31 marca Skatteetaten, czyli norweski urząd skarbowy, zaczął rozsyłać wstępne rozliczenia podatkowe za 2015 rok. To podstawa do złożenia zeznania podatkowego i ubiegania się o ulgi podatkowe, które przysługują obcokrajowcom pracującym w Norwegii. Jest o co walczyć, bo Polakom pracującym w kraju fiordów przysługują liczne odliczenia, dzięki którym mogą uzyskać nawet kilkadziesiąt tysięcy koron zwrotu podatku.
Szereg ulg, jakie przewiduje norweskie ustawodawstwo, umożliwia uzyskanie wysokich zwrotów podatkowych zarówno osobom samotnym, jak i tym posiadającym rodzinę. Z odliczeń podatkowych mogą skorzystać nie tylko podatnicy, którzy niedawno rozpoczęli pracę w Norwegii, ale także ci, którzy od wielu lat spełniają się zawodowo w tym kraju. Do najczęstszych i najkorzystniejszych ulg należą: zniżka 10%, status pendler, druga klasa podatkowa, ulgi dla rybaków, myśliwych czy marynarzy, a także odliczenia odsetek od kredytu.
Status pendler
Najbardziej korzystny, a zarazem najbardziej popularny wśród Polaków w Norwegii, jest status pendler. Odliczyć można przede wszystkim samodzielnie ponoszone koszty zakwaterowania i wyżywienia. Wnioskując o zwrot podatku można odliczyć także dojazdy do pracy oraz podróże do Polski. Wyróżnia się dwa rodzaje podatników w tym statusie: pendler do rodziny (familiependler) oraz pendler samotny (enslig pendler). W obydwu przypadkach należy być zameldowanym w Polsce i udokumentować określoną ilość podróży do kraju. Familiependler to odwiedzający swoją rodzinę (żonę, dzieci) przynajmniej trzy razy w roku. Konieczne jest potwierdzenie wspólnego adresu zamieszkania z rodziną w Polsce. Rzeczywiście wystarczy zaświadczenie o tym samym adresie zameldowania z jednym z członków rodziny, np. z żoną lub z dzieckiem do 21 roku życia. Enslig pendler natomiast nie podróżuje do rodziny, a do swojego domu czy mieszkania. Musi on przedstawić potwierdzenia, że przyjeżdżał do Polski nie rzadziej niż co trzy tygodnie.
Dodatkowo mieszkanie w Polsce oraz lokum w Norwegii muszą spełniać określone kryteria dotyczące powierzchni czy dostępu do wody i kanalizacji. Spośród samotnych pendlerów można wyodrębnić osoby w wieku poniżej 22 lat, dla których urząd skarbowy przygotował inne kryteria do spełnienia. Taki młody podatnik nie musi posiadać czy wynajmować nieruchomości w Polsce, do której podróżuje. Wystarczy, że udokumentuje podróże do rodziców, z którymi posiada wspólny meldunek. Wymagana częstotliwość podróży też jest mniejsza – minimum co sześć tygodni (nie co trzy, jak w przypadku samotnych pendlerów od 22 roku życia).
Druga klasa podatkowa
Wiele osób, które spełnia kryteria pendlera podróżującego do rodziny jednocześnie może także rozliczyć się w drugiej klasie podatkowej. Ta opcja pozawala na pomniejszenie kwoty podlegającej opodatkowaniu ze względu na niskie dochody współmałżonka. W praktyce ulga ta należy się osobom, których współmałżonek w 2015 roku nie przekroczył 44 751 koron (ok. 20 912 złotych) dochodu brutto. Dla uzyskania ulgi trzeba potwierdzić, że małżonkowie posiadali w 2015 roku wspólny adres zameldowania oraz, że są małżeństwem minimum od końca 2014 roku. To niezbyt wygórowane wymogi. Wielu Polaków pracujących w Norwegii podróżuje do żon i dzieci mieszkających w Polsce. Żony zajmujące się dziećmi nie pracują lub ich dochody nie przekraczają wskazanej kwoty. Dzięki temu podatnicy tacy po spełnieniu powyższych warunków mogą ubiegać się jednocześnie o ulgę drugiej klasy podatkowej, jak i statusu pendler.
W przypadku, kiedy obydwaj małżonkowie mieszkają w Norwegii, ewentualna druga klasa podatkowa powinna zostać automatycznie uwzględniona przez urząd. Warto jednak sprawdzić czy rzeczywiście tak się stało. Jeśli nie, to opłaca się wnioskować o przyznanie ulgi składając deklarację podatkową za 2015 rok.
Ulga 10 proc.
Osobom, które dopiero od dwóch lat pracują w Norwegii przysługuje z kolei ulga 10%. To standardowy odpis dla pracowników zagranicznych (standardfradrag for utenlandske arbeidstakere), często określany też zniżką 10%. Opcja ta przysługuje podatnikom, dla których rok 2015 był pierwszym bądź drugim rokiem pracy w Norwegii. Ulga przestaje obowiązywać od trzeciego roku podatkowego. Korzyść polega na pomniejszeniu podstawy podlegającej opodatkowaniu o 10% dochodu brutto. Maksymalna kwota odpisu za 2015 rok nie może przekroczyć 40 000 koron. Generalnie zniżka 10% przyznawana jest pracownikom zagranicznym nie posiadającym jeszcze statusu rezydenta podatkowego w Norwegii. Osoba taka to podatnik, który przebywa w Norwegii krócej niż 183 dni w okresie 12 miesięcy lub poniżej 270 dni w okresie 36 miesięcy. Co bardzo istotne, ulga 10% nie jest automatycznie uwzględniana przez norweski urząd skarbowy we wstępnym rozliczeniu podatkowym (selvangivelse). Tym samym, aby się o nią ubiegać, należy samodzielnie umieścić ją w rozliczeniu podatkowym.
Odpis odsetek od kredytu
Norweskie prawo podatkowe przewiduje także możliwość odpisania odsetek kredytowych od podatku. Co ważne, mogą to być odsetki zarówno od kredytu w Polsce, jak i w Norwegii. Te dotyczące zobowiązania zaciągniętego w norweskiej instytucji finansowej powinny znaleźć się na rozliczeniu przygotowanym przez Skatteetaten. O odliczenie odsetek z polskiego banku należy wnioskować w zeznaniu. W przypadku polskiego kredytu warunkiem jest to, żeby przychody kredytobiorcy w minimum 90% procentach pochodziły z Norwegii. Co bardzo atrakcyjne, nie ma żadnych ograniczeń odnośnie rodzaju zobowiązania i celu, na jaki została wzięta pożyczka czy kredyt.
Ulgi dla pracujących na morzu
Rybacy i marynarze to specyficzna grupa podatników, która dzięki przysługującym jej ulgom może uzyskać znaczny zwrot podatkowy.
Specjalny odpis dla rybaków i myśliwych (særskilt fradrag for fiskere og fangstfolk) pozwala na uwzględnienie w rozliczeniu odpisu, wynoszącego 30% uzyskanego dochodu brutto. Odliczyć można kwotę do wysokości 150 000 koron. Ulga należy się rybakom, którzy przepracowali na kutrze przynajmniej 130 dni w ciągu całego roku podatkowego.
Kolejną uprzywilejowaną grupą są marynarze, którzy bez względu na to od ilu lat pracują w Norwegii, mogą skorzystać z ulgi 10%. Dodatkowo specjalny odpis dla marynarzy (særskilt fradrag for sjøfolk) pozwala im odliczyć od podatku 30% osiągniętego dochodu brutto, do maksymalnej kwoty 80 000 koron.
Daty, o których trzeba pamiętać
Sezon rozliczeń podatkowych w Norwegii rozpoczął się w tym roku wyjątkowo późno, bo 31 marca 2016 roku (w zeszłym roku 19 marca). Na złożenie zeznania jest tylko miesiąc. Do 31 kwietnia można ubiegać się o zwrot podatku. Termin ten jest bezwzględny dla podatników składających zeznanie w formie papierowej. Użytkownicy elektronicznego systemu Altinn mogą wnioskować o wydłużenie terminu i rozliczyć się nawet 31 maja. Poniżej daty, o których warto pamiętać.
31 marca 2016
– Skatteetaten rozsyła wstępne rozliczenia podatkowe (selvangivelse),
– rusza okres rozliczeń podatkowych,
30 kwietnia 2016
– ostateczny termin na złożenie zeznania w formie papierowej,
– ostateczny termin zgłoszenia chęci przedłużenia możliwości rozliczenia się (przez internet) do 31 maja 2016,
31 maja 2016
– ostateczny termin na złożenie zeznania podatkowego w formie elektronicznej.
Korekta podatkowa
Wielu Polaków dopiero z tego artykułu dowie się, z jakich ulg podatkowych mogli skorzystać w poprzednich latach. Nie wszystko stracone. Osoby, które we wcześniejszych okresach nie ubiegały się o przysługujące im ulgi, wciąż mogą odzyskać nadpłacony podatek. W tym celu należy złożyć korektę podatkową do urzędu skarbowego. Zgodnie z norweskim ustawodawstwem można odwoływać się od wyników rozliczenia podatkowego do 10 lat wstecz. Jeśli ulgi rzeczywiście przysługiwały i urząd je uzna, to można spodziewać spłaty całej należnej kwoty. Norweskie prawo podatkowe daje Polakom możliwość skorzystania z licznych odliczeń podatkowych, dzięki którym można uzyskać nawet kilkadziesiąt tysięcy koron zwrotu. Warto zatem nie tylko zadbać o zeznanie za 2015 rok, ale przyjrzeć się także swoim rozliczeniom podatkowym za poprzednie okresy podatkowe.
Monika
Kiszelewska
Doradca podatkowy MultiNOR
