Przyszły budżet UE musi odzwierciedlać zmienioną sytuację bezpieczeństwa w Europie oraz wzmacniać politykę spójności i wspólną politykę rolną – oświadczył w środę prezydent Litwy Gitanas Nauseda po spotkaniu w Wilnie z przewodniczącym Rady Europejskiej Antonio Costą.
Nauseda zaznaczył, że państwa Europy Wschodniej ponoszą bezpośrednie koszty rosyjskiej wojny i zagrożeń dla bezpieczeństwa, w tym większe nakłady na inwestycje, ochronę infrastruktury krytycznej oraz przeciwdziałanie atakom hybrydowym. Dlatego – jego zdaniem – w następnym budżecie UE (na lata 2028-2034) należy zwiększyć środki na obronność, mobilność wojskową i ochronę strategicznej infrastruktury.
Podczas środowej konferencji prasowej prezydent podkreślił również konieczność dalszego zwiększania pomocy dla Ukrainy. - Europa nie może zmęczyć się wspieraniem Ukrainy. Przeciwnie, musimy robić więcej – powiedział, wskazując na potrzebę długoterminowego finansowania i wsparcia wojskowego, w tym wzmocnienia ukraińskiej obrony powietrznej.
Nauseda wezwał także UE do jak najszybszego przyjęcia 22. pakietu sankcji przeciwko Rosji, obejmującego przede wszystkim sektory finansujące rosyjską machinę wojenną, w tym energetykę, system finansowy i tzw. flotę cieni; opowiedział się za przyspieszeniem procesu akcesyjnego Ukrainy i Mołdawii.
Nauseda poinformował ponadto, że priorytetami rozpoczynającej się na początku przyszłego roku litewskiej prezydencji w Radzie UE będą bezpieczeństwo i obronność Europy, wszechstronne wsparcie Ukrainy, rozszerzenie UE, konkurencyjność, przygotowanie na nowe zagrożenia oraz bezpieczeństwo granic zewnętrznych.
Costa ocenił w Wilnie, że następny budżet Wspólnoty „musi odzwierciedlać potrzeby tych trudnych czasów”.
- Konkurencyjność, transformacja przemysłowa, obronność, bezpieczeństwo i strategiczna odporność muszą znaleźć się w jego centrum – powiedział szef Rady Europejskiej i zaapelował o uzgodnienie wieloletniego budżetu na lata 2028–2034 do końca tego roku, „aby zapewnić ciągłość unijnego finansowania dla rolników, przedsiębiorstw, studentów i innych beneficjentów”.
Costa zaznaczył, że przy ograniczonych zasobach konieczne będzie znalezienie równowagi między tradycyjnymi priorytetami UE, a odpowiedzią na nowe wyzwania. Jego zdaniem istotną częścią porozumienia będzie również ambitny i wyważony pakiet nowych źródeł dochodów UE.
Costa zapowiedział, że UE będzie nadal zwiększać presję na Rosję, dopóki ta „nie usiądzie przy stole negocjacyjnym w dobrej wierze”.
Costa podkreślił także potrzebę wzmocnienia bezpieczeństwa wschodniej flanki UE, w tym ochrony przestrzeni powietrznej i granic. Wśród zagrożeń wymienił ataki hybrydowe i naruszenia przestrzeni powietrznej przez drony.
Szef Rady Europejskiej we wtorek rozpoczął doroczne tournee po państwach UE. Głównym tematem rozmów Costy z liderami unijnych państw jest następny budżet Unii, który ma być gotowy jeszcze w tym roku. We wtorek Costa odwiedził Bratysławę i Tallin, a we środę - Rygę i Wilno.
Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)
aki/ mal/
