Podczas gdy Komisja Europejska zapewnia, że migranci nie przedostaną się do strefy Schengen, kolejne kraje reagują radykalnie. Rzym zawiesza umowę z Madrytem, a Donald Tusk apeluje do Hiszpanii o zaostrzenie procedur na wzór polskich.
Komisarz podkreślił, że kodeks granicznych Schengen przewiduje szczególne przepisy mające zastosowanie do Ceuty i Melilli, czyli hiszpańskich enklaw w Afryce Północnej. Ponieważ granice obu enklaw sąsiadujących z Marokiem są uważane za granice zewnętrzne UE, co do zasady stosuje się tam kontrole graniczne.
Co prawda Hiszpania może stosować specjalne zasady wobec mieszkańców sąsiadujących z Ceutą i Melillą marokańskich prowincji Tetuan i Nador, co oznacza, że mogą oni wjeżdżać np. do Ceuty bez wizy, dotyczy to jednak wyłącznie wjazdu na terytorium enklawy, a nie możliwości swobodnego poruszania się po strefie Schengen. I dotyczy jedynie mieszkańców terenów przygranicznych.
Komisarz Brunner zapewnił, że jeśli chodzi o migrantów, to w mocy pozostają kontrole graniczne osób opuszczających Ceutę i Melillę.
Bruksela i Madryt zapowiadają odsyłanie migrantów do Maroka
Polityk dodał, że Komisja Europejska z zadowoleniem przyjęła ścisłą współpracę Hiszpanii i Maroka w celu opanowania sytuacji i zapewnienia szybkich powrotów. Jak zapowiedzieli urzędnicy KE, ponieważ Maroko znajduje się na unijnej liście bezpiecznych krajów pochodzenia, migranci, którzy przedostali się do Ceuty, będą do tego kraju odsyłani z powrotem.
Brunner dodał, że KE będzie dalej współpracować z Hiszpanią, by skutecznie wykorzystać nowe przepisy o migracji i azylu. Dodał też, że wsparcia Madrytowi gotowe są udzielić unijne agencje, w tym Frontex.
Sytuację w Ceucie skomentował, także na X, szef Rady Europejskiej Antonio Costa, który również zapewnił, że „obywatele państw trzecich przebywający w Ceucie nie mają prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium kontynentalnej Hiszpanii ani w pozostałej części strefy Schengen”.
Costa dodał też, że zdecydowana reakcja Hiszpanii, w tym przyspieszone odsyłanie osób, które przedostały się do enklaw, świadczy o determinacji UE w zakresie ochrony granic zewnętrznych UE i zwalczania nielegalnej migracji. Szef Rady dodał też, że zadowolony jest ze współpracy z Marokiem, w tym w zakresie szybkiego odsyłania migrantów.
Przeczytaj także
Premier Sanchez apeluje o jedność Europy w obliczu kryzysu w Ceucie
Apelem o jedność odpowiedział hiszpański premier Pedro Sanchez na reakcję europejskich partnerów na piątkowy kryzys migracyjny w Ceucie. Przypomniał, że we Włoszech liczba nielegalnych przekroczeń granicy w latach 2021-2026 była dwukrotnie wyższa niż w Hiszpanii.
„To nie czas na podziały. To czas na dalszą budowę silnej i zjednoczonej Unii Europejskiej” – napisał Sanchez na platformie X.
Socjalistyczny premier wyliczył, że według danych unijnej agencji Frontex w latach 2021-2026 liczba nielegalnych przekroczeń granicy we Włoszech była dwukrotnie wyższa niż w Hiszpanii i wzrosła do 478 tys., na Bałkanach Zachodnich wzrosła do 340,6 tys., w Grecji – do 259,8 tys., a w Hiszpanii – do 234,7 tys., na wschodniej granicy UE – do 48 tys.
„Solidarność i empatia nie są obowiązkowe. Szacunek wobec traktatów europejskich i danych już tak” – napisał Sanchez.
Szef MSZ Hiszpanii: Integralność strefy Schengen jest w pełni zagwarantowana
Szef MSZ Hiszpanii Jose Manuel Albares zapewnił w piątek we wpisie na portalu X, że integralność strefy Schengen jest w pełni zagwarantowana. To odpowiedź na tymczasowe zawieszenie przez Włochy umowy z Schengen w relacjach z Hiszpanią po napływie tysięcy migrantów z Maroka do Ceuty.
W piątek hiszpańskie władze poinformowały, że ponad 48 tys. z około 50 tys. migrantów, którzy w sposób niekontrolowany przedostali się do Ceuty, hiszpańskiej eksklawy w Afryce Północnej, wróciło już do Maroka.
„Praktycznie wszyscy, którzy przedostali się do Ceuty, wrócili już do Maroka. Nie ma możliwości przedostania się z Ceuty i Melilli na Półwysep (Iberyjski - PAP) bez okazania dokumentów tożsamości podczas kontroli policyjnej. Integralność strefy Schengen jest w pełni zagwarantowana” – zapewnił Albares.
Tusk: Hiszpania musi wziąć przykład z Polski, jeśli Schengen ma przetrwać
Polska zaostrzyła prawo azylowe, procedury na granicach i zbudowała skuteczne zapory na wschodniej granicy UE; Hiszpania musi wziąć z nas przykład, jeśli Schengen ma przetrwać - ocenił w piątek premier Donald Tusk.
„Polska zaostrzyła prawo azylowe, procedury na granicach i zbudowała skuteczne zapory na granicy z Białorusią, która jest wschodnią granicą Unii. Zainwestowaliśmy miliardy euro i zaangażowaliśmy tysiące żołnierzy, policjantów i strażników granicznych. Hiszpania musi wziąć z nas przykład, jeśli Schengen ma przetrwać” - napisał na platformie X szef polskiego rządu Donald Tusk.
Przeczytaj także
Premier Babisz chce natychmiastowego „zamknięcia strefy Schengen dla Hiszpanii”
Premier Czech Andrej Babisz oświadczył w piątek, że strefa Schengen powinna „zostać natychmiast zamknięta dla Hiszpanii”. Kryzys w hiszpańskiej eksklawie Ceuta w Afryce Północnej, do którego doszło po przedostaniu się dziesiątków tysięcy migrantów z Maroka, szef czeskiego rządu określił jako skandal spowodowany przez hiszpański rząd.
Premier przekazał przez swojego rzecznika prasowego oświadczenie, w którym m.in. nazwał absolutnym skandalem to, że kraj członkowski Unii Europejskiej może prowadzić politykę migracyjną opartą na legalizacji pobytu nielegalnych migrantów w momencie, gdy podejście UE jest odwrotne.
Zdaniem Babisza powtarza się historia z 2015 r., kiedy rząd niemiecki złagodził przepisy imigracyjne. Według premiera Czech Hiszpania postępuje teraz tak samo, a powodem są zbliżające się wybory.
Czeski minister spraw zagranicznych Petr Macinka powiedział w piątek, że nie wykluczałby Hiszpanii ze strefy Schengen. Dodał, że czeka na stanowisko Madrytu w obliczu kryzysu migracyjnego w Ceucie. Szef dyplomacji podkreślił również, że rozmawia o tej sytuacji z europejskimi odpowiednikami, zwłaszcza z Niemiec, ale także z Hiszpanii. Wyraził też przekonanie, że migranci powinni być odsyłani do krajów pochodzenia.
"Te obrazy są nie do przyjęcia". Szefowa KE reaguje na dantejskie sceny w Hiszpanii
Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen napisała w piątek na X, że obrazy napływające z Ceuty są nie do przyjęcia i że należy natychmiast położyć kres niebezpiecznym przeprawom. Liczba osób, które przekroczyły granicę z hiszpańską Ceutą w Afryce Północnej, sięga 60 tys., czyli 70 proc. ludności tego miasta – poinformował w piątek Juan Jesus Vivas, prezydent Ceuty.
Włochy zawiesiły umowę z Schengen w relacjach z Hiszpanią
Premier Włoch Giorgia Meloni oświadczyła w piątek, że jej rząd czasowo zawiesza umowę z Schengen w relacjach z Hiszpanią, by chronić bezpieczeństwo narodowe i zapobiec możliwym reperkusjom napływu tysięcy migrantów z Maroka do eksklawy Ceuta. Włochy przywróciły kontrole w ruchu morskim i lotniczym z Hiszpanią.
Szefowa rządu napisała na platformie X: „Rząd podjął decyzję o czasowym zawieszeniu obowiązującego w ramach strefy Schengen swobodnego ruchu w połączeniach morskich i lotniczych z Hiszpanią oraz o przywróceniu kontroli granicznych. Jest to nadzwyczajny środek, przyjęty w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego i zapobieżenia możliwym konsekwencjom dla naszego kraju”.
„Obrona granic oznacza obronę bezpieczeństwa obywateli, przeciwdziałanie nielegalnej imigracji oraz uderzenie w siatki przestępcze zajmujące się handlem ludźmi”- dodała Giorgia Meloni.
Wyjaśniła też, że środek polegający na zawieszeniu obowiązywania zasad Schengen „będzie utrzymany w mocy tylko przez niezbędny czas, ze szczególną troską, by ograniczyć wszelki wpływ na letni ruch turystyczny”.
Włoska premier zapewniła: „Jednocześnie Włochy są gotowe poprzeć wszelkie inicjatywy europejskie w celu wsparcia hiszpańskich instytucji, niezbędnego do przywrócenia pełnej kontroli nad zewnętrznymi granicami Unii Europejskiej oraz zdecydowanego rozwiązania obecnej sytuacji”.
Macron: Rozmawiałem z premierem Hiszpanii w sprawie Ceuty, szefowie MSW pozostają w kontakcie
Prezydent Francji Emmanuel Macron poinformował w piątek, że w związku z sytuacją w Ceucie, gdzie napłynęły tysiące imigrantów, rozmawiał z premierem Hiszpanii Pedro Sanchezem, proponując mu niezbędną pomoc. Jak dodał w komentarzu na platformie X, w kontakcie są szefowie MSW obu krajów.
„W obliczu sytuacji migracyjnej w Ceucie skontaktowałem się z szefem rządu Hiszpanii, by podkreślić naszą solidarność i zaproponować wszelką niezbędną pomoc, w tym poprzez (unijną agencję) Frontex” - napisał Macron. Jak dodał, szefowie MSW Francji i Hiszpanii, Laurent Nunez i Fernando Grande-Marlaska, „są w kontakcie, by zapewnić uważne monitorowanie sytuacji”.
Francuski prezydent napisał także, że przyjmuje z zadowoleniem współpracę z władzami Maroka, która pozwoliła na to, by z Ceuty powróciły do tego kraju dziesiątki tysięcy imigrantów.
„Ceuta nie korzysta ze swobody przemieszczania się do pozostałej strefy Schengen. Mimo to poprosiłem wczoraj ministra spraw wewnętrznych (Nuneza), by wzmocnił kontrole na naszej granicy z Hiszpanią, jeśli to będzie potrzebne. Rozmieszczone są cztery jednostki sił mobilnych, samoloty i drony” - poinformował Macron.
Podkreślił, że jest to wzmocnienie działań już podejmowanych przez Francję od 2020 roku w celu lepszej ochrony jej granicy z Hiszpanią. Wymienił w tym miejscu wspólne działania przeciwko nielegalnej imigracji, koordynację z Hiszpanią i wspólne brygady.
Francuski prezydent zapewnił o solidarności swego kraju z Hiszpanią, jak i „solidarności i odpowiedzialności” w odniesieniu do partnerów europejskich, w celu egzekwowania reguł dotyczących ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej.
Francję łączy z Hiszpanią granica o długości ponad 600 km i jest to najdłuższa granica Francji metropolitalnej z krajem sąsiednim. Oba państwa organizują patrole mieszanych brygad swoich gwardii narodowych.
Holandia i Belgia chcą ochrony granicy UE, lecz nie poparły zamknięcia strefy Schengen z Hiszpanią
Haga i Bruksela wezwały Hiszpanię do ochrony zewnętrznej granicy UE w Ceucie, a Maroko – do podjęcia działań po swojej stronie. Oba rządy opowiedziały się za twardą reakcją, ale nie poparły włoskiego postulatu zamknięcia strefy Schengen z Hiszpanią.
Minister spraw zagranicznych Holandii Tom Berendsen nazwał rozwój wydarzeń w Ceucie „niepokojącym”. „Liczymy na Hiszpanię, że zrobi to, co konieczne, aby chronić zewnętrzne granice UE, oraz na Maroko, że również podejmie niezbędne kroki” – napisał na platformie X.
Berendsen poinformował, że rano rozmawiał na ten temat ze swoimi odpowiednikami w Hiszpanii i w Maroku. Z zadowoleniem przyjął również ofertę pomocy ze strony Komisji Europejskiej.
Jeszcze ostrzej wypowiedziała się holenderska wicepremierka i ministra obrony Dilan Yesilgoez. Obrazy napływające z Ceuty nazwała „nie do zaakceptowania”. Zażądała szybkiej i stanowczej reakcji oraz zabezpieczenia granic. „Przyglądanie się, jak nielegalni migranci napływają do Europy, nie wchodzi w grę” – oświadczyła Yesilgoez, cytowana przez portal WNL.
Belgijski minister spraw zagranicznych Maxime Prevot ocenił natomiast, że presja na państwo członkowskie położone na zewnętrznej granicy UE jest problemem europejskim, a nie wyłącznie hiszpańskim. Jego zdaniem Hiszpania musi chronić swoje granice i powinna móc liczyć na zaangażowanie zarówno instytucji europejskich, jak i władz Maroka. „Kontrolowanie granic, twardsze podejście wobec nielegalnych migrantów i rozbijanie modelu biznesowego przemytników ludzi nie stoją w sprzeczności z humanitarnym podejściem; są jego warunkiem” – podkreślił Prevot.
Szef belgijskiego MSZ poinformował również, że rano kontaktował się z władzami Hiszpanii. Według niego Madryt i Komisja Europejska, w porozumieniu z Marokiem, przygotowują mechanizmy odsyłania osób, które nielegalnie przekroczyły granicę.
Z postulatem zamknięcia strefy Schengen z Hiszpanią wystąpili premierka Włoch Giorgia Meloni oraz minister spraw zagranicznych Antonio Tajani. Rzym zarzuca Madrytowi, że nie zdołał ochronić zewnętrznej granicy UE. Hiszpania odrzuciła te oskarżenia i wezwała włoskiego ambasadora na rozmowę.
Departament Stanu USA zarzucił rządowi Hiszpanii, że kryzys w Ceucie to skutek jego celowych działań
Departament Stanu USA oświadczył w piątek, że w obliczu kryzysu migracyjnego w hiszpańskiej Ceucie, stoi po stronie narodu Hiszpanii i wszystkich Europejczyków. Zarzucił jednocześnie rządowi Hiszpanii, że zaistniała sytuacja jest skutkiem jego celowych działań.
„Stany Zjednoczone stoją po stronie narodu hiszpańskiego oraz wszystkich Europejczyków wobec tego rażącego naruszenia ich suwerenności i praw człowieka” - napisał Departament Stanu w serwisie X.
Oceniono, że „ten niedopuszczalny incydent jest bezpośrednim skutkiem celowych działań rządu Hiszpanii, zmierzających do umożliwienia i ułatwienia masowej nielegalnej migracji do Europy”.
„Rozważamy podjęcie działań mających na celu ochronę Amerykanów w kraju i za granicą przed tym zagrożeniem oraz jesteśmy gotowi wesprzeć innych europejskich sojuszników, którzy rozważają podobne kroki” - dodano. Resort nie podał więcej szczegółów.
Do wydarzeń w Ceucie odniósł się też sam prezydent Donald Trump, który ostrzegł w telewizji Fox News, że powrót do władzy Partii Demokratycznej poskutkowałby podobną sytuacją w USA.
- To straszne. Zapamiętajcie ten widok. To będziemy my za trzy lata, jeśli zła strona wygra (...) Jeśli demokraci wygrają, nie będziecie mieć dobrego życia! - powiedział Trump.
W takim samym tonie kryzys komentują inni przedstawiciele Białego Domu, chwaląc jednocześnie politykę imigracyjną obecnej administracji.
Hiszpania: Około 37,5 tys. migrantów wróciło już do Maroka
Około 37,5 tys. spośród ponad 50 tys. migrantów, którzy w ostatnich dniach przedostali się do Ceuty, wróciło już do Maroka – poinformowało w piątek hiszpańskie MSW, cytowane przez portal radia Cadena SER.
Jak dodały lokalne władze, co najmniej 43 osoby zginęły w morzu podczas próby dotarcia do Ceuty, hiszpańskiej eksklawy w Afryce Północnej.
Wcześniej informowano, że do 85-tysięcznej Ceuty w sposób niekontrolowany dotarło około 60 tys. osób. Prezydent Ceuty Juan Jesus Vivas, należący do opozycyjnej Partii Ludowej (PP), uznał działania rządu w Madrycie za spóźnione i niewystarczające.
W obliczu masowego napływu migrantów rząd zmobilizował siły zbrojne. Socjalistyczny premier Hiszpanii Pedro Sanchez, który w piątek udał się do Ceuty, określił sytuację jako „naruszenie integralności terytorialnej” kraju i oskarżył o spowodowanie kryzysu mafie zajmujące się handlem ludźmi.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ kar/
