1 marca 2026 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej doradców podatkowych. Rozporządzenie, które obowiązywało na polskim rynku przez ponad dwie dekady, wprowadza zróżnicowane progi ochrony finansowej w zależności od formy prowadzonej działalności - i to mimo zastrzeżeń samorządu zawodowego. Sprawdzamy, co dokładnie zmieniło się dla doradców podatkowych.
Zmiany w OC doradców podatkowych od 1 marca 2026 r.
1 marca 2026 r. weszły w życie przepisy nowego rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe. Do 28 lutego 2026 r. podstawę prawną stanowiły regulacje z 2003 roku, które przewidywały jednolitą minimalną sumę gwarancyjną - równowartość 10 000 euro dla każdego zdarzenia objętego ochroną. Nowe zasady odchodzą od uproszczonego modelu, podnosząc limity i uzależniając je od formy prowadzonej działalności, co ma być bardziej dopasowane do obecnych realiów gospodarczych.
Chociaż nowe rozporządzenie już obowiązuje, to wyższe sumy ubezpieczenia pojawią się w polisach z opóźnieniem. W okresie od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. minimalna suma gwarancyjna nadal wynosi 10 000 euro dla wszystkich podmiotów, co ma umożliwić doradcom i ubezpieczycielom płynne dostosowanie się do nowych wymogów prawnych.
ReklamaZobacz także
Nowe sumy gwarancyjne i wyłączenia odpowiedzialności
OC doradców podatkowych opiera się na minimalnych sumach gwarancyjnych uzależnionych od formy wykonywania zawodu doradcy podatkowego. Podstawowa suma dla doradców prowadzących działalność indywidualną wzrosła pięciokrotnie, do 50 tys. EUR, a jeszcze wyższe wymogi postawiono podmiotom zatrudniającym specjalistów lub obsługującym największe grupy kapitałowe. Resort finansów argumentuje, że większa skala działalności generuje wyższe ryzyko ewentualnych szkód, a nowy podział ma lepiej chronić interesy podatników korzystających z profesjonalnego wsparcia.
Minimalne sumy gwarancyjne dla jednego zdarzenia dla doradców podatkowych wyglądają następująco:
- 50 000 euro – dla doradców wykonujących zawód we własnym imieniu lub w formie spółek niemających osobowości prawnej.
- 60 000 euro – dla spółek doradztwa podatkowego, które zatrudniają doradców lub są stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z doradcą.
- 50 000 euro – dla doradców podatkowych zatrudnionych w firmach nieuprawnionych do doradztwa, które nie muszą sporządzać sprawozdania finansowego, w których wykonują czynności na rzecz pracodawcy lub strony umowy cywilnoprawnej.
- 75 000 euro – dla doradców zatrudnionych w spółkach zobowiązanych do sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych, gdzie czynności doradcze wykonywane są na rzecz spółki objętej sprawozdaniem.
Polisa OC nie pokryje szkód wyrządzonych przez doradcę jego najbliższej rodzinie, w tym małżonkowi czy rodzeństwu, z ochrony wyłączone są także kary umowne oraz szkody wynikające z działań wojennych i terroryzmu. Przy zbiegu tytułów ubezpieczenia, czyli sytuacji, gdy doradca podatkowy prowadzi działalność w różnych formach jednocześnie, stosuje się maksymalną sumę ubezpieczenia.
KRDP z negatywną opinią o nowych przepisach
Krajowa Rada Doradców Podatkowych negatywnie zaopiniowała nowelizację przepisów o OC dla tej grupy zawodowej, argumentując, że pięciokrotne podwyższenie podstawowej sumy nie jest uzasadnione rynkowo, powinno bowiem uwzględniać poziom występujących szkód (jak w przypadku komorników sądowych) oraz nie być obciążająca dla ubezpieczonych. Z przedstawionych przez KRDP danych (udostępnionych przez Wartę) wynika, że średnia wartość szkody podatkowej w ostatnich latach była niska – w 2024 r. wynosiła 9 494 zł, a w połowie 2025 r. spadła do poziomu 5 698 zł. Izba podkreśliła, że średnia szkoda w żadnym badanym roku nie przekroczyła 20 000 zł, co było znacznie poniżej znowelizowanej sumy gwarancyjnej.
Resort finansów w raporcie z konsultacji odrzucił argumentację KRDP, wskazując, że szkodowość w doradztwie podatkowym wykazuje obecnie tendencję rosnącą, co wynika z dużej zmienności prawa, w tym skutków wprowadzenia "Polskiego Ładu", aktywności organów skarbowych i oczekiwań kientów. Ministerstwo zauważyło również, że wiele szkód podatkowych ujawnia się dopiero po kilku latach od błędu, stąd rozmiar szkód możliwy jest do określenia po 5-6 latach. Dodatkowym argumentem było zbliżenie statusu doradcy podatkowego do zawodów adwokata i radcy prawnego dzięki nowelizacji Ustawy o doradztwie podatkowym a także brak aktualizacji sum ubezpieczenia przez ponad 20 lat mimo coraz szerszego katalogu czynności wykonywanych przez doradców.
- Coraz szerszy zakres czynności doradztwa podatkowego, szerszy katalog podmiotów, na rzecz których będą one wykonywane, większy stopień skomplikowania przepisów podatkowych, a także innych, których znajomość będzie wymagana od doradców podatkowych w związku z nowelizacją (…), przesądzają o konieczności podwyższenia dotychczas obowiązującej minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia OC doradców podatkowych. Ponadto wskazać także należy, że obowiązująca dotychczas wysokość minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia OC, ustalona pierwotnie jeszcze w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe (Dz.U. Nr 120, poz. 1023) i obowiązująca faktycznie od 29 lipca 2002 r., została ustalona dla czynności doradztwa podatkowego obejmujących, zgodnie z obowiązującą wówczas treścią ustawy o doradztwie podatkowym, w zakresie udzielania podatnikom, płatnikom i inkasentom porad, opinii i wyjaśnień – jedynie sprawy z zakresu ich obowiązków podatkowych. Do czynności tych nie należało wówczas chociażby, wprowadzone dopiero w 2010 r., udzielanie porad, opinii i wyjaśnień z zakresu obowiązków celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Co więcej, w dacie ustalania wysokości minimalnej sumy gwarancyjnej (2002 r. i 2004 r.), w zakres czynności doradztwa podatkowego nie wchodziło także reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych, tj. czynności, które jak często wskazuje samorząd zawodowy, są – obok udzielania porad i opinii - kluczowym przedmiotem usług doradcy podatkowego (a zarazem punktem łączącym ten zawód z zawodem radcy prawnego i adwokata). – czytamy w raporcie z konsultacji i opiniowania projektu rozporządzenia.
Branża ubezpieczeniowa zwolennikiem jednej sumy ubezpieczenia
Polska Izba Ubezpieczeń na etapie konsultacji zwróciła uwagę na techniczne trudności we wdrożeniu nowego systemu i sugerowała wprowadzenie jednej, podwyższonej sumy dla całej branży doradczej. W ostatecznej wersji rozporządzania ten postulat nie został przyjęty, a ubezpieczyciele widzą wyzwania dla branży związane z nowymi przepisami:
Wielowariantowe minimalne sumy gwarancyjne OC doradców podatkowych, uzależnione od formy wykonywania zawodu, będą wymagać szczególnie starannej analizy potrzeb klienta i procesu rekomendacji właściwej sumy gwarancyjnej. Kluczowe staje się prawidłowe ustalenie statusu zawodowego doradcy, zwłaszcza jeśli w trakcie trwania ochrony dojdzie do zmiany formy wykonywania zawodu doradcy podatkowego. – pisze Monika Olszewska na Blogu PIU.
Ministerstwo Finansów przychyliło się do postulatu zarówno ubezpieczycieli, jak i KRDP o wydłużeniu vacatio legis, dzięki czemu nowe sumy gwarancyjne w OC doradców podatkowych zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., a rynek będzie mógł dostosować ofertę do nowych przepisów. Brak obowiązkowego OC wiąże się z brakiem możliwości prowadzenia działalności jako doradca podatkowy i sankcjami ze strony samorządu zawodowego.
