Minister rolnictwa Stefan Krajewski ogłosił w środę w Brukseli, że UE ma powrócić do bardziej restrykcyjnego zapisu dotyczącego klauzuli ochronnej do umowy z Mercosurem. Według niego ostatecznie mechanizm będzie uruchamiany, gdy ceny produktów wrażliwych w Unii spadną o 5 proc., a nie o 8 proc.
Krajewski wziął udział w naradzie ministrów rolnictwa z państw członkowskich UE z unijnymi komisarzami. Rozmowa dotyczyła m.in. porozumienia handlowego z blokiem krajów Ameryki Południowej, Mercosur.
Jak powiedział minister dziennikarzom, sprzeciw wobec umowy podtrzymują Polska i Francja, natomiast nadal nie jest jasne stanowisko Włoch.
Przyszłość umowy może rozstrzygnąć się już w piątek na posiedzeniu ambasadorów unijnych państw. Krajewski zaznaczył, że nie ma jednak pewności, czy decyzja w ogóle zapadnie, bo może zostać znowu przesunięta.
– Nie ma takich stałych i pewnych stanowisk poszczególnych krajów. Część krajów członkowskich waha się, mówi o tym, że będzie jednak wstrzymywać się od głosu – podkreślił minister.
Wiceminister rolnictwa Adam Nowak dodał, że na „nie” są również Węgry, dlatego kluczowe pozostaje stanowisko Włoch – wraz z nimi, a także z Polską i Francją, udałoby się skutecznie zablokować przyjęcie porozumienia handlowego z Mercosurem. Mniejszość blokującą stanowią co najmniej cztery państwa członkowskie reprezentujące co najmniej 35 proc. ludności UE.
– Chcielibyśmy zablokować tę umowę, takie jest stanowisko polskiego rządu od początku, ale widząc problem ze zbudowaniem mniejszości blokującej (wśród państw członkowskich UE – PAP), musimy wypracować jak najlepsze zabezpieczenia rolników na przyszłość i to się w tej chwili dzieje – podkreślił szef resortu rolnictwa.
Krajewski przekazał, że powróci 5-procentowy próg dotyczący tzw. hamulca bezpieczeństwa. Chodzi o procedurę mającą chronić rodzimych producentów rolnych, która może prowadzić do zniesienia korzyści handlowych dla importu z krajów Mercosuru produktów takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier czy etanol.
Komisja Europejska będzie musiała uruchomić taką procedurę, jeśli ceny danego produktu wrażliwego spadną na unijnym rynku.
Minister przypomniał, że próg ten na początku wynosił 10 proc., potem Parlament Europejski zmniejszył go do 5 proc., a potem zwiększony został do 8 proc. – Informacje, które mamy, wskazują, że będzie to 5 proc. – powiedział Krajewski.
– Mamy nadzieję, że te wszystkie poprawki, które zostały wniesione w Parlamencie Europejskim, ta duża praca, którą wykonali europosłowie Krzysztof Hetman (PSL) i Dariusz Joński (KO), nie pójdą na marne i te zmiany znajdą się w tych wszystkich klauzulach ochronnych – dodał minister.
W środę ministrowie omawiali także przyszłość wspólnej polityki rolnej w kontekście propozycji szefowej KE.
Ursula von der Leyen, która jest za jak najszybszym sfinalizowaniem umowy z Mercosurem, we wtorek zaproponowała, by w nowej perspektywie finansowej od 2028 r. rolnicy mieli przyspieszony dostęp do 45 mld euro z unijnej kasy. Szefowa KE chce też, by 10 proc. środków z planów krajowych i regionalnych w przyszłej perspektywie trafiało na wspieranie inwestycji w obszarach wiejskich.
Krajewski z zadowoleniem przyjął propozycję von der Leyen, ale dla Polski to nadal za mało. – Oczywiście dobrze, że te środki mogą pojawić się wcześniej, ale my chcemy wyodrębnienia tych środków i niełączenia ich z chociażby funduszem spójności czy konkurencyjności – podkreślił.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ ap/ mhr/
