Zagraniczne wakacje dziecka z tylko jednym rodzicem lub pod opieką bliskiego, który rodzicem nie jest, mają prawo wzbudzić podejrzliwość służb granicznych. Komfort w podróży może zapewnić odpowiedni dokument, z którym jeszcze w Polsce warto odwiedzić notariusza. Podpowiadamy, jak przygotować takie pismo - również w języku angielskim.
Uprowadzenia dzieci czy wywożenie ich za granicę przez jednego z rodziców, wbrew woli i poza wiedzą drugiego to scenariusze wprawdzie nie częste, ale faktycznie znane służbom granicznym. Przebieg zdarzeń zazwyczaj jest wtedy dramatyczny. Ta świadomość powoduje, że służby graniczne - na przykład podczas kontroli bezpieczeństwa na lotnisku - mogą zainteresować się sytuacją młodych pasażerów podróżujących samotnie, w obecności osób nie będących rodzicami, a nawet w obecności (tylko) jednego z rodziców. Absurd? Raczej zapobiegliwość, sugerują służby.
"Straż Graniczna zwraca szczególną uwagę na dzieci, niezależnie o tego, czy podróżują pod opieką dorosłych, czy samotnie. Straż Graniczna może dokonać szczegółowego sprawdzenia, czy podróż małoletniego odbywa się za wiedzą i zgodą opiekunów prawnych" - głosi wypisany dużymi literami komunikat na stronie polskiej Straży Granicznej.
Zainteresowanie służb może być większe "zwłaszcza w przypadku wątpliwości wobec wyjaśnień składanych przez małoletnich / opiekunów - w przypadku podróży w towarzystwie osób trzecich", uzupełniają służby w korespondencji z redakcją.
Kiedy możliwa dodatkowa kontrola podróży dziecka?
Twardych nakazów wynikających z przepisów prawa nie ma. – Przepisy prawa krajowego nie wymagają posiadania specjalnego upoważnienia, jeżeli małoletni podróżuje poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki rodziców (opiekunów prawnych), ale np. z dziadkami lub samotnie – informuje Straż Graniczna.
Brak obliga nie oznacza jednak, że dziecko podróżujące samotnie nie zostanie zapytane o swoją sytuację, podobnie - gdy przebywa w towarzystwie tylko jednego dorosłego. Świadczy o tym m.in wspomniana wyżej deklaracja o możliwości szczegółowego sprawdzenia stanu wiedzy rodziców podróżnego.
– W celu uniknięcia ewentualnych przedłużonych procedur kontrolnych, nieporozumień, skarg, a nawet w skrajnych przypadkach nie uzyskania zgody na przekroczenie granicy sugerujemy, aby planując zagraniczną podróż osób małoletnich, wyprzedzająco się do tego przygotować – informuje biuro prasowe.
Co w praktyce oznacza "przygotować się"? Przede wszystkim warto podjąć kontakt z placówkami dyplomatycznymi krajów - docelowego i tranzytowych, by tam ustalić wymogi prawne i najwłaściwszą ścieżkę postępowania.
Jakie dokumenty są potrzebne dziecku w różnych krajach?
Niewiele w tym temacie dowiemy się od samej Straży Granicznej. – Polska Straż Graniczna nie udziela informacji o szczególnych lub specjalnych wymogach wobec małoletnich w innych krajach. Sugerujemy, aby powyższe uzyskać w kontakcie np. z przedstawicielstwem dyplomatycznym lub urzędem konsularnym państwa, do którego odbędzie się podróż, agentem/przedstawicielem linii lotniczej/przewoźnika drogowego/lotniczego lub touroperatorem – informuje por. SG Anna Michalska, rzeczniczka prasowa Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Wertując stronę internetową MSZ-u (www.gov.pl/web/dyplomacja/informacje-dla-podrozujacych) dość łatwo sprawdzić, z jakimi oczekiwaniami możemy się spotkać w innych krajach. Przepisy niektórych państw najczęściej stawiają wymóg okazania specjalnych pisemnych zgód obojga rodziców lub drugiego z rodziców w sytuacji, gdy dziecko podróżuje samo, z osobą trzecią lub tylko z jednym opiekunem prawnym.
– Rekomendujemy, aby każdorazowo przed odbyciem podróży zweryfikować w kraju docelowym (oraz w państwach tranzytowych) istnienie szczególnych wymogów czy obowiązku posiadania specjalnych zgód na podróż dziecka z osobą trzecią (np. w postaci pełnomocnictwa notarialnego / upoważnienia / zezwolenia sporządzonego np. w języku angielskim lub w języku danego państwa podróży np. przez tłumacza przysięgłego) – dodaje por. Anna Michalska ze Straży Granicznej.
Dla przykładu na internetowej stronie MSZ, w sekcji Informacje dla podróżujących, o Egipcie czytamy: "wymagana jest pisemna zgoda rodziców/opiekunów prawnych na podróż dziecka z osobą trzecią".
W przypadku Jordanii "zaleca się, aby osoba dorosła samotnie podróżująca z dzieckiem miała dokumenty poświadczające jej prawo do opieki nad nim, sporządzone w języku angielskim, z notarialnym poświadczeniem podpisu".
Nieco inne są zapisy na przykład, gdy mowa o podróżach do Izraela: "Funkcjonariusz izraelskiej służby granicznej może zawsze poprosić o przedstawienie zgody rodziców/opiekunów prawnych na podróż małoletniego dziecka z osobą trzecią. W razie wątpliwości zgoda jednego rodzica może być również wymagana w przypadku, gdy z dzieckiem podróżuje wyłącznie drugi rodzic. Forma zgody nie jest uregulowana, lecz jest wskazane, by była sporządzona w języku hebrajskim lub angielskim z podpisem notarialnie poświadczonym".
Swoje postanowienia zdefiniowały również władze graniczne w Kanadzie. Niepełnoletnie dziecko podróżujące samodzielnie, bez rodzica/rodziców lub opiekuna/opiekunów prawnych powinno mieć ze sobą dokumenty notarialnie poświadczone i przetłumaczone na język angielski lub francuski.
Wysyłając dziecko do Stanów Zjednoczonych - samodzielnie lub bez rodzica/-ów czy opiekuna/-ów prawnych - w teorii warto zaopatrzyć je w zgodę notarialnie poświadczoną i przetłumaczoną na język angielski.
Przy podróży dziecka z osobą trzecią do Tajlandii potrzebna jest zgoda rodziców w formie pisemnej, w języku angielskim lub przetłumaczona na język angielski.
Co ciekawe, służby podpowiadają, że mimo braku jednoznacznego wymogu, wymieniane dokumenty mogą okazać się pomocne także podczas kontroli granicznej w Polsce. – Mimo iż polskie prawo tego nie nakazuje, powyższe dokumenty mogą być także przydatne podczas kontroli granicznej dokonywanej przez funkcjonariuszy polskiej Straży Granicznej, upraszczając czy ułatwiając wykonywanie zadań przez funkcjonariuszy SG – uzupełnia biuro prasowe.
Jak przygotować pismo dla notariusza? Wzór zgody na zagraniczną podróż dziecka
W związku z brakiem twardych przepisów, brak także jednoznacznego wzorca pisma, które mogłoby pomóc w przypadku kontroli służb granicznych, gdy małoletni podróżuje sam, z osobą trzecią lub tylko jednym z rodziców.
Takiego wzorca nie musi też udostępniać notariusz (na stronach internetowych niektórych kancelarii można jednak znaleźć sugestię, że poratują wzorem). Udając się do notariusza po podpis, najlepiej mieć ze sobą wcześniej przygotowaną zgodę. Można napisać ją odręcznie, warto po polsku i co najmniej w języku angielskim.
W oświadczeniu, które można zatytułować "Zgoda na zagraniczny wyjazd dziecka" (ang. "Consent for the child to go abroad") warto zawrzeć sformułowania:
- w języku polskim - ja, niżej podpisany (tutaj dane rodzica) działający jako rodzic małoletniego dziecka (tutaj dane dziecka) wyrażam zgodę na wyjazd dziecka z Polski na warunkach (tutaj informacja o kierunku i terminie podróż oraz umocowanym opiekunie na ten czas, ze wskazaniem danych tego opiekuna),
- w języku angielskim - I, the undersigned, (...) acting as a minor child parent (...), give consent to travel abroad Poland for (...) under the following conditions (...).
Dane rodzica, które warto podać w pisemnej zgodzie na zagraniczny wyjazd dziecka:
- imię i nazwisko (name, surname),
- PESEL,
- numer dowodu osobistego i/lub numer paszportu (ID number, Passport number),
- nr telefonu (phone number),
- adres zamieszkania (place of residence).
Dane dziecka podróżującego za granicę, którego dotyczy zgoda:
- imię i nazwisko (name, surname).
- PESEL,
- numer dowodu osobistego i/lub numer paszportu (ID number, Passport number).
Dane opiekuna, z którym dziecko podróżuje za zgodą rodziców:
- imię i nazwisko (name, surname),
- PESEL,
- numer dowodu osobistego i/lub numer paszportu (ID number, Passport number),
- adres zamieszkania (place of residence),
- numer telefonu (phone number).
Dane dotyczące podróży:
- kierunek podróży (destination),
- termin podróży (dates).
Ile kosztuje usługa notariusza?
Z prostym pismem takiej treści, sygnowanym podpisem rodziców, warto stawić się u dowolnego notariusza, który poświadczy deklarację (to tzw. notarialne poświadczenie własnoręczności podpisu).
Taka usługa wiąże się z opłatą w wysokości 20 zł netto, czyli 24,60 zł brutto.
***
"Rodziconomia" to projekt Bankier.pl o finansach rodziców i ich dzieci. Piszemy o edukacji, analizujemy produkty finansowe, przyglądamy się wspierającym mamy i tatów rozwiązaniom z rynku pracy, podpowiadamy rodzicom jako konsumentom. Zapisz się na nowy newsletter, żeby nie przegapić żadnego z odcinków tej serii.
