Zachodni politycy i dyplomaci bardzo ostro krytykują szefa dyplomacji UE Josepa Borrella za jego zachowanie podczas ubiegłotygodniowej wizyty w Moskwie. Niektórzy uważają, że Hiszpan powinien podać się do dymisji.
"To po prostu przerażające" - napisał na Twitterze Guy Verhofstadt, europoseł i były premier Belgii, który zaatakował Borrella za nieprzygotowanie się do wizyty. "Rosja nie tylko robi z UE głupka, ale my na to pozwalamy. Borrell nie powinien był jechać do Moskwy bez komunikatu o sile UE wspartego mandatem sankcyjnym".
Była minister obrony Litwy, a obecnie europosłanka Rita Juknevicziene potępiła ogólny wydźwięk przesłania wizyty wysokiego przedstawiciela UE, jakoby Bruksela i Moskwa mogły współpracować pomimo nieporozumień. "Borrell musi pomyśleć o rezygnacji" - napisała na Twitterze.
Dyplomaci USA nie krytykowali publicznie Hiszpana, ale w rozmowach, na które powołuje się radio Voice of America (VOA) przyznawali, że mieli poważne obawy przed wyjazdem Borrella do Moskwy, iż Kreml wciągnie go w pułapkę. Co też się stało.
"Borrell zhańbił się swoją niezdarną wizytą w Moskwie" - napisał na Twitterze były brytyjski dyplomata David Clark. "UE mówi o osiągnięciu +strategicznej autonomii+, ale najpierw musi osiągnąć strategiczną dojrzałość" - dodał.
KE broni Borrella po jego wizycie w Moskwie
"Przewodnicząca Komisji oczywiście w pełni popiera wysokiego przedstawiciela (ds. zagranicznych - Borrella) w kwestii jego wizyty do Moskwy. (Była) to bardzo delikatna wizyta. Na pewno widzieliśmy jej efekt" - powiedział rzecznik KE Eric Mamer, informując jednocześnie, że kolegium komisarzy UE zajmie się tą sprawą na wtorkowym posiedzeniu.
Rzecznik KE ds. zagranicznych Peter Stano, pytany w poniedziałek, dlaczego wysoki przedstawiciel Unii nie reagował na szereg afrontów ze strony ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa na wspólnej konferencji prasowej, odparł: "Ponieważ był bardzo stanowczy podczas negocjacji z panem Ławrowem" za zamkniętymi drzwiami. Stano przekonywał, że cel wizyty Borrella w Moskwie został osiągnięty, ponieważ Hiszpan wyraził zdecydowane stanowisko UE ws. uwięzienia antykremlowskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego.
Dopytywany o ewentualne rozszerzenie restrykcji UE wobec Moskwy, zastrzegł, że "sankcje nie są celem polityki Unii Europejskiej". Przypomniał jednocześnie, że decyzję o nałożeniu sankcji podejmują kraje członkowskie.
Mamer zapewniał, że KE doskonale zdaje sobie sprawę z międzynarodowego środowiska, w którym się znajduje i dostosowuje do tego swoje działania. "Nie ma w tym naiwności. Ale zawsze zachowujemy ten rodzaj uprzejmości, której oczekuje się w międzynarodowej dyplomacji. Może taki jest europejski sposób życia: oddzielanie formy od treści. Myślę, że sygnał wysłany pod adresem Rosji ze strony Unii Europejskiej był bardzo jasny. Co do formy, to jesteśmy uprzejmymi ludźmi i tacy pozostaniemy" - mówił rzecznik.
Przed wspólną piątkową konferencją prasową Borrella i szefa rosyjskiej dyplomacji Siergieja Ławrowa, były hiszpański minister spraw zagranicznych, ostrzegł rosyjskich gospodarzy, że uwięzienie opozycjonisty Aleksieja Nawalnego sprowadziło stosunki UE-Rosja do bardzo "niskiego poziomu".
Chwilę później sam jednak podważył ten przekaz, stwierdzając, że żadne państwo członkowskie UE nie zaproponowało na razie dodatkowych sankcji wobec Rosji, co nie było do końca zgodne z prawdą.
Ławrow wykorzystał konferencję prasową, by w obecności Borrella oskarżyć Zachód o kłamstwa w sprawie próby otrucia Nawalnego, określić UE, jako "niewiarygodnego partnera" i zaatakować Stany Zjednoczone. Szef dyplomacji UE w milczeniu przysłuchiwał się insynuacjom rosyjskiego ministra.
Na chwilę przed konferencją prasową przedstawiciele Kremla ogłosili decyzję o wydaleniu trzech dyplomatów państw unijnych - Niemiec, Polski i Szwecji - za rzekomy udział w niesankcjonowanych wiecach poparcia dla Nawalnego 23 stycznia. Zachodni dyplomaci nie mają wątpliwości, że miało to na celu dodatkowe upokorzenie Borrella i UE, którą Hiszpan reprezentuje.
Z Brukseli Artur Ciechanowicz
