Choć kryptowaluty pozwalają na całodobowy i tani transfer kwot, mają istotne ryzyka, a inwestorzy mogą paść ofiarą oszustów - ocenił dla PAP dr Grzegorz Sobiecki z SGH. Jego zdaniem nie powinno się jednak kryptowalut demonizować.
Jak zauważył dr Grzegorz Sobiecki ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, kryptowaluty, w prostej definicji, to nieoficjalny, czyli nieemitowany przez bank centralny „pieniądz”.
„Kryptowaluty można porównać do środków trzymanych na rachunkach bankowych: każdy bank zapisuje w swoim »zeszycie«, kto ile posiada na jakim rachunku. Środki pieniężne są zatem liczbami w takim zeszycie. Kryptowaluty także są liczbami w »zeszycie« umieszczonym w wielu kopiach na wielu komputerach w internecie” - wyjaśnił. Jak dodał, tego „zeszytu” nikt nie może oszukać, zmienić, ani wymazać, a aby posiadać kryptowaluty można je kupić albo „wykopać” (lub „walidować”) jako nagrodę za udostępnienie komputera do współtworzenia sieci (czyli utrzymania kopii zeszytu, potwierdzenia i zapisywania w nim nowych informacji).
Dr Sobiecki z SGH o blaskach i cieniach rynku kryptowalut
Sobiecki wyjaśnił, że ten „zeszyt” jest otwarty dla każdego, więc każdy może zobaczyć, jakie kwoty są pod poszczególnymi adresami portfeli kryptowalut oraz kto komu i ile wysłał. Nie sprawdzi się jednak wprost, kto jest właścicielem adresu – jeśli taka informacja nie jest publicznie przez właściciela udostępniona.
Nie można dodać sobie kryptowaluty samemu - nowe jednostki powstają według zasad zapisanych w kodzie komputerowym. Możemy wysyłać je bezpośrednio do kogoś na drugim końcu świata, nawet w kilka sekund, do tego bardzo tanio - dodał ekspert.
Sobiecki zastrzegł, że problemy związane z kryptowalutami generują różnorakie ryzyka. Wskazał m.in., że wytworzenie własnej kryptowaluty (tokena) za pomocą specjalnego programu (inteligentnego kontraktu), uruchamianego przez sieć utrzymującą „zeszyt”, jest łatwe i tanie, dlatego kryptowalut jest tak wiele. W związku z tym osoby, które pierwszy raz stykają się z kryptoaktywami mogą się pomylić i źle ulokować środki - w oszukańcze projekty albo w projekty bez prawdziwej wartości. Ponadto, jak dodał, kurs wymiany kryptowalut bardzo się waha, a zmienność potrafi być kilkukrotnie wyższa niż indeksów giełdowych.
Ekspert ostrzega przed oszustami i zjawiskiem „rug pull” na rynku krypto
Zwrócił też uwagę, że inwestorzy łatwo mogą paść ofiarą oszustów, którzy pod pozorem oferowania lukratywnej inwestycji w kryptowaluty są w stanie przejąć majątek albo zbudować projekt (stworzyć kryptowalutę), który ma wyłącznie na celu zebranie środków od „inwestorów”, następnie porzucenie go (tzw. rug pull) i ucieczkę z pieniędzmi.
Ekspert zauważył też, że choć sieci kryptowalut, zwłaszcza te największe, są odporne systemowo na cyberataki, to jednak ich celem najczęściej są użytkownicy.
„Ryzyka te brzmią strasznie, ale absolutnie nie chcę demonizować kryptoaktywów. Internet także początkowo był »cyfrowym wolnym światem, niemal bez reguł«. Gdy wszedł na ścieżkę globalnego rozwoju usług cyfrowych, dostarczył - poza niezwykłymi nowymi możliwościami, które początkowo nie były doceniane - także wielu nowych zjawisk, nowych zagrożeń i ryzyk” - zaznaczył przedstawiciel SGH. Podkreślił, że tak jak ludzie nauczyli się unikać zagrożeń w internecie, podobnie w świecie kryptoaktywów rozwijane są aplikacje, mechanizmy i procedury pomagające przeciwdziałać oszustwom, atakom i manipulacjom.
Kryptowaluty: Szansa, czy ryzyko?
Jego zdaniem potencjał kryptowalut jest istotny. Umożliwiają one - dzięki istnieniu rynków, które nadają im wymienną wartość - transfer kwot wysokich i małych, na całym świecie, całodobowo i przez cały rok, bez pośredników; szybko, tanio, bezpiecznie, transparentnie, ale z zachowaniem prywatności.
„Aby przetransferować wartość nie trzeba inwestować w kryptoaktywa – wystarczy zamienić środki, np. złote na kryptowaluty tylko na czas transferu, a odbiorca po odebraniu kryptowaluty, zamieni je ponownie na potrzebną mu walutę, nawet »egzotyczną«, np. dolara australijskiego” - zauważył ekspert.
Zwrócił jednak uwagę, że taki transfer wiąże się z pewnym ryzykiem kursowym: kursy wymiany pomiędzy przeznaczeniem złotego na zakup kryptowaluty a odbiorem dolarów mogą zmienić się - zarówno dla pary złoty – kryptowaluta, jak i kryptowaluta – dolar.
„Dzięki szybkości działania giełd i systemów kryptowalut są to jednak ryzyka i koszty mniejsze niż przy realizacji transferu tradycyjną drogą z wykorzystaniem systemu bankowego albo usług międzynarodowych transferów typu Western Union. Nie trzeba się obawiać o zmiany kursów kryptowalut, jeśli stosuje się tzw. stablecoina. To kryptowaluta, której rynkowa wartość jest stabilizowana tak, by jej jednostka miała wartość jednostki waluty bazowej – np. dolara amerykańskiego” - zaznaczył ekspert SGH.
Zwrócił uwagę, że nawet 1/3 dorosłych Polaków, czyli ok. 10 mln osób może posiadać kryptoaktywa, ale jednocześnie jest tylko 100-400 miejsc, w których można bezpośrednio je wykorzystać, z czego duża część to stacjonarne kantory i bitomaty - urządzenia, dzięki którym można wymienić oficjalne waluty na kryptowaluty i odwrotnie. Według niego oznacza to, że Polacy kryptowaluty traktują jako aktywo inwestycyjne. „Według badań mediana inwestowanych środków to ok. 1000 zł (tzn. połowa inwestujących wkłada mniej niż 1000 zł, a połowa więcej niż 1000 zł). Dlaczego inwestują? Łatwo się domyślać – spekulacje, czyli kupują je licząc na wzrost wartości rynkowej, aby móc je sprzedać drożej” - dodał. (PAP)
jls/ mmu/
