Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen rozpoczęła w niedzielę dwudniową wizytę na Grenlandii. Rozmowy będą dotyczyć m.in. bezpieczeństwa Arktyki i zacieśnienia współpracy UE z wyspą; w poniedziałek strony podpiszą odnowioną Wspólną Deklarację UE–Grenlandia.
Von der Leyen spotka się w Nuuk z premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem, premier Danii Mette Frederiksen oraz z szefem rządu Wysp Owczych Beinirem Johannesenem.
Jak przekazały służby prasowe KE, wizyta ma podkreślić zaangażowanie Europy na rzecz Arktyki, w tym bezpieczeństwa tego regionu. Rozmowy mają dotyczyć najważniejszych wyzwań i możliwości stojących przed Grenlandią i całym regionem Arktyki, a także konkretnych inicjatyw służących dalszemu zacieśnianiu współpracy.
W niedzielę von der Leyen wraz z Nielsenem i Frederiksen ma udać się łodzią w kierunku grenlandzkiego lądolodu. W poniedziałek przywódcy uruchomią rozszerzony projekt łączności satelitarnej dla Grenlandii w obiektach grenlandzkiego operatora telekomunikacyjnego Tusass. Podpiszą również odnowioną wspólną deklarację UE, rządu Grenlandii – Naalakkersuisut – oraz rządu Danii, która określi kierunki dalszej współpracy między Unią a wyspą.
Przewodniczącej KE podczas wizyty towarzyszą komisarz UE ds. partnerstw międzynarodowych Jozef Sikela oraz specjalny doradca ds. stosunków UE z Arktyką, były premier Finlandii Jyrki Katainen.
Unia dokonuje obecnie przeglądu swojej polityki wobec Arktyki, aby dostosować ją do zmian zachodzących w regionie i przygotować się na przyszłe wyzwania. Von der Leyen już wcześniej zapowiedziała też, że KE zamierza dwukrotnie zwiększyć środki dla Grenlandii w nowym wieloletnim budżecie UE na lata 2028–34. Łączna wartość unijnego wsparcia dla Grenlandii ma wynieść ponad 500 mln euro.
Podróż von der Leyen odbywa się w czasie rosnącego zainteresowania Grenlandią ze strony Stanów Zjednoczonych. Prezydent USA Donald Trump wielokrotnie kwestionował zwierzchnictwo Danii nad Grenlandią, autonomicznym terytorium Królestwa Danii, i mówił o chęci przejęcia kontroli nad wyspą.
Do najpoważniejszej eskalacji sporu doszło w styczniu br., kiedy Trump ogłosił nałożenie dodatkowych ceł na osiem państw europejskich, które poparły Kopenhagę. Po kilku dniach amerykański prezydent wycofał się z groźby wprowadzenia nowych taryf. Trump ponowił roszczenia wobec Grenlandii w lipcu, kiedy przed szczytem NATO w Turcji powiedział, że Grenlandia powinna być kontrolowana przez Stany Zjednoczone, a nie Danię.
Grenlandia jest autonomicznym terytorium wchodzącym w skład Królestwa Danii. Nie należy do UE, ale jest z nią stowarzyszona jako kraj i terytorium zamorskie.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ rtt/
