Stąd coraz więcej pracodawców podnosi wymagania w stosunku do nowozatrudnianych pracowników . Wykształcenie nie jest już przepustką do osiągnięcia ciekawego stanowiska pracy , nie jest wystarczająca również wysoka średnia ocen. Pada pytanie o doświadczenie i zainteresowania, a także o rodzaj aktywności na studiach.
Diament czy grafit?
Podstawowymi zadaniami uczelni jest kształtowanie postaw świadomych obywateli, rozwój wiedzy i rozwój osobowy pracowników oraz przygotowanie absolwentów do podjęcia pracy, czyli uczelnia ma uczyć jak się uczyć, a nie oferować ukształtowanego pracownika, zdolnego pracować od pierwszego dnia pracy jak wykwalifikowana osoba z wieloletnim doświadczeniem.
To znaczy także, że staże i praktyki będące elementem programu studiów powinny uzupełnić zajęcia prowadzone w szkołach wyższych o rozwój umiejętności praktycznych. Powinny pomagać pracodawcom ukierunkować rozwój ich przyszłych pracowników oraz ułatwiać młodym ludziom świadomie spojrzeć przez pryzmat swych oczekiwań związanych z wymarzonym stanowiskiem pracy i specyfiką zawodu, pomagając im przy okazji w planowaniu dalszej ścieżki kariery i/lub edukacji.
Oszlifować ten diament?
Pierwsze dni stażu lub praktyki w firmie są testem stopnia zainteresowania oraz zaangażowania studenta. Przy odpowiedniej opiece wydelegowanej do tego celu osoby (pełniącej rolę trenera – coach’a, najlepiej bardzo wymagającej) współpraca między stażystą i pracodawcą może być niezwykle owocna dla obu stron.
Stażyści z reguły posiadają duży zasób teoretycznej wiedzy uzyskanej podczas studiów, która w kontakcie z praktyką może zostać wykorzystana do kreatywnego i twórczego rozwiązywania różnych problemów firmy (np. do przygotowania i realizacji małych projektów, współuczestnictwa w usprawnianiu procesów wewnętrznych organizacji, przeprowadzania różnego typu badań satysfakcji klientów, zatrudnionych itp. ). Mogą również w przyszłości wzbogacić kapitał intelektualny firmy jako jej pracownicy.
Właściwie wszystkie duże organizacje proponują ciekawe programy stażowe (oferty praktyk) skierowane do studentów. Na te najbardziej atrakcyjne nabór zaczyna się już w lutym, na kilka miesięcy przed terminem rozpoczęcia stażu lub praktyki . Procedury wyłaniające najlepszych są często bardziej zaawansowane niż podczas powszechnie stosowanych metod rekrutacji i selekcji pracowników . Stąd też najlepsi stażyści i praktykanci charakteryzują się otwartymi umysłami, są kreatywni, pełni entuzjazmu, elastyczni, nie korzystają z utartych schematów postępowania oraz odpowiadają dokładnie na zapotrzebowanie pracodawców. Przypisanie im odpowiedzialności już od pierwszych dni pracy , powoduje, że ich praktyczne umiejętności rozwijają się jeszcze szybciej, co można przyrównać do szlifowania kamienia, który przy odpowiednim świetle nabiera właściwego blasku.
Oczekiwana jakość diamentu
Jednak odpowiedź na pytanie o wymagania pracodawców względem zatrudnianych pracowników nie jest proste. Analiza ogłoszeń prasowych wskazała powtarzające się dwie grupy oczekiwań: te, które można doskonalić za pomocą studiów, kursów i szkoleń (np. zarządzanie czasem , asertywność , umiejętności negocjacyjne) i te które można rozwijać, związane z typem osobowości (np. otwartość, entuzjazm, optymizm, zaangażowanie , inicjatywa, determinacja, komunikatywność, samodzielność).
W innych dostępnych badaniach podkreśla się rolę: umiejętności pracy w zespole i podejmowania samodzielnych decyzji, umiejętności rozwiązywania problemów i gotowości do ciągłego uczenia się oraz wysokiej kultury osobistej. Wychodząc naprzeciw wymaganiom pracodawców uczelniane Biura Karier wzięły udział w projekcie HEGESCO , którego głównym celem jest uwarunkowanie kariery zawodowej absolwentów szkół wyższych w celu dostosowania kształconych kompetencji do oczekiwań rynku pracy. Innym ciekawym, właśnie realizowanym przedsięwzięciem jest projekt PROCERTU badający profil kompetencji i przygotowujący certyfikację opiekunów praktyk ze strony uczelni.
Być jak diament!
Jeśli staż nie jest krótkoterminowym obowiązkiem, przerywnikiem w innych zajęciach to dla studentów staje się uzupełnieniem ich wiedzy zdobytej podczas zajęć na studiach. Powoduje, że mogą się oni wykazać dodatkową aktywnością zawodową (do zapisu w dokumentach aplikacyjnych). Dodatkowo uczą się pokory, nabierają dystansu, ćwiczą umiejętność szybkiego uczenia się i przystosowywania oraz zdolność pracy w zespole. Często rozwiązują sprawy niemożliwe (nie znają obowiązujących procedur, utartych ścieżek oraz nieformalnych układów) i łatwo przyzwyczajają się do nowych warunków.
W trakcie stażu rozwijają zdolności interpersonalne , prowadzenia rozmów i negocjacji, stanowczość, empatię, odporność na stres . Są bardzo efektywni (chcą się wykazać) i rozentuzjazmowani, umiejętnie wykorzystują informacje , potrafią analizować dane , przedstawiać je w postaci raportów i prezentacji. Uzdolnieni stażyści szybko orientują się w specyfice branży, co ułatwia im później znalezienie atrakcyjnej pracy , zgodnie z zainteresowaniami i doświadczeniem. Ci najlepsi otrzymują stypendia i kontrakty już w trakcie trwania studiów i to najczęściej w miejscu, gdzie wcześniej sprawdzili się na praktykach.
Stąd pracodawcy poszukujący stażysty tylko na zastępstwo do parzenia kawy i robienia kserokopii, w ramach posiadanego etatu, nienależycie wykorzystują potencjał , ukryty w młodych, ambitnych i zdolnych ludziach. Oni w przyszłości zostaną pełnoprawnymi pracownikami u menedżerów potrafiących docenić ich zaangażowanie .
Dr inż. Justyna M. Bugaj
Uniwersytet Jagielloński
Źródło:
