Mimo kilku przymiarek do zmiany przepisów zimowe opony nadal nie są obowiązkowe dla polskich kierowców. Sprawdzamy, jak jest w innych krajach Europy.
Tegoroczna zima dość mocno zaznaczyła swoje przybycie. Mimo tego doniesienia z dróg sugerują, że nie wszyscy rodzimi kierowcy zaopatrzyli się w zimowe ogumienie o odpowiedniej jakości. Taka sytuacja powtarza się co roku. Można zadawać sobie pytanie, czy liberalne podejście polskiego ustawodawcy stanowi ewenement w Europie.
Na to pytanie postanowili odpowiedzieć eksperci największej w Polsce multiagencji ubezpieczeniowej Unilink. Przy okazji warto przypomnieć pewne ubezpieczeniowe aspekty związane z używaniem opon zimowych oraz polisą autocasco i OC.
Zobacz także
Najpierw sprawdźmy jednak, jak kwestia ewentualnego obowiązku używania opon zimowych została uregulowana w innych państwach Starego Kontynentu.
Niektóre kraje wprowadziły bezwzględny obowiązek dla kierowcy
Na podstawie informacji prezentowanych przez European Consumer Centre (ECC) France można stwierdzić, że polityka poszczególnych państw Europy dotycząca opon zimowych jest zróżnicowana. Możemy wyróżnić następujące rodzaje regulacji, które dotyczą kierowców aut:
- brak obowiązku zakładania opon zimowych (przykład: Polska);
- wprowadzenie obowiązku posiadania „zimówek” tylko tam, gdzie informuje o tym znak drogowy (przykład: Francja);
- zobowiązanie kierowców do używania zimowego ogumienia w trudnych warunkach bez wskazania konkretnego przedziału czasowego (przykład: Niemcy);
- wprowadzenie obowiązku posiadania opon zimowych w konkretnym przedziale czasowym, jeśli warunki drogowe są trudne (przykład: Czechy);
- zastosowanie bezwzględnego obowiązku zakładania opon zimowych w określonym przedziale czasowym (przykład: Szwecja).
Poniższe zestawienie prezentuje więcej informacji na temat polityki poszczególnych krajów dotyczącej zimowego ogumienia. Warto pamiętać, że mówimy o wymaganiach dla kierowców samochodów osobowych. „Szczególne przepisy mogą obejmować motocyklistów i na przykład osoby zamierzające używać łańcuchów śniegowych lub opon z kolcami” - zwraca uwagę Andrzej Prajsnar, ekspert multiagencji ubezpieczeniowej Unilink.
|
Zasady obowiązkowego używania opon zimowych przez kierowców samochodów osobowych w krajach Europy |
|
|---|---|
|
Nazwa kraju |
Informacje o obowiązku używania opon zimowych |
|
Austria |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 1 listopada oraz 15 kwietnia, jeśli wymagają tego warunki pogodowe. |
|
Bułgaria |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 15 listopada oraz 1 marca. |
|
Czechy |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 1 listopada oraz 31 marca, jeśli wymagają tego warunki pogodowe. |
|
Chorwacja |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 15 listopada oraz 15 kwietnia. |
|
Estonia |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 1 grudnia oraz 1 marca. |
|
Finlandia |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 1 listopada oraz 31 marca, jeśli wymagają tego warunki pogodowe. |
|
Francja, Włochy, Hiszpania |
Opony zimowe są wymagane, jeśli informuje o tym znak drogowy. |
|
Litwa |
Opony zimowe lub całoroczne są obowiązkowe pomiędzy 10 listopada oraz 1 kwietnia |
|
Łotwa |
Opony zimowe lub całoroczne są obowiązkowe pomiędzy 1 grudnia oraz 1 marca. |
|
Islandia, Niemcy, Luksemburg, Norwegia, Rumunia, Słowacja |
Opony zimowe są obowiązkowe, jeśli wymagają tego warunki pogodowe. |
|
Słowenia |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 15 listopada oraz 15 marca. |
|
Szwecja |
Opony zimowe są obowiązkowe pomiędzy 1 grudnia oraz 31 marca. |
|
Źródło: opracowanie własne Unilink na podstawie danych European Consumer Centre (ECC) France |
|
Które kraje nie wymagają „zimówek”?
W powyższym zestawieniu oprócz Polski nie znajdziemy kilku innych krajów Europy. Mowa o następujących państwach, które w swoim ustawodawstwie nie przewidziały obowiązku używania opon zimowych przez kierowców aut:
- Belgia (opony zimowe są zalecane w trudnych warunkach);
- Cypr;
- Dania (opony zimowe są zalecane w trudnych warunkach);
- Grecja;
- Holandia;
- Irlandia;
- Malta;
- Portugalia;
- Węgry;
- Wielka Brytania (opony zimowe są zalecane w trudnych warunkach).
Warto zwrócić uwagę, że w powyższej grupie państw raczej nie znajdziemy takich, które cechują się klimatem zbliżonym do polskiego. „Dla Polaków lepszym punktem odniesienia wydają się regulacje obowiązujące na przykład na terenie Czech, Słowacji oraz Niemiec” – uważa Andrzej Prajsnar.
Zimowe ogumienie miało stać się obowiązkiem już 10 lat temu
Wcześniej wspomnieliśmy, że kwestia ewentualnego obowiązku używania opon zimowych była już wielokrotnie dyskutowana w Polsce. Pojawiały się nawet konkretne propozycje ustawodawcze. Nad jedną z nich w 2013 r. pracował Parlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Proponowany przez posłów projekt zmiany przepisów zakładał obowiązek używania „zimówek” od 1 listopada do 31 marca. Lekceważenie nowego prawa miało być karane mandatem wynoszącym do 500 zł. Poselskie propozycje przewidywały również odholowanie samochodu z nieprawidłowym ogumieniem na policyjny parking. Ówczesne Ministerstwo Transportu było jednak sceptyczne wobec propozycji wprowadzenia obowiązku związanego z oponami zimowymi. W 2020 r. minister infrastruktury też wyraził negatywną opinię co do ustawowych uregulowań (zobacz pismo o sygnaturze: DTD-2.054.2.2020). „Podobnie jak siedem lat wcześniej argumentem były badania wskazujące, że większość rodzimych kierowców (od 60% do 90%) jednak zmienia opony przed zimą” - wyjaśnia, Maciej Łoboz, ekspert multiagencji ubezpieczeniowej Unilink.
Warto też pamiętać, że pewna grupa rodzimych kierowców używa opon całorocznych. Niedawne badanie Continental oraz InsightOut Lab wskazuje, że takie ogumienie wybiera co czwarty polski kierowca. Częściej są to mieszkańcy największych miast liczących sobie ponad 500 000 mieszkańców. W przypadku tych ośrodków miejskich udział właścicieli aut korzystających z wielosezonowego ogumienia wynosi około 40%. „Można przypuszczać, że mówimy o osobach, które często poruszają się w obrębie swojej metropolii i rzadko podróżują mniej uczęszczanymi trasami (np. na wsi)” - sądzi Andrzej Prajsnar.
Stosowanie się do przepisów ma znaczenie dla ubezpieczyciela
Jeżeli chodzi o temat opon zimowych, to nie można pominąć aspektów typowo ubezpieczeniowych. Są one ważniejsze w przypadku polis autocasco. Przypomnijmy, że ubezpieczyciel świadczący ochronę z tytułu obowiązkowego OC nie może uzależniać swojej odpowiedzialności od tego, czy sprawca wypadku posiadał zimowe ogumienie. „W orzecznictwie sądów trudno również znaleźć przykłady spraw, w których ubezpieczyciel próbowałby ograniczyć swoją odpowiedzialność z tytułu OC wskazując na brak opon zimowych jako przesłankę przyczynienia się poszkodowanego do szkody (zobacz: artykuł 362 kodeksu cywilnego)” - dodaje Andrzej Prajsnar.
W przypadku polis autocasco i szkód, które miały miejsce na terenie Polski, możliwość powoływania się przez ubezpieczycieli na rażące niedbalstwo kierowcy (jako przesłankę do braku odpowiedzialności) ogranicza brak obowiązku używania opon zimowych. Poza tym zawsze konieczne jest wykazanie, że rodzaj ogumienia miał wpływ na powstanie szkody. Potwierdza to pozytywny dla kierowcy Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2010 r. - sygnatura akt III Ca 1480/09. „Jeśli jednak szkoda będzie miała miejsce na terenie kraju, gdzie kierowca był zobowiązany do używania „zimówek”, to ocena sytuacji przez sąd może wyglądać nieco inaczej. Nie warto więc lekceważyć zagranicznych przepisów, nawet jeśli mamy autocasco” - ostrzega Andrzej Prajsnar.
Wątpliwości nie ulega fakt, że każda osoba zamierzająca nabyć polisę autocasco, powinna sprawdzić wyłączenia ochrony. Ubezpieczyciele oferujący AC posiadają bowiem dość dużą swobodę w zakresie kształtowania umowy. „Całkiem spora grupa osób ma problemy z analizą ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) dotyczących polis autocasco i wyborem odpowiedniej ochrony. W takiej sytuacji, na pewno może pomóc dobry agent ubezpieczeniowy, który wyjaśni niuanse pomiędzy ofertami różnych ubezpieczycieli” - podsumowuje Maciej Łoboz, ekspert multiagencji ubezpieczeniowej Unilink.
