NBP uważa, że skala oszustw finansowych w zestawieniu z liczbą i wartością transakcji jest niewielka. Kwota 323 mln zł skradzionych pieniędzy w półroczu robi jednak duże wrażenie.
W pierwszym półroczu 2024 r. przestępcy finansowi ukradli klientom polskich banków 323 mln zł. Gros tej kwoty przypada na wyłudzenia dokonane za pomocą przelewów. Banki odnotowały 30,7 tys. takich operacji. Można założyć, że mniej więcej taka jest też liczba oszukanych osób.
Co ważne, NBP, który od lat publikuje statystyki oszukańczych transakcji, po raz pierwszy w tym roku podał liczbę przypadków wyłudzeń, do których doszło w wyniku poddania ofiary manipulacyjnym zabiegom socjotechnicznym. Arsenał takich środków jest szeroki — od telefonu od rzekomego pracownika banku informującego o ataku hakerskim na rachunek bankowy ofiary (co rzekomo wymaga przelania pieniędzy na inne konto) po złożone operacje rozłożone w czasie polegające na wciągnięciu upatrzonej osoby w relację uczuciową w celu wyłudzenia pieniędzy.
Warto dodać, że władze Singapuru chcą dać bankom uprawnienia do wstrzymywania przelewów/transakcji w sytuacji, gdy istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo, że są one zlecane przez osoby zmanipulowane przez przestępców.
W pierwszym półroczu banki zaraportowały do NBP 20 182 przypadki transakcji zrealizowanych przez klientów omamionych przez oszustów. Łączne straty, jakie poniosły ofiary tych ataków, wyniosły 177 mln zł.
Oszukańczych transakcji kartowych w minionym półroczu było 193,4 tys., ale urobek przestępców był stosunkowo niewielki — 48,9 mln zł. Większość stanowiły płatności online — 89,6 proc. wszystkich oszustw, a wartościowo jeszcze więcej — 92 proc.
Podsumowując dane o oszustwach, NBP stwierdza, że ich skala „była nadal niewielka. Liczba i wartość transakcji oszukańczych stanowiły, odpowiednio, 0,003 proc. liczby i 0,0009 proc. wartości wszystkich operacji realizowanych kartami płatniczymi i poleceniami przelewu”.
Czy rzeczywiście? Jeśli obecny trend się utrzyma, wartość scamów finansowych grubo przekroczy 0,5 mld zł w całym roku.
Dla porównania — w Singapurze roczne straty z tytułu działania scamerów przekraczają 700 mln dolarów singapurskich. Miejscowe władze i regulator od dwóch lat biją na alarm, że oszustwa stanowią istotny i rosnący problem. Brytyjczycy tracą rocznie 1 mld funtów, co relatywnie — uwzględniając różnice w zarobkach — stanowi mniej niż w Polsce. Temat scamów jest przedmiotem społecznej dyskusji na Wyspach z istotnym i aktywnym zaangażowaniem regulatorów i rządu.
