania kategorycznych zakazów wjazdów najstarszych aut. Gminy mogą bowiem ustanawiać opłaty, po uiszczeniu których poruszanie się po strefach czystego transportu będzie możliwe dla wszystkich aut.

W przypadku opłaty jednorazowej maksymalna stawka wyniesie 2,5 zł za godzinę, z kolei miesięczny abonament nie będzie mógł być wyższy niż 500 zł, jednak nie będzie on zezwalał na poruszanie się po strefie bez przerwy. Będzie to możliwe jedynie od godz. 9 do 17.

Bez przeszkód po strefach czystego transportu będą mogły poruszać się auta napędzane prądem, wodorem i gazem. Auta z instalacją LPG będą traktowane na równi z samochodami spalinowymi. Z opłat lub zakazu wjazdu do strefy nie będą wyłączeni także jej mieszkańcy.

Co równie istotne, od momentu ustanowienia strefy czystego transportu, auta spalinowe będą mogły poruszać się po niej maksymalnie przez trzy lata. Po tym okresie będzie musiał zostać wprowadzony zakaz wjazdu jakichkolwiek aut spalinowych, ale także hybryd.

Warszawa – „nie” dla 11-letnich i starszych Diesli

Nad wprowadzeniem takiego rozwiązania pracuje także Warszawa, która ruszyła z kampanią informacyjną. W jej ramach mieszkańcy sami mogą zgłosić miejsce na mapie stolicy, w którym przydałaby się strefa bez najstarszych samochodów.

W prowadzonej kampanii informacyjnej władze Warszawy informują, że do strefy będą mogły wjechać jedynie samochody benzynowe wyprodukowane po 2006 r. (spełniające normę Euro 4) oraz diesle wyprodukowane po 2011 r. (norma Euro 5).

Uchwała w sprawie ustanowienia Strefy Czystego Transportu ma zostać podjęta jeszcze w tym roku.

Analizują, liczą i czekają na doprecyzowanie przepisów

Nieco dalej od wyprowadzenia z centrum najstarszych aut jest Wrocław. Władze stolicy Dolnego Śląska, zanim zapytają mieszkańców o zdanie, zamierzają sprawdzić, jakie zanieczyszczenie generuje ruch samochodowy.

– Planujemy przeprowadzić analizę emisji generowanych przez transport w oparciu o model emisji powstały na bazie pomiarów krakowskich i wykorzystywany teraz w Warszawie. Dla wzmocnienia obrazu w centrum chcemy przeprowadzić tzw. badania kanionowe na ciągu komunikacyjnym o największym natężeniu ruchu – tu rozważamy odcinek ul. Kazimierza Wielkiego, po to, że pokazać realny poziom emisji z aut w centrum – tłumaczy Patryk Załęczny z Wydziału Komunikacji wrocławskiego magistratu.

Jak jednak dodaje, choć znowelizowana ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych umożliwia samorządom ustanawianie Stref Czystego Transportu, wciąż brakuje przepisów wykonawczych.

– Brakuje przepisów, które określiłyby, jak należy prawidłowo wdrażać ustawę. Dopiero teraz rozpoczęła się dyskusja o wzorze naklejek, na podstawie których będzie można wjeżdżać do strefy, brakuje także informacji, kto mógłby egzekwować przepisy w tym zakresie oraz czy naklejki będą obowiązywały w całej Polsce, czy tylko w danym mieście – wymienia Załęczny.

Rozwiązaniem tych dylematów mogą być wytyczne szykowane w ramach Komitetu Samorządowego Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych, w którego pracach biorą udział także władze Wrocławia.

Lublin przeciwko autorytaryzmowi, Poznań z trzema wariantami

O potrzebie przeprowadzenia konsultacji społecznych mówią także władze Lublina, które jednak, przynajmniej na razie, zamiast na Strefę Czystego Transportu, stawiają m.in. na buspasy.

– Jako podstawową zasadę należy uznać konieczność wprowadzania stref dla mieszkańców i za ich zgodą. Autorytarne podejście do tego tematu jest nieuzasadnione – podkreśla Arkadiusz Niezgoda, zastępca dyrektora Wydziału Zarządzania Ruchem Drogowym i Mobilnością w lubelskim magistracie. – W przyszłości decyzję o wprowadzeniu Strefy lub Stref w Lublinie należy skonsultować przede wszystkim z zainteresowanymi mieszkańcami danego obszaru – dodaje.

Jeszcze długo przed nowelizacją ustawy, we wrześniu 2020 r. strategię rozwoju elektromobilności, która zakłada wprowadzenie Strefy Czystego Transportu, uchwalił Poznań. Jak przypomina Joanna Żabierek, rzecznik prasowy poznańskiego magistratu, w strategii opisane zostały trzy warianty obszaru, w którym miałby zostać wprowadzony zakaz wjazdu dla najstarszych i najbardziej kopcących samochodów.

Najbardziej liberalna propozycja zakłada wprowadzenie strefy obejmującej część Śródmieścia oraz Stary Rynek. Według kolejnej strefa miałaby być jednoznaczna z powierzchnią Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania. Wybór najbardziej restrykcyjnej propozycji zamknąłby Strefę Czystego Transportu wewnątrz Strefy Płatnego Parkowania powiększonej o fragmenty osiedli Wilda i Św. Łazarz.

To jednak melodia przyszłości. Kiedy jednak ruszą konsultacje społeczne w tej sprawie, nie wiadomo.

Spokojnie, przynajmniej jak na razie, mogą za to spać właściciele najstarszych Diesli i aut benzynowych w Gdańsku. Jak informuje Joanna Bieganowska z referatu prasowego tamtejszego urzędu miasta, nie podjęto jeszcze żadnych kroków do ustanowienia Strefy Czystego Transportu, czy choćby uruchomienia społecznych konsultacji w tej sprawie.

Tematy
Komentarze
Starsze Diesle i „benzyniaki” na celownikach polskich miast. Wkrótce nie wjadą do centrów
Marcin Kaźmierczak
Podziel się