W rozliczeniu rocznym podatku dochodowego do osób fizycznych po raz kolejny będziemy rozliczać ulgę odsetkową - kto może z niej skorzystać i jakie są zasady dokumentowania wydatków przedstawimy w tym artykule. Dla osób, które planują zaciągnięcie kredytu w najbliższym czasie również w 2005 roku ulga będzie dostępna, pod warunkiem jednak, że wcześniej nie korzystali z tzw. dużej ulgi budowlanej.
Dla kogo
Z ulgi odsetkowej mogą skorzystać przede wszystkim osoby, które wcześniej nie korzystały z jakiejkolwiek formy odliczeń podatkowych z tytułu wydatków na zakup mieszkania, zakup działki budowlanej lub oszczędzanie w kasie mieszkaniowej. Nie można skorzystać z ulgi podatkowej, jeśli rozliczamy się fiskusem jedynie w formie karty podatkowej lub formie zryczałtowanej, z wyłączeniem ryczałtu ewidencjonowanego. Dodatkowo ulga nie jest przeznaczona dla osób, które korzystały z jakichkolwiek form preferencyjnego wspierania mieszkalnictwa, np. w oparciu o ustawę o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na usuwanie skutków powodzi.
Na jaki cel
Uprawnieni do ulgi są podatnicy, którzy zaciągnęli kredyt na sfinansowanie nowej inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, poprzez:
- budowę budynku mieszkalnego,
- wniesienie wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
- zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
- nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
Do skorzystania z ulgi nie będą uprawniać wydatki na spłatę odsetek związanych z obsługą kredytu przeznaczonego na zakup działki lub zakupy domów na rynku wtórnym. Wartość odsetek od kredytu przeznaczona na zakup działki lub prawa wieczystego użytkowania powinna do odliczenia być proporcjonalnie pomniejszona o udział gruntu w wartości nieruchomości.
Kiedy odliczamy
Odliczenie stosuje się, jeżeli kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po dniu 1 stycznia 2002 r., czyli ulga działa również wstecz. Prawa do ulgi nabywa się dopiero po zakończeniu inwestycji. Istnieje wymóg ukończenia inwestycji przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym uzyskano pozwolenie na budowę. Wymóg ten nie odnosi się jednak do tych przedsięwzięć budowlano-mieszkaniowych, które są realizowane przez np. developer. Ulga jest przeznaczona do pomniejszania dochodu dla celów podatkowych o wysokość odsetek płaconych w związku z zaciągniętym kredytem mieszkaniowym. Ulgą objęto jednak jedynie odsetki od kredytów lub pożyczek udzielanych po 1 stycznia 2002 roku przez banki lub Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo Kredytowe na zakup lub budowę nowego mieszkania. Czyli ulga hipoteczna tak samo jak poprzednie ulgi budowlane dotyczy jedynie rynku pierwotnego.
Odliczenia bez ograniczenia czasowego
Odliczanie odsetek nie jest ograniczane czasowo. Jeśli np. zaciągniemy kredyt mieszkaniowy na 20 lat to odsetki płacone przez ten cały okres będziemy mogli odliczać od dochodu przez cały ten okres z jednym jednak zastrzeżeniem. Odsetki objęte ulgą musza być naliczone od części kredytu, której wartość nie może przekroczyć limitu wydatków dla „starej ulgi budowlanej”. W roku podatkowym 2004 limit ten wyniósł 189 tysięcy zł. Możemy odliczyć więc odsetki roczne naliczone od kredytu o wartości do 189 tysięcy zł. Warto wiedzieć, że limit zależy od wartości przeliczeniowej powierzchni mieszkania 70 m. kw. ustalonej za trzeci kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym podatnik zakupił mieszkanie.
Dokumentowanie wydatków
Odliczać możemy odsetki rzeczywiście zapłacone, co musi być udokumentowane dowodem wpłaty uzyskanym z instytucji finansowej. W zaświadczeniu powinna być dokładnie określona wysokość odsetek (nie wystarczy więc ogólny harmonogram spłat) oraz terminy zapłaty. Warunkiem dodatkowym jest wymóg braku odliczeń odsetek w jakikolwiek inny sposób np. poprzez zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Do rozliczenia ulgi przewidziano nowy wzór formularza (PIT 2K) oświadczenie o wysokości wydatków związanych z inwestycją służącą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Składając pierwsze zeznanie mamy prawo do jednorazowego odliczenia od dochodu wszystkich odsetek zapłaconych od zaciągnięcia kredytu i uruchomienia inwestycji. Odliczanie będzie szczególnie atrakcyjne dla osób płacących podatek wg wyższej skali podatkowej. Przykładowo osoba płacąca podatki wg 30 procentowej, drugiej skali podatkowej zapłaci odsetki po prostu o 30 procent niższe, oczywiście jeśli jego dochody po odliczeniu pozostaną nadal w drugiej skali podatkowej. Mamy tutaj do czynienia z odmianą ”tarczy podatkowej”, która zmniejsza obciążenia podatkowe o część wydatków ponoszonych w związku z prowadzonymi inwestycjami. Podsumowując można stwierdzić, że ulga hipoteczna jest szczególnie atrakcyjna, gdy dochody uzyskujemy wg wyższej skali podatkowej.
Bogusław Półtorak


























































