Departament Stanu USA odwołał zapowiedzianą na poniedziałek wizytę na Mauritiusie swoich negocjatorów, którzy mieli omówić przyszłość bazy wojskowej w Diego Garcia na Wyspach Czagos. Prezydent Donald Trump w obliczu napięć z Iranem po raz kolejny zmienił zdanie i uznał, że archipelag jednak nie powinien zostać przekazany Mauritiusowi.
Z tego samego powodu brytyjska Izba Lordów również po raz kolejny odwołała planowaną na poniedziałek debatę nad projektem ustawy o przekazaniu tych wysp władzom w Port Louis.
- Możemy potwierdzić przełożenie wizyty na Mauritiusie – powiedział w poniedziałek urzędnik Departamentu Stanu w rozmowie z „The Africa Report”.
Na Mauritiusie Stany Zjednoczone i Wielka Brytania miały rozmawiać o wspólnej amerykańsko-brytyjskiej bazie wojskowej na Diego Garcia w kontekście przekazania Mauritiusowi całego archipelagu Czagos, na co jeszcze kilka dni wcześniej zgodził się Trump po tym, jak w styczniu uznał, że to jednak „głupi pomysł”, oddający wyspy Chinom i Rosji. Nie była to pierwsza zmiana opinii amerykańskiego przywódcy, który w kwietniu 2025 r. podpisał przekazanie przez Londyn tych wysp władzom w Port Louis, nazywając to wielką sprawą.
Ostatnia decyzja prezydenta USA w tej sprawie nastąpiła po doniesieniach, że premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer niechętnie godzi się na to, by Stany Zjednoczone mogły wykorzystywać bazę na Diego Garcia do bombardowania Iranu.
Chaos wokół tych wysp dodatkowo spotęgowało przybycie w ubiegły wtorek czterech osób na Ile du Coin, jedną z wysp spornego archipelagu, które tłumaczyły, że niegdyś zostały z niej wysiedlone, a teraz wracają do ojczyzny, gdzie zamierzają założyć stałe osiedle. Wspiera ich rząd Czagos, który niedawno powołali na uchodźctwie. Na czele tego gabinetu stoi premier Misley Mandarin.
Na przekazanie Czagos Mauritiusowi nie godzą się obecnie nie tylko Stany Zjednoczone, ale i władze Malediwów powołujące się na bliskość geograficzną, ciągłość kulturową oraz zapiski i inskrypcje dowodzące żywych związków z archipelagiem w czasach, gdy po Mauritiusie biegały jedynie ptaki dodo.
Zgodnie z nieratyfikowaną wciąż umową między Wielką Brytania a Mauritiusem Londyn rezygnuje z trwającej od 1814 r. kontroli nad archipelagiem Czagos, jednocześnie płacąc za 99-letnią dzierżawę bazy wojskowej na Diego Garcia.
Już raz, w 1965 roku, Wielka Brytania zapłaciła będącemu w przededniu uzyskania niepodległości Mauritiusowi 3 mln funtów za odłączenie od niego archipelagu, ale po latach władze w Port Louis uznały, że ich poprzednicy działali pod presją i uznając umowę za nieważną, wszczęły przed międzynarodowymi trybunałami wieloletni spór z Londynem. (PAP)
tebe/ zm/
