Amerykański resort finansów wydał w piątek nową licencję zwalniającą z sankcji na miesiąc sprzedaż rosyjskiej ropy naftowej załadowanej na tankowce. Do wydania dokumentu doszło, wbrew wcześniejszej zapowiedzi ministra finansów, że tego nie zrobi.
Opublikowany na stronach Urzędu ds. Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) dokument mówi o zwolnieniu z sankcji transakcji związanych z zakupem rosyjskiej ropy załadowanej na statki przed 17 kwietnia. Zwolnienie obowiązuje do 16 maja.
Jest to już drugie podobne zwolnienie z sankcji od rozpoczęcia wojny z Iranem. Poprzednia licencja wygasła 11 kwietnia. Zaledwie w środę minister finansów podczas briefingu prasowego w Białym Domu zapowiadał, że licencje pozwalające na sprzedaż zarówno rosyjskiej, jak i irańskiej ropy nie zostaną przedłużone. Analogiczne wyłącznie z sankcji na irańską ropę wciąż obowiązuje do 19 kwietnia.
Jak dotąd nie podano żadnego uzasadnienia decyzji. Ministerstwo finansów nie odpowiedziało też na pytania PAP w tej sprawie. Wydanie pierwotnej licencji Bessent tłumaczył chęcią obniżenia cen ropy naftowej w obliczu blokady cieśniny Ormuz. Minister twierdził wówczas, że Rosja nie skorzysta na tym w znaczący sposób m.in. ze względu na tymczasowy charakter zwolnienia.
Według szacunków Demokratów w Senacie, dzięki wojnie USA z Iranem oraz wyłączeniu z sankcji, Rosja zarabiała na handlu ropą dodatkowe 150 mln dol. dziennie, a łącznie dotąd ponad 4 mld dol. W momencie wydania pierwszej licencji w marcu, na statki załadowane było ponad 140 mln baryłek rosyjskiej ropy. Obecna ilość nie jest dotąd znana.
Ruch ten zdawał się nie mieć znaczącego przełożenia na globalne ceny surowca. Do wydania nowej licencji dochodzi po tym, jak w piątek ceny ropy gwałtownie spadły, o ok. 10 proc., po ogłoszeniu przez Iran ponownego otwarcia cieśniny Ormuz oraz wypowiedziach Trumpa o bliskim porozumieniu z Iranem. Cena baryłki ropy Brent spadła w piątek o 9 proc. do poziomu ok. 90 dol.
Podobnie jak w przypadku poprzedniego zwolnienia, nie dotyczy ono sprzedaży ropy naftowej podmiotom w Iranie, Korei Północnej, Kubie i okupowanych regionach Ukrainy. Jednak jeszcze podczas trwania poprzedniej licencji USA pozwoliły, mimo blokady gospodarczej Kuby, dostarczyć rosyjski surowiec na wyspę, tłumacząc to względami humanitarnymi.
KE: Rosja nie powinna czerpać korzyści z wojny z Iranem
Rosja nie powinna czerpać korzyści z wojny z Iranem - tak rzecznik Komisji Europejskiej Ricardo Cardoso skomentował w poniedziałek decyzję USA o wydaniu nowej licencji, która zamraża na kolejny miesiąc sankcje na sprzedaż rosyjskiej ropy naftowej załadowanej na tankowce.
Licencja zwalniająca po raz drugi Rosję z sankcji została wydana przez amerykański resort finansów w piątek. Doszło do tego wbrew wcześniejszej zapowiedzi szefa tego ministerstwa, Scotta Bessenta, że Stany Zjednoczone nie przedłużą Moskwie tego zwolnienia. Decyzja została opublikowana w dniu, w którym odnotowano spadki cen ropy na globalnych rynkach w związku z ogłoszeniem przez Iran otwarcia cieśniny Ormuz (jak się potem okazało, chwilowego). Bessent uzasadniał udzielenie pierwszej licencji, która wygasła 11 kwietnia, dążeniem do obniżenia cen ropy. Jego resort w żaden sposób nie odniósł się do wydania nowego zwolnienia.
Mowa o limicie ceny, jaki grupa państw G7, w tym Stany Zjednoczone i Unia Europejska, wprowadziły wobec rosyjskiej ropy transportowanej drogą morską. Takie obostrzenie miało na celu zmniejszenie dochodów rządu w Moskwie ze sprzedaży ropy i tym samym utrudnienie mu finansowania wojny w Ukrainie. Jednocześnie nie uderzyło w światowe przepływy surowca.
Nowa licencja wydana przez USA zawiesza maksymalną cenę za baryłkę rosyjskiej ropy, która została załadowana na tankowce przed 17 kwietnia. Umożliwia więc sprzedaż surowca po cenach rynkowych bez kar wynikających z sankcji USA.
- Rozumiemy, że wyjątek, który Stany Zjednoczone ponownie przyznały, jest ograniczony czasowo i dotyczy statków, które już znajdują się na morzu - powiedział w poniedziałek rzecznik KE, komentując decyzję amerykańskiego resortu finansów.
- Jesteśmy przekonani, że pułap ceny na ropę naftową i sankcje wobec Rosji pozostają uzasadnione i aktualne, również w obecnej sytuacji zmienności na rynkach ropy naftowej - zaznaczył. - Pułap cen ropy naftowej skutecznie ograniczył rosyjskie dochody z eksportu ropy, jednocześnie utrzymując stabilność rynków ropy naftowej - podkreślił Cardoso.
- Rosja nie powinna czerpać korzyści z wojny z Iranem, co wielokrotnie już mówiliśmy - dodał.
Jak podawała wcześniej KE, od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie, który Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły 28 lutego br. atakiem na Iran, Rosja zarabia średnio 150 mln dolarów dziennie na dodatkowych przychodach ze sprzedaży ropy. Czyni ją to prawdopodobnie największym beneficjentem wojny USA i Izraela przeciwko Iranowi.
KE zaproponowała, by w ramach 20. pakietu sankcji Unia Europejska wprowadziła całkowity zakaz transportu rosyjskiej ropy drogą morską. Taki środek zastąpi stosowany obecnie pułap cenowy, uniemożliwiając podmiotom w UE świadczenie jakichkolwiek usług związanych z przewożeniem tego surowca z Rosji.
Do prac nad 20. pakietem wobec Rosji ministrowie spraw zagranicznych państw UE wrócą we wtorek na posiedzeniu w Luksemburgu. Do tej pory blokowały go Węgry. Pod znakiem zapytania stało też to, czy UE wprowadzi taki zakaz sama, bez partnerów z grupy G7, w tym Stanów Zjednoczonych.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ rtt/
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ sp/
