Obniżający się poziom Morza Kaspijskiego zwiększa koszty transportu Korytarzem Środkowym, łączącym Chiny z Europą przez Kazachstan, Azerbejdżan, Gruzję i Turcję - informuje w swej analizie portal Times of Central Asia (TCA).
Coraz niższy poziom wody w największym jeziorze świata, jakim jest Morze Kaspijskie, zmusza firmy transportowe do ograniczania ładowności statków, a państwa regionu wydają dziesiątki milionów dolarów na pogłębianie portów i modernizację nabrzeży.
Korytarz Środkowy, oficjalnie Transkaspijska Międzynarodowa Trasa Transportowa (TITR), jest multimodalnym szlakiem, którym towary z Chin jadą koleją przez Kazachstan, następnie są przeładowywane na statki w portach Kazachstanu, dalej są przeprawiane przez Morze Kaspijskie do Azerbejdżanu i ponownie trafiają na tory kolejowe.
Trasa, która zyskała na znaczeniu po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r., pozwala omijać Rosję. Według TCA przewozy TITR wzrosły z niespełna 1 mln ton na początku dekady do ponad 4,5 mln ton w 2024 r., a do 2028 r. Kazachstan chce zwiększyć przepustowość Korytarza Środkowego do 10 mln ton rocznie.
Z uwagi na fakt, że poziom wód Morza Kaspijskiego w ciągu ostatnich pięciu lat obniżył się o ponad pół metra, a w północno-wschodniej części akwenu linia brzegowa cofnęła się o ok. 56 km, o wiele płytsze stały się tory wodne. Cytowany przez TCA Alakbar Azizli, dyrektor z Azerbaijan Caspian Shipping Company (ASCO), powiedział we wtorek, że jeden z promów tej firmy może obecnie zabrać z Kazachstanu jedynie 80 proc. pełnego ładunku. Podobne ograniczenia dotyczą innych statków. Oznacza to konieczność wykonywania większej liczby rejsów i wzrost kosztów paliwa, utrzymania załóg oraz obsługi portowej.
Kazachstan prowadzi w związku z tym intensywne prace hydrotechniczne. W porcie Kuryk pogłębianie portu w celu osiągnięcia większych możliwości eksploatacyjnych kosztowało jak dotąd ok 57 mln dolarów. W Aktau również trwa pogłębianie oraz przebudowa nabrzeża, na co przeznaczono łącznie ok. 100 mln USD. Po zakończeniu prac w Aktau port ma przyjmować statki o zanurzeniu 6-7 metrów i umożliwiać ich pełne załadowanie. Pogłębianie planowane jest również w mniej eksploatowanym porcie Bautino.
Dalszy spadek poziomu wody może oznaczać kolejne pogłębianie, przebudowę nabrzeży, a w bardziej pesymistycznym scenariuszu także konieczność budowy nowych portów lub przeniesienia części infrastruktury. TCA ocenia, że zjawisko stanowi długoterminowe zagrożenie dla konkurencyjności Korytarza Środkowego. (PAP)
bds/ ap/
