Na Targach Obrony Totalnej w Sztokholmie, oprócz dronów i innych innowacji, zaprezentowano m.in. uniwersalne kuchnie polowe. Szwedzkie gminy zaczynają przygotowywać się do wydawania posiłków podczas kryzysu lub wojny.
Samorząd miasta Linkoeping rozdawał w ramach testu porcje gulaszu chili con carne z fasolą i wołowiną przyrządzonego na kuchni polowej. Danie zostało przygotowane z suszu przechowywanego w próżniowych paczkach. Termin przydatności to 2051 rok.
– Jesteśmy piątą pod względem wielkości gminą w Szwecji, codziennie wydajemy 25 tys. porcji posiłków w przedszkolach, szkołach i placówkach opiekuńczych, chcemy być gotowi do kontynuowania tego w każdej sytuacji – podkreślił w rozmowie z PAP Martin Liabaeck, koordynator obrony cywilnej w Linkoeping, miasta położonego 200 km na południowy zachód od Sztokholmu.
Dodał, że w przypadku drobnych zakłóceń kuchnie w miejskich instytucjach posiadają awaryjne zasilanie z własnymi ujęciami wody oraz dużymi zapasami.
– Musimy jednak wziąć pod uwagę najgorszy scenariusz, dlatego kupiliśmy dwie duże kuchnie polowe oraz zaczęliśmy gromadzić żywność liofilizowaną. Przygotowujemy ją sami za pomocą 21 urządzeń, jakie specjalnie do tego kupiliśmy. Jest to cały proces polegający w skrócie na schłodzeniu żywności do minus 30 stopni, a następnie odparowaniu wody. Tak powstaje susz, który można przechowywać w temperaturze pokojowej przez 25 lat – wyjaśnił.
Według urzędnika miasto samo rozpoczęło produkcję obiadów na sytuację kryzysową, na rynku nie było odpowiedniej żywności spełniającej wymogi szkół i domów opieki.
– Opracowaliśmy własne cztery przepisy, pozostałe trzy dania to wegetariańska zupa grochowa, makaron z soczewicą, makaron z kurczakiem. Zainteresowanie innych gmin naszymi doświadczeniami jest duże, wymieniamy doświadczenia – podkreślił.
Inne wyróżniające się w przygotowywaniach do obrony cywilnej gminy to m.in. Karlstad na zachodzie Szwecji oraz będąca zarazem gminą, jak i regionem wyspa Gotlandia.
Trend potwierdza PAP szwedzki dystrybutor fińskich kuchni polowych Per Johansson z firmy Faeltkoek.
– Zapotrzebowanie jest duże i wykracza poza wojsko. Oferowany przez nas sprzęt jest uniwersalny, ta sama kuchnia może być w zależności od sytuacji zasilana gazem z butli, dieslem lub po prostu opalana drewnem – zaznaczył.
Dodał, że urządzenia różnej wielkości mogą być transportowane w różny sposób, przez samochód jako przyczepka, a w warunkach zimowych - na płozach.
Inną nowością na targach są tzw. kioski ratunkowe. Obiekty przypominające tradycyjne budki telefoniczne zawierają w środku gaśnice przeciwpożarowe, środki medyczne pierwszej pomocy, a także defibrylator.
– Pierwsze kioski stoją już w gminach Upplands Vaesby oraz w Haninge pod Sztokholmem. Ich przewagą jest to, że można je wyposażać w kolejne sprzęty, w zależności od potrzeb i sytuacji – przekazał PAP Mikael Soederberg z firmy Livraeddande Utbildningar Sverige.
Na trwających do środy Targach Obrony Totalnej, czyli podejścia wykorzystującego oprócz zdolności wojska również obronę cywilną i odporność prywatnych firm, prezentuje się rekordowa liczba ponad 400 wystawców. Z tego powodu zwiększono powierzchnię wystawową z 700 mkw do 3,5 tys. mkw.
Gośćmi są oprócz skandynawskich również ukraińskie firmy specjalizujące się w systemach dronowych.
Wśród polskich akcentów jest obecność m.in. Creotech, spółki zajmującej się technologiami kosmicznymi oraz polsko-szwedzkiej firmy Visimind, pokazującej jak za pomocą sensorów można zabezpieczyć infrastrukturę przed np. sabotażem. W przypadku alarmu na miejsce może zostać wysłany robot na kółkach albo dron.
Rząd Szwecji przyjął plan Obrony Totalnej na lata 2025-30, w którym przedstawiono, jak ma wyglądać współpraca różnych instytucji w przypadku wojny.
Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)
zys/ mal/
