Dzięki gwarancjom UE Bank Gospodarstwa Krajowego będzie mógł wesprzeć nie tylko polskich przedsiębiorców zaangażowanych w odbudowę Ukrainy, ale też ukraińskie samorządy - powiedział PAP szef banku Mirosław Czekaj. BGK będzie operatorem unijnych gwarancji, a kredytów będą udzielały banki ukraińskie.
Bank Gospodarstwa Krajowego i Komisja Europejska podpisały 30 marca br. umowę gwarancyjną dotyczącą programu Ukraine Facility na kwotę 175 mln euro. Gwarancje umożliwią bankowi udzielanie kredytów inwestycyjnych w energetyce, transporcie, produkcji, w tym towarów podwójnego zastosowania. Ryzyko związane z udzielaniem przez BGK pożyczek przejmie Unia Europejska.
Prezes BGK Mirosław Czekaj poinformował, że inwestycje samorządowe to kolejny program, który wkrótce BGK wdroży do swojej oferty. Zwrócił uwagę, że w odróżnieniu od wsparcia przewidzianego w podpisanej 30 marca umowie z KE, projekty inwestycyjne realizowane przez ukraińskie samorządy nie otrzymają bezpośredniego wsparcia kredytowego z BGK. Implementacją programu zajmować się będą banki komercyjne. BGK będzie natomiast operatorem unijnych gwarancji, którymi objęte zostaną kredyty udzielane przez banki ukraińskie.
- Ukraińskie samorządy, szczególnie te niższego szczebla, uzyskają możliwość finansowania rozwoju z kredytów, czego dotąd były praktycznie pozbawione ze względu na zmienione dopiero w ubiegłym roku ograniczenia systemowe, jak również niewielką zdolność kredytową wynikającą z ryzyka, jakie stwarza wciąż trwająca wojna - powiedział Czekaj.
Prezes BGK dodał, że bank wesprze też ukraińskie samorządy pomocą w przygotowaniu projektów, które będą finansowane z gwarantowanych kredytów. Działanie to będzie możliwe dzięki nowelizacji ustawy o współpracy rozwojowej w 2025 r., która czyni z BGK „kluczowego aktora polskiej architektury współpracy rozwojowej zagranicą”.
- Program pomocy technicznej, którego implementacja rozpocznie się w ciągu nadchodzących kilku tygodni będzie szansą na realne wykorzystanie doświadczeń polskich samorządów oraz firm z sektora komunalnego w Ukrainie. Liczymy na to, że polscy samorządowcy będą mogli wesprzeć ukraińskich partnerów wiedzą na temat korzystania z modelu finansowania, który w Polsce stał się jednym z motorów lokalnego rozwoju. Jednocześnie mamy nadzieję na zwiększoną liczbę wygranych przetargów przez polskich wykonawców zainteresowanych projektami w tym kraju – zaznaczył Czekaj.
Szef BGK zwrócił uwagę, że ważnym krokiem w budowaniu zaufania do polskiego banku rozwoju w Ukrainie było otwarcie w lutym 2025 roku przedstawicielstwa w Kijowie, co stało się w czasie, kiedy sytuacja militarna Ukrainy wydawała się trudniejsza niż obecnie. - Strona ukraińska to doceniła. Mamy więc przyczółek, który będzie podstawą do rozwijania dwustronnych kontaktów gospodarczych i budowania relacji biznesowych z ukraińskimi partnerami przez polskich przedsiębiorców. Przedstawicielstwo jest też placówką, która ułatwi współpracę samorządowców z obydwu krajów - zauważył.
Czekaj podkreślił, że zaangażowanie BGK w Ukrainie nie jest jednorazowym działaniem, ale strategią konsekwentnie realizowaną od kilku lat. - Najpierw przygotowaliśmy system wsparcia dla ukraińskich banków - w pierwszej kolejności Kredobanku, należącego do Grupy PKO Banku Polskiego, a potem największego ukraińskiego banku PrivatBank. Wykorzystując środki europejskie udzieliliśmy im gwarancji, żeby mogły bezpiecznie udzielać kredytów małym i średnim przedsiębiorcom działającym w rejonach przyfrontowych i jednocześnie żeby te kredyty nie były zbyt drogie - powiedział.
Szef BGK przypomniał, że na mocy umowy między rządami Polski i Ukrainy Bank Gospodarstwa Krajowego uzyskał specjalny status w tym kraju. Dodał, ma to nie tylko wymiar praktyczny, ale wiąże się również z prestiżem. BGK znalazł się bowiem w gronie czterech krajowych banków rozwoju, które uzyskały zgodę na działanie w Ukrainie.
- Podczas ubiegłorocznej konferencji Ukraine Recovery w Rzymie podpisaliśmy uroczyście, wraz z bankami rozwoju z Niemiec, Francji i Włoch oraz Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI), list intencyjny dotyczący przystąpienia do Europejskiego Funduszu Flagowego na rzecz Odbudowy Ukrainy - międzynarodowej inicjatywy mającej na celu wsparcie finansowe odbudowy i modernizacji tego kraju - przypomniał szef BGK.
Czekaj wskazał, że tzw. kapitał katalityczny, który uruchamiają instytucje rozwoju, ma doprowadzić do alokacji w Fundusz Flagowy dodatkowych środków prywatnych – w początkowym etapie 500 mln euro, z docelowym zwiększeniem zaangażowania, wspierając w ten sposób projekty realizowane przez polskie i europejskie firmy.
- Warto wspomnieć, że pięć największych europejskich banków rozwoju, wśród których jest Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadzi specjalny program stażowy przeznaczony dla młodej kadry ukraińskiej - przedstawicieli instytucji finansowych i administracji. Stażyści nabywają wiedzę, którą potem mogą wykorzystać w Ukrainie. Służy to również budowaniu dobrych relacji, które w przyszłości będą procentowały, zwłaszcza że w perspektywie mamy przystąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej - podsumował Czekaj.
BGK informował, że umowa gwarancyjna podpisana przez bank z Komisją Europejską 30 marca br., dotycząca II filaru programu Ukraine Facility jest pierwszą umową dotycząca programu wsparcia inwestycji prywatnych, podpisaną przez krajowy bank rozwoju z Unią Europejską. Według przekazanych przez bank informacji, BGK dysponuje w programie Ukraine Facility największą pulą środków ze wszystkich krajowych banków rozwoju. Komisja Europejska informowała, że umowa z BGK jest jednocześnie pierwszą umową dotyczącą innowacyjnych rozwiązań finansowych dla sektora dual-use oraz pierwszą, która wprowadza mechanizm zabezpieczający przed ryzykiem wojennym. (PAP)
gkc/ mmu/
