Była kanclerz sprawiedliwości Ulle Madise została w poniedziałek zaprzysiężona w parlamencie na nową prezydent Estonii. Zastąpiła na tym stanowisku Alara Karisa, który nie zdecydował się ubiegać o drugą kadencję po pięciu latach sprawowania urzędu.
- Dobrzy ludzie! Mówi się, że jeśli chcesz pokoju, to przygotuj się na... dalej wiecie. Pokój musi być utrzymany. Każdy może się do tego przyczynić. (...) Świat wokół nas jest nieprzewidywalny i niebezpieczny - mówiła Madise w swoim pierwszym wystąpieniu przed Zgromadzeniem Państwowym (Riigikogu) jako przywódczyni Estonii.
- Ukrainę należy teraz wesprzeć na wszelkie możliwe sposoby, aby agresywna wojna się zakończyła i nastał trwały, sprawiedliwy pokój, zbrodniarze wojenni mogli zostać ukarani, a agresorzy - zapłacili za szkody - oświadczyła. Trzeba przekonująco pokazać całemu światu - kontynuowała - że „prawo międzynarodowe, oparty na zasadach porządek świata i ochrona praw człowieka są korzystne dla większości krajów i wszystkich ludzi”.
Zwróciła jednocześnie uwagę, że „w powietrzu unosi się zbyt wiele strachu przed wojną”, a kryją się za tym - jak podkreśliła - „polityka i biznes”. Przyznała, że obawy te są zrozumiałe, ale - w jej ocenie - merytoryczne dyskusje na temat bezpieczeństwa, prowadzone na podstawie faktów, przynoszą o wiele większy spokój ducha.
Madise wyraziła przekonanie, że bezpieczeństwo Estonii jest „starannie budowane”. - Przyczyniają się do tego: system obrony narodowej, siły zbrojne, obrona terytorialna, a także zaangażowani sąsiedzi z krajów bałtyckich i nordyckich, Polska. Wszyscy nasi sojusznicy w Europie i NATO - wymieniała. - To jest nasze bezpieczeństwo. To nie jest mało, choć wiele jest do zrobienia - dodała.
Pochodząca z Tartu 51-letnia Ulle Madise uznawana jest w Estonii za wybitnego badacza i praktyka prawa. Od 2015 r. pełniła funkcję kanclerza sprawiedliwości, konstytucyjnego organu zbliżonego pod względem kompetencji do rzecznika praw obywatelskich. Pod koniec 2021 r. została ponownie wybrana na to stanowisko na drugą kadencję. W czasie kariery w administracji państwowej sprawowała też różne funkcje w ministerstwie sprawiedliwości czy w izbie kontroli. Była również m.in. doradczynią Komisji Konstytucyjnej parlamentu. W latach 2009-15 doradzała ówczesnemu prezydentowi Estonii Toomasowi Hendrikowi Ilvesowi. Jej mężem jest Lauri Madise, sędzia Sądu UE - części Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu.
W Estonii prezydent nie jest wybierany w powszechnym głosowaniu przez obywateli, ale przez parlament w głosowaniu tajnym. W wyborach, które odbyły się na początku września, Madise zdobyła 71 głosów poparcia w 101-osobowym zgromadzeniu. Była jedyną oficjalną kandydatką i uzyskała szerokie poparcie posłów. Głosowanie za wyborem Madise zadeklarowały wcześniej cztery z sześciu partii zasiadających w parlamencie - dwie rządowe: Partia Reform (RE) premiera Kristena Michala oraz liberalna Eesti 200, a także socjaldemokraci (będący do niedawna w koalicji rządowej) i konserwatywna Ojczyzna (Isamaa).
Madise została siódmym prezydentem Estonii i drugą kobietą na stanowisku głowy państwa w historii kraju. (PAP)
pmo/ rtt/
